Encyklopedia INCI

Polyacrylate Crosspolymer-6

Usieciowany kopolimer akrylowy (Polyacrylate Crosspolymer-6)

Syntetyczny, usieciowany polimer akrylowy w postaci proszku. Zagęszcza i stabilizuje szampony, żele i emulsje, także w obecności soli i w szerokim zakresie pH.

Czym jest Polyacrylate Crosspolymer-6

To syntetyczny polimer zagęszczający. Według definicji CosIng jest kopolimerem czterech monomerów: akryloilodimetylotaurynianu amonu, dimetyloakryloamidu, metakrylanu laurylu i metakrylanu laureth-4, usieciowanym triakrylanem trimetylolopropanu. Akryloilodimetylotaurynian niesie grupę sulfonową, która pozostaje zjonizowana także w środowisku kwaśnym, dlatego polimer zagęszcza w szerokim zakresie pH. Fragmenty laurylowe są hydrofobowe i mogą oddziaływać z kroplami oleju oraz micelami detergentów. Według danych zgłoszeniowych przywołanych przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) polimer rozpuszcza się w wodzie, a przy większym stężeniu tworzy żel.

Surowiec jest dostarczany jako zobojętniony proszek, gotowy do użycia bez dodatku zasady. Producent przewiduje go do szamponów, odżywek, żeli pod prysznic, pielęgnacji twarzy i ciała, kosmetyków z filtrami oraz kolorowych.

Jak działa w kosmetyku

  • zagęszcza fazę wodną i nadaje jej konsystencję żelu bez etapu neutralizacji, którego wymaga np. Carbomer;
  • według producenta zachowuje lepkość przy zawartości soli do 10%, co odróżnia go od klasycznych zagęstników z kwasu akrylowego, wrażliwych na elektrolity;
  • utrzymuje w zawiesinie drobiny i pigmenty oraz stabilizuje emulsje, ograniczając ich rozwarstwianie.

Na skórę i włosy polimer nie działa pielęgnacyjnie: odpowiada za konsystencję, rozprowadzanie i trwałość produktu.

Stężenia i pH

Dystrybutorzy surowca podają 0,5-5% jako stężenie zagęszczające i stabilizujące oraz od 0,15%, gdy polimer ma tylko utrzymywać cząstki w zawiesinie. Jest stabilny w zakresie pH 2-8, a jego 1,5% żel w wodzie ma pH ok. 4-5,5. Producent deklaruje zgodność z etanolem i innymi rozpuszczalnikami, detergentami, alfa-hydroksykwasami, kwasem salicylowym, filtrami UV i pigmentami. Jako polimer anionowy może oddziaływać ze składnikami kationowymi, co formulator sprawdza w testach stabilności.

Dla kogo jest ten składnik

Jako składnik technologiczny nie jest dobierany do typu skóry ani włosów. Żele zagęszczone tym polimerem są lekkie i nie zawierają tłuszczów, dlatego dobrze pasują do skóry tłustej i mieszanej. Nie ma grupy, dla której byłby z zasady niewskazany.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Sposób użycia wyznacza rodzaj produktu, a nie polimer. W składzie INCI Polyacrylate Crosspolymer-6 stoi zwykle w środkowej lub dalszej części listy: w szamponach w pobliżu detergentów glukozydowych, w odżywkach blisko końca, obok regulatorów pH i konserwantów. Jego obecność mówi, że za konsystencję odpowiada przynajmniej częściowo syntetyczny polimer, a nie wyłącznie guma roślinna czy sól.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR prowadzi osobną ocenę tego polimeru (przegląd literatury z listopada 2025 r., projekt raportu omawiany w czerwcu 2026 r.), ale nie wydał jeszcze wniosku i zażądał danych o podrażnieniu oczu oraz wchłanianiu przez skórę; opinii SCCS nie ma, a polimer nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia 1223/2009. CIR ocenił w 2017 roku 21 pokrewnych polimerów zawierających akryloilodimetylotaurynian i uznał je za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Uzasadnienie dotyczy całej grupy: to bardzo duże cząsteczki, które nie powinny przenikać przez skórę, a badania toksykologiczne, podrażnienia skóry i oczu oraz uczulenia nie budziły zastrzeżeń. Panel zwrócił uwagę na pozostałości monomerów, które producenci ograniczają dobrą praktyką wytwarzania. Nie ma przesłanek do unikania produktów z tym polimerem w ciąży i u dzieci. Nie wpływa na wrażliwość na słońce.

Co pokazują badania

Danych toksykologicznych jest niewiele. Przegląd literatury CIR z 2025 roku, oparty głównie na streszczeniach z australijskiego zgłoszenia NICNAS, podaje, że polimer nie był mutagenny w teście Amesa, nie drażnił skóry królików, w teście HRIPT przy stężeniu ok. 5% nie drażnił i nie uczulał, a w oku królika działał lekko drażniąco. Dane o lepkości, odporności na sól i zgodności z innymi surowcami pochodzą od producenta.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitOsoby uczulone na akrylany z paznokci żelowych muszą unikać wszystkich polimerów akrylowych w kosmetykach.

Jak jestUczulają małe, reaktywne monomery (met)akrylanowe, a nie gotowe polimery o dużej cząsteczce. W brytyjskim badaniu z testami płatkowymi u 1302 pacjentów reakcje na trzy popularne polimery akrylowe były rzadkie, a autorzy uznali za mało prawdopodobne, by wywoływały one objawy u osób uczulonych na (met)akrylaty. Polyacrylate Crosspolymer-6 nie był w nim testowany, ale ma podobną, polimerową budowę.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego szampon na łagodnych detergentach bywa tak samo gęsty jak klasyczny?

Klasyczne szampony z detergentami siarczanowymi zagęszcza się solą, która zmienia kształt micel i podnosi lepkość. Detergenty glukozydowe, takie jak Coco-Glucoside czy Lauryl Glucoside, reagują na sól słabo, więc gęstość zapewnia im polimer, np. Polyacrylate Crosspolymer-6. Konsystencja szamponu nie mówi więc nic o sile mycia.

Czy ten polimer obciąża włosy?

Jest polimerem anionowym, więc w przeciwieństwie do składników kationowych nie przyciąga się do ujemnie naładowanej powierzchni włosa i nie działa jak odżywka. W produktach spłukiwanych schodzi razem z wodą; za uczucie obciążenia odpowiadają raczej oleje, silikony i składniki kationowe.

Czy Polyacrylate Crosspolymer-6 to mikroplastik?

Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2055 ogranicza syntetyczne mikrocząstki polimerowe, ale nie każdy polimer akrylowy się do nich zalicza. Według wytycznych Cosmetics Europe i EFfCI (2024) polimer, który podczas produkcji pęcznieje i tworzy żel, traci postać cząstek. Status konkretnego surowca ustala producent na podstawie badań jego postaci i rozpuszczalności.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: POLYACRYLATE CROSSPOLYMER-6
  2. Cosmetic Ingredient Review, Safety Assessment of Polyacrylate Crosspolymer-6 as Used in Cosmetics, Scientific Literature Review for Public Comment, 2025
  3. Cosmetics Europe, EFfCI, Guidance on the EU Microplastics Restriction (Annex XVII REACH, Regulation (EU) 2023/2055), wersja 2, lipiec 2024
  4. Soriano LF i in., Sensitisation to the acrylate co-polymers glyceryl acrylate/acrylic acid co-polymer, sodium polyacrylate and acrylates/C10-30 alkyl acrylate cross-polymer (Carbopol) is rare, Contact Dermatitis 2024

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.