Encyklopedia INCI

Glucose

Glukoza

D-glukoza (dekstroza), cukier prosty otrzymywany przez hydrolizę skrobi. W kosmetykach humektant; jest też składnikiem naturalnego czynnika nawilżającego (NMF) warstwy rogowej.

Czym jest glukoza

Glucose to D-glukoza, nazywana też dekstrozą lub cukrem gronowym: cukier prosty o sześciu atomach węgla z grupą aldehydową (aldoheksoza). W roztworze występuje głównie jako równowagowa mieszanina dwóch form pierścieniowych, alfa i beta. Z glukozy zbudowane są polisacharydy stosowane w kosmetykach, m.in. skrobia, celuloza, pullulan, skleroglukan, dekstran i beta-glukany. Glukozę przemysłową otrzymuje się przez całkowitą hydrolizę skrobi kukurydzianej kwasami lub enzymami (Fiume i in., 2019).

W warstwie rogowej naskórka glukoza występuje naturalnie jako jeden ze składników naturalnego czynnika nawilżającego (NMF), obok soli i innych małych cząsteczek polarnych (Sonoki i in., 2022). CosIng przypisuje jej funkcję humektanta. W danych FDA przytoczonych przez CIR była najczęściej zgłaszanym cukrem prostym w kosmetykach: 425 produktów, w tym 140 spłukiwanych i 4 produkty dla dzieci.

Jak działa glukoza

  • Jako humektant wiąże wodę w warstwie rogowej; nie tworzy filmu i nie natłuszcza.
  • W badaniu na izolowanej warstwie rogowej mieszanina glukozy z chlorkiem sodu rozpływała się, pochłaniając parę wodną z powietrza, przy niższej wilgotności względnej niż każdy z tych związków osobno. Mieszanina silniej niż pojedyncze składniki zwiększała też ruchliwość lipidów i białek warstwy rogowej (Sonoki i in., 2022). Autorzy wiążą to z działaniem NMF, który jest mieszaniną wielu związków.
  • Przez nieuszkodzony naskórek przenika słabo. W badaniu in vitro na skórze myszy współczynnik przenikania glukozy przez skórę pełnej grubości był około 3000 razy mniejszy niż przez samą skórę właściwą (dane przytoczone przez CIR), więc glukoza z kosmetyku działa głównie na powierzchni.

Stężenia i pH

Zakres stężeń jest wyjątkowo szeroki. W ankiecie branżowej z 2013 r., przytoczonej przez CIR, glukoza miała najwyższe stężenia z całej ocenianej grupy cukrów: do 91% w niespłukiwanych produktach do włosów z kategorii „inne”, do 84% w produktach mających kontakt ze skórą, 0,0001-0,48% w produktach do okolic oczu i 1% w sprayu do ciała i rąk. Glukoza bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Jako cukier redukujący może w recepturze reagować z aminokwasami i białkami (reakcja Maillarda), co z czasem bywa przyczyną ciemnienia produktu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał glukozę za bezpieczną w obecnych warunkach stosowania (Fiume i in., 2019). W powtarzanym teście płatkowym (HRIPT) niespłukiwany produkt do włosów z 8% glukozy nie uczulił żadnej z 208 osób; w fazie indukcji u 1% uczestników pojawiła się słaba reakcja „+”. Krem do stylizacji włosów z 0,08% glukozy nie podrażniał ani nie uczulał 100 osób. Panel zaznaczył, że brakuje testów przy najwyższych stosowanych stężeniach, ale na podstawie doświadczenia klinicznego uznał ryzyko podrażnień i uczuleń za małe.

W UE glukoza figuruje w załączniku IV rozporządzenia REACH, obejmującym substancje o minimalnym ryzyku wynikającym z ich właściwości; w USA ma status GRAS jako składnik żywności. W kosmetykach nie ma ograniczeń stężenia. Ciąża, karmienie piersią i ekspozycja na słońce nie są przeciwwskazaniami.

Co pokazują badania

Działanie glukozy na skórę opisują głównie badania fizykochemiczne na izolowanej warstwie rogowej i ogólna wiedza o humektantach. Badań klinicznych, w których porównywano by nawilżenie skóry po preparacie z samą glukozą i po podłożu, w PubMed nie znaleziono. Na modelach: u myszy roztwór glukozy, w odróżnieniu od fruktozy, nie przyspieszał odbudowy bariery naskórka po zdarciu warstwy rogowej taśmą (Denda, 2011), a w hodowlach melanocytów i w modelu naskórka glukoza zmniejszała ilość melaniny, pośrednio przez powstający z niej kwas mlekowy (Lee i in., 2020, badacze firmy Amorepacific). Wynik Sonoki i wsp. dotyczy tkanki w warunkach laboratoryjnych i mieszaniny z chlorkiem sodu; nie wiadomo, jak przekłada się na skórę ludzi przy stężeniach stosowanych w kosmetykach. Pierwszy autor pracy jest związany także z laboratorium firmy kosmetycznej Kao.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Sodium Chloridew badaniu na izolowanej warstwie rogowej mieszanina z glukozą działała silniej niż każdy składnik osobno

Mity i sprostowania

MitCukier nałożony na skórę przyspiesza glikację kolagenu i starzenie skóry, tak jak cukier w diecie.

Jak jestGlikacja kolagenu, łączona ze starzeniem skóry, zachodzi w skórze właściwej, do której glukoza dociera z krwi. Wpływu kosmetyków z glukozą na glikację białek skóry nie badano, więc obawa przeniesiona z diety nie ma oparcia w danych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kosmetyk z glukozą może podnieść poziom cukru we krwi u osoby z cukrzycą?

Nie ma na to danych, a ilości są bardzo małe. Glukoza słabo przenika przez nieuszkodzoną skórę, a porcja kremu zawiera jej nieporównanie mniej niż posiłek. Wpływu kosmetyków z glukozą na glikemię nie badano; przy uszkodzonej skórze lub ranach decyzję o pielęgnacji warto podjąć z lekarzem.

Czy peeling cukrowy to to samo co kosmetyk z Glucose w składzie?

Nie. Peelingi cukrowe złuszczają mechanicznie nierozpuszczonymi kryształami cukru, najczęściej sacharozy. Glucose w kremie, serum czy toniku jest rozpuszczona w wodzie i działa jako humektant, a nie jako drobinki ścierające.

Po co w produkcie jest jednocześnie glukoza i sól?

W produktach myjących sól często służy do zagęszczania. W produktach niespłukiwanych oba związki są składnikami NMF, a w badaniu laboratoryjnym ich mieszanina łatwiej wiązała wilgoć z powietrza i silniej wpływała na warstwę rogową niż każdy z nich osobno. Czy ten efekt występuje w konkretnym kosmetyku, nie sprawdzano.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: GLUCOSE
  2. Fiume MM i in., Safety Assessment of Monosaccharides, Disaccharides, and Related Ingredients as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2019; 38(1 Suppl): 5S-38S (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Sonoki Y i in., Beyond Additivity: A mixture of glucose and NaCl can influence skin hydration more than the individual compounds, Journal of Colloid and Interface Science 2022; 613: 554-562

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.