Encyklopedia INCI

Centella Asiatica Extract

Ekstrakt z wąkroty azjatyckiej

Wyciąg z wąkroty azjatyckiej (gotu kola, potocznie cica) z triterpenami: azjatykozydem, madekasozydem i ich kwasami. W kosmetykach kondycjonuje i koi skórę.

Czym jest ekstrakt z wąkroty azjatyckiej

Centella Asiatica Extract to według CosIng wyciąg z całej rośliny Centella asiatica (L.) Urb., wąkroty azjatyckiej z rodziny selerowatych, znanej też jako gotu kola i potocznie jako cica. Za aktywność wyciągu odpowiadają pentacykliczne triterpeny: glikozydy azjatykozyd i madekasozyd oraz ich aglikony, kwas azjatykowy i kwas madekasowy. Saponiny stanowią 1-8% składników rośliny, a ich ilość zależy głównie od pochodzenia surowca; roślina zawiera też flawonoidy i ok. 0,1% olejku eterycznego (Johnson i in., 2023).

Surowce kosmetyczne otrzymuje się m.in. przez macerację łodyg i liści w mieszaninie glikolu propylenowego i wody albo ekstrakcję etanolem.

Jak działa ekstrakt z wąkroty azjatyckiej

Mechanizm opisują głównie badania komórkowe. W hodowli ludzkich fibroblastów kwas azjatykowy, kwas madekasowy i azjatykozyd, osobno i razem, pobudzały syntezę kolagenu typu I w podobnym stopniu, a w obecności kwasu askorbinowego wydzielanie kolagenu było większe (Bonte i in., 1994). Na skórze ludzi obserwowano wzrost nawilżenia, spadek TEWL i mniejsze zaczerwienienie po bodźcu drażniącym; szczegóły i ograniczenia tych badań opisano niżej.

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR w 2015 r. wyciąg zgłoszono w 454 produktach w USA, głównie pozostawianych na skórze, w stężeniach od 0,00002% do 0,5%; najwyższe dotyczyło produktów do twarzy i szyi. W badaniu Ratz-Łyko i wsp. stosowano 2,5% i 5% ekstraktu, czyli więcej, niż zgłaszał przemysł. Zawartość triterpenów w surowcach jest różna, a etykieta jej nie podaje, co utrudnia porównywanie produktów.

Dla kogo ekstrakt z wąkroty azjatyckiej

Ma sens przy skórze suchej, wrażliwej i skłonnej do zaczerwienienia. Nie jest dla osób z potwierdzoną alergią na wąkrotę: opisano pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po maściach i kremach z jej wyciągiem. Osoby z wieloma alergiami kontaktowymi powinny zaczynać od próby na małym fragmencie skóry.

Jak stosować produkty z ekstraktem z wąkroty

Można go używać rano i wieczorem, w serum albo kremie po oczyszczeniu. Wyciąg często występuje w jednym produkcie z pantenolem (Panthenol) lub ceramidami; badania takich połączeń oceniają cały produkt, nie sam ekstrakt. Efekty mierzono po 4 tygodniach stosowania dwa razy dziennie, więc ocena po kilku dniach jest przedwczesna.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał dziewięć składników z wąkroty, w tym ten ekstrakt, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania, gdy produkt jest sformułowany tak, by nie uczulał (Johnson i in., 2023). Krem z 0,045% ekstraktu nie uczulał w teście HRIPT na 110 osobach, a balsam z 0,018% wywołał u 17 z 52 osób przemijający, najwyżej łagodny rumień, oceniony jako nieistotny klinicznie. W teście maksymalizacyjnym na świnkach morskich 30% ekstrakt okazał się słabym alergenem, a u uczulonych pacjentów reakcje dawał już w stężeniu 1%. Wysokie dawki doustne (100-300 mg/kg masy ciała dziennie) upośledzały wytwarzanie plemników u szczurów; dotyczy to podawania do przewodu pokarmowego, nie skóry. Brak badań u kobiet w ciąży.

Co pokazują badania

Badania z udziałem ludzi są nieliczne i małe. W 4-tygodniowym badaniu na 25 zdrowych ochotnikach krem i hydrożel z 2,5% i 5% wyciągu, nakładane dwa razy dziennie na przedramiona, zwiększały nawilżenie naskórka i zmniejszały TEWL, najsilniej przy 5%; skóra słabiej czerwieniała też po nałożeniu nikotynianu metylu (Ratz-Łyko i in., 2016). W 6-miesięcznym badaniu z podwójnie ślepą próbą na 20 kobietach ze skórą fotostarzejącą się krem z 5% witaminy C i 0,1% madekasozydu poprawiał ocenę zmarszczek, elastyczności, jędrności, szorstkości i nawilżenia; poprawę odnotowano u dwóch trzecich uczestniczek (Haftek i in., 2008), ale nie da się oddzielić udziału obu składników.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Ascorbic Acidw badaniu komórkowym kwas askorbinowy zwiększał wydzielanie kolagenu pobudzane przez triterpeny wąkroty

Mity i sprostowania

MitKrem z centellą (cica) działa jak maść na rany i blizny.

Jak jestPreparaty z wąkrotą rejestrowane jako leki zawierają 1-2% miareczkowanego wyciągu (TECA) o znanej zawartości triterpenów. Kosmetyki zawierają zwykle ułamki procenta ekstraktu, a badania kosmetyczne mierzyły nawilżenie, TEWL i zaczerwienienie, nie stan ran. Kosmetyku nie wolno przedstawiać jako produktu o takim działaniu (art. 20 rozporządzenia 1223/2009).

Najczęściej zadawane pytania

Czy krem z wąkrotą pomaga skórze po zabiegu laserowym?

Dane są skromne. U 30 osób po zabiegu laserem Er:YAG połowę twarzy smarowano żelem z 0,05% standaryzowanego wyciągu, a drugą żelem placebo; strona z wyciągiem miała nieznacznie niższy wskaźnik zaczerwienienia, bez różnic w parametrach biofizycznych skóry (Damkerngsuntorn i in., 2020). Pielęgnację po zabiegu ustala osoba, która go wykonała.

Czym różni się Centella Asiatica Extract od Madecassoside w składzie?

Ekstrakt to mieszanina kilku triterpenów, flawonoidów i innych związków, której skład zależy od surowca i sposobu ekstrakcji. Madecassoside to jeden wyizolowany triterpen, więc jego ilość w produkcie łatwiej określić; to jego stosowano w badaniu Haftek i wsp. Oba składniki mogą występować w jednym kosmetyku.

Czy kosmetyki z wąkrotą można stosować w ciąży?

Nie ma badań kosmetyków z wąkrotą u kobiet w ciąży. Dane toksykologiczne, które budzą zastrzeżenia, pochodzą z podawania wyciągu zwierzętom doustnie, w dawkach nieporównywalnych z ilością nakładaną na skórę. Decyzję warto skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CENTELLA ASIATICA EXTRACT
  2. Johnson W Jr i in., Safety Assessment of Centella asiatica-Derived Ingredients as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2023 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Ratz-Łyko A, Arct J, Pytkowska K, Moisturizing and Antiinflammatory Properties of Cosmetic Formulations Containing Centella asiatica Extract, Indian Journal of Pharmaceutical Sciences 2016
  4. Haftek M i in., Clinical, biometric and structural evaluation of the long-term effects of a topical treatment with ascorbic acid and madecassoside in photoaged human skin, Experimental Dermatology 2008

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.