Encyklopedia INCI

Sodium Chloride

Chlorek sodu

Chlorek sodu, czyli sól kuchenna. W szamponach i żelach zagęszcza roztwory anionowych środków myjących, w solach do kąpieli i peelingach solnych stanowi główną masę produktu.

Czym jest chlorek sodu

Chlorek sodu (NaCl) to sól kuchenna: związek jonowy dobrze rozpuszczalny w wodzie, o odczynie obojętnym, bo powstaje z mocnego kwasu i mocnej zasady. W kosmetykach pełni role techniczne; CosIng wymienia regulację lepkości, funkcję wypełniacza, pielęgnację jamy ustnej i funkcję zapachową. Najczęściej spotyka się go w szamponach, żelach pod prysznic i mydłach w płynie, a także w solach do kąpieli, peelingach solnych i pastach do zębów.

Jak działa chlorek sodu

  • Zagęszcza produkty myjące: w roztworze anionowego środka myjącego, np. Sodium Laureth Sulfate z Cocamidopropyl Betaine, jony soli ekranują ładunki grup polarnych cząsteczek, micele wydłużają się w splątane, nitkowate struktury i lepkość rośnie (Xu i Amin, 2019).
  • W solach do kąpieli i peelingach tworzy masę produktu; w peelingu kryształy działają mechanicznie i stopniowo rozpuszczają się w wodzie podczas masażu.

Stężenia i pH

Zależność lepkości od ilości soli nie jest liniowa. W układzie 10% SLES, 2% kokamidopropylobetainy i 4% ramnolipidów największą lepkość uzyskano przy 4% chlorku sodu, a przy innych ilościach soli była niższa (Xu i Amin, 2019). Dlatego ilość soli dobiera się doświadczalnie do każdej receptury: po przekroczeniu optimum szampon robi się rzadszy zamiast gęstszego.

Dla kogo jest chlorek sodu

Jako zagęstnik w szamponie czy żelu nie ma znaczenia przy wyborze produktu do typu skóry: o tolerancji decydują środki myjące i cała receptura. Peelingi solne są przeznaczone do skóry ciała bez podrażnień. Nie nadają się na skórę z otarciami, świeżo po goleniu lub depilacji ani na miejsca z aktywnymi zmianami zapalnymi, bo ostre kryształy trą, a sól na uszkodzonej skórze może szczypać.

Jak stosować produkty z chlorkiem sodu

W szamponie czy żelu Sodium Chloride występuje zwykle za głównymi środkami myjącymi i świadczy o zagęszczaniu solą, a nie o dodatku składnika pielęgnującego. Gdy stoi na pierwszym miejscu składu, produkt jest solą do kąpieli albo peelingiem solnym. Peeling nakłada się na zwilżoną skórę, masuje bez silnego nacisku i dokładnie spłukuje; sól do kąpieli rozpuszcza się w wodzie przed kąpielą.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Chlorek sodu nie jest wymieniony w załącznikach rozporządzenia (WE) 1223/2009, więc nie ma w kosmetykach limitu stężenia ani obowiązkowych ostrzeżeń. Jest naturalnym składnikiem potu i płynów ustrojowych; roztwór 0,9% jest izotoniczny, czyli ma takie samo ciśnienie osmotyczne jak płyny ustrojowe. Panel CIR nie przygotował dla niego osobnej oceny. W kosmetykach spłukiwanych nie ma przeciwwskazań w ciąży, u dzieci ani przy ekspozycji na słońce; ostrożności wymaga tylko mechaniczne działanie peelingów solnych.

Co pokazują badania

Prace nad chlorkiem sodu w kosmetykach dotyczą głównie reologii, czyli wpływu soli na lepkość i budowę miceli w roztworach środków myjących. Na przykład zespół naukowców uniwersyteckich i firmy Unilever zmierzył lepkość 143 próbek z SLES, kokamidopropylobetainą i NaCl, aby przewidywać budowę miceli na podstawie danych reologicznych (Flores i in., 2023). Nie odnaleziono badań klinicznych nad działaniem samego chlorku sodu w kosmetykach na skórę.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Sodium Laureth Sulfatesól zagęszcza jego roztwory, ekranując ładunki grup polarnych
  • Cocamidopropyl Betainew układzie SLES z betainą sól buduje lepkość szamponu
  • Glucosew badaniu na izolowanej warstwie rogowej mieszanina z glukozą działała silniej niż każdy składnik osobno

Mity i sprostowania

MitChlorek sodu ma komedogenność 5 i zapycha pory.

Jak jestOcena 5 krąży w internetowych wykazach, ale w często cytowanej tabeli komedogenności Fultona z 1989 r., opartej na teście na uchu królika, chlorku sodu nie ma. Sam autor podkreślał, że ucho królika jest modelem skrajnie czułym i nie wszystko, co je podrażnia, działa tak samo na skórę człowieka. W szamponie czy żelu sól jest spłukiwana razem z produktem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Sodium Chloride w składzie oznacza sól morską?

Nie musi. Sól morska ma w CosIng osobne nazwy INCI: Sea Salt (z funkcjami m.in. ścierną i nawilżającą) oraz Maris Sal. Nazwa Sodium Chloride oznacza chlorek sodu jako taki, bez informacji o źródle.

Czy sól zagęszcza każdy szampon?

Nie. W badaniu mieszanin środków myjących niezawierających siarczanów sól nie zmieniała lepkości roztworu sultainy, a w mieszaninie alfa-olefinosulfonianu z sultainą kolejne dodatki soli obniżały lepkość (Yorke i in., 2021). Działanie soli zależy więc od rodzaju środków myjących w recepturze.

Czy sól w szamponie szkodzi włosom farbowanym lub po prostowaniu keratynowym?

Nie odnaleziono badań, które by to potwierdzały albo wykluczały. Chlorek sodu jest w szamponie dodatkiem regulującym konsystencję i spłukuje się go razem z produktem.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: SODIUM CHLORIDE
  2. Xu L, Amin S, Microrheological study of ternary surfactant-biosurfactant mixtures, International Journal of Cosmetic Science 2019
  3. Yorke K i in., High-performance sulphate-free cleansers: Surface activity, foaming and rheology, International Journal of Cosmetic Science 2021
  4. Fulton JE Jr, Comedogenicity and irritancy of commonly used ingredients in skin care products, Journal of the Society of Cosmetic Chemists 1989; 40: 321-333

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.