Encyklopedia INCI

Cera Microcristallina

Wosk mikrokrystaliczny

Wosk z ropy naftowej złożony z nasyconych węglowodorów o dużej masie cząsteczkowej. Zagęszcza fazę olejową, stabilizuje emulsje i nadaje sztyftom twardość.

Czym jest wosk mikrokrystaliczny

Cera Microcristallina to wosk mikrokrystaliczny, mieszanina długołańcuchowych, nasyconych węglowodorów z ropy naftowej. W nomenklaturze amerykańskiej ten sam surowiec nosi nazwę Microcrystalline Wax; CosIng podaje obie nazwy jako odpowiedniki. Wydziela się go z pozostałości po destylacji ropy, z której usunięto frakcję olejową z parafiną: pozostałość oczyszcza się z asfaltu kwasem siarkowym, a wosk oddziela rozpuszczalnikami, chłodzeniem i wirowaniem; oczyszczony zawiera 2-12% oleju. Nazwa pochodzi od drobnych, igiełkowatych kryształów, a cząsteczki mają 41-50 atomów węgla (Elder, 1984). Występuje w pomadkach, kredkach, tuszach do rzęs, pomadach do włosów i kremach.

Jak działa wosk mikrokrystaliczny

To wosk twardy, a zarazem elastyczny i lekko lepki, który pod naciskiem płynie i dobrze łączy się z innymi woskami mineralnymi oraz z większością wosków roślinnych i żywic (Elder, 1984). CosIng przypisuje mu cztery funkcje:

  • Wiążąca: scala składniki stałe i sproszkowane w kredkach i pomadkach.
  • Stabilizująca emulsję: zagęszcza fazę olejową kremu i utrudnia rozwarstwianie.
  • Zmętniająca: zmniejsza przezroczystość produktu.
  • Regulująca lepkość: nadaje kremom gęstość, a sztyftom twardość.

Nie rozpuszcza się w wodzie i zostaje w warstwie lipidowej na powierzchni skóry; danych o jego wpływie na przeznaskórkową utratę wody (TEWL) nie znaleziono.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2003 r. przytoczonej przez CIR stężenia wynosiły 0,2-50%: do 50% w produktach do włosów, 2-18% w eyelinerach, 0,5-10% w pomadkach, 9-12% w podkładach i 1-2% w kremach do pielęgnacji skóry (Cosmetic Ingredient Review, 2005). Temperatura topnienia wynosi 63-90,5°C, dlatego wosk topi się z fazą olejową przed emulgowaniem. Nasycone węglowodory nie mają grup reagujących na pH, więc odczyn produktu nie wpływa na wosk.

Dla kogo jest wosk mikrokrystaliczny

Dla skóry suchej i szorstkiej, w bogatszych kremach, np. na noc, oraz dla osób, które chcą trwałej pomadki lub kredki. Osoby, które wolą lekkie emulsje albo z powodów środowiskowych unikają surowców z ropy naftowej, rozpoznają go po obu nazwach INCI.

Jak stosować produkty z woskiem mikrokrystalicznym

Na liście składników występuje jako Cera Microcristallina albo Microcrystalline Wax, często obok Ozokerite, Ceresin, Paraffin lub wosków roślinnych. W kremie stoi zwykle w drugiej połowie składu i odpowiada za konsystencję i stabilność. Wysoka pozycja w pomadce, kredce czy pomadzie do włosów oznacza, że wosk tworzy szkielet sztyftu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nierozcieńczony wosk nałożony na 24 godziny na skórę królików wywołał niewielki rumień i obrzęk (wskaźnik drażnienia 0,48 na 8), a u 8 osób w 21-dniowym teście drażnienia skumulowanego nie drażnił. Pomadka z 15% wosku wykazała w takim teście u 10 osób niewielki potencjał łagodnego drażnienia (130 na 630 punktów), nie uczulała 25 osób w teście maksymalizacyjnym i nie była fototoksyczna; róż z 4,35% wosku wywołał łagodny rumień u 3 z 205 osób (Elder, 1984).

Według CIR naturalne woski węglowodorowe mogą zawierać śladowe benzopireny, związki siarki, metale ciężkie i arsen, dlatego do kosmetyków trafia wosk rafinowany. Wosk mikrokrystaliczny (E 905) jest też dodatkiem do żywności do powlekania powierzchni, a EFSA uznała w 2013 r., że przy dozwolonych zastosowaniach nie budzi obaw. Szczególnych przeciwwskazań w ciąży i u dzieci nie opisano.

Co pokazują badania

Panel CIR uznał wosk mikrokrystaliczny za bezpieczny w kosmetykach w 1984 r., a w przeglądzie opublikowanym w 2005 r., po zapoznaniu się z nowymi danymi, postanowił nie otwierać oceny ponownie. We wrześniu 2025 r., w ramach przeglądu wykonywanego mniej więcej co 15 lat, panel postanowił nie wznawiać oceny wosków kopalnych i syntetycznych i podtrzymał wniosek o bezpieczeństwie. Badań skuteczności samego wosku na skórze nie znaleziono.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitWosk mikrokrystaliczny pochodzi z ropy naftowej, więc zawiera substancje wywołujące nowotwory.

Jak jestRyzyko dotyczy niedostatecznie oczyszczonych surowców ropopochodnych, które mogą zawierać wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, np. benzopiren. Dlatego załącznik II rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 zakazuje w kosmetykach gaczy parafinowych (slack wax, poz. 894-903), chyba że znana jest pełna historia rafinacji i można wykazać, że surowiec wyjściowy nie wywołuje nowotworów. Cera Microcristallina nie ma w CosIng odwołania do żadnego załącznika, a CIR uznał ją za bezpieczną w kosmetykach.

Najczęściej zadawane pytania

Czym wosk mikrokrystaliczny różni się od parafiny?

Oba są woskami z ropy naftowej, ale parafinę wydziela się z frakcji oddestylowanej, a wosk mikrokrystaliczny z cięższej pozostałości po destylacji. Ma cząsteczki o większej masie i drobniejsze kryształy, jest elastyczny i lepki, a parafina topi się w niższej temperaturze (43-65°C). W składzie to dwie osobne pozycje: Paraffin i Cera Microcristallina.

Czy wosk mikrokrystaliczny jest wegański?

Tak. To surowiec mineralny z ropy naftowej, wytwarzany bez udziału zwierząt. Nie należy go mylić z woskiem pszczelim (Cera Alba), który pełni podobną funkcję w pomadkach i balsamach, ale jest pochodzenia zwierzęcego.

Czy krem z woskiem mikrokrystalicznym zatyka pory?

W przejrzanych źródłach nie znaleziono badań komedogenności samego wosku mikrokrystalicznego. O tym, czy produkt sprzyja zaskórnikom, decyduje cała receptura: w badaniu Draelos i DiNardo (2006) gotowe kosmetyki zawierające składniki uznane za komedogenne nie musiały być komedogenne.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CERA MICROCRISTALLINA
  2. Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Fossil and Synthetic Waxes, Journal of the American College of Toxicology 1984; 3(3): 43-99 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Cosmetic Ingredient Review Expert Panel, Annual Review of Cosmetic Ingredient Safety Assessments 2002/2003, International Journal of Toxicology 2005; 24 Suppl 1: 1-102
  4. EFSA Panel ANS, Scientific Opinion on the re-evaluation of microcrystalline wax (E 905) as a food additive, EFSA Journal 2013; 11(4): 3146

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.