Encyklopedia INCI

Tetrasodium Glutamate Diacetate

Sól tetrasodowa kwasu glutaminodioctowego (GLDA)

Chelator otrzymywany z glutaminianu sodu. Wiąże jony metali w kosmetykach myjących i emulsjach, chroniąc recepturę; w warunkach tlenowych łatwo ulega biodegradacji.

Czym jest GLDA

Tetrasodium Glutamate Diacetate, w skrócie GLDA, to sól tetrasodowa kwasu N,N-bis(karboksymetylo)-L-glutaminowego: aminokwas, w którym atom azotu kwasu glutaminowego połączono z dwiema grupami octanowymi. Według raportu Cosmetic Ingredient Review (CIR) producenci otrzymują go z glutaminianu sodu w reakcji z kwasem monochlorooctowym albo w reakcji z cyjanowodorem i formaldehydem, po której produkt zmydla się wodorotlenkiem sodu. Glutaminian pochodzi z fermentacji melasy kukurydzianej (Bretti i in., 2021), więc część węgla w cząsteczce ma pochodzenie roślinne; jeden z producentów podaje 58%. Surowiec to roztwór wodny z około 47% substancji albo proszek bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie (650 g/l).

W danych FDA z 2021 r. zgłoszono go w 752 kosmetykach, głównie w mydłach i płynach do kąpieli.

Jak działa GLDA

Cztery grupy karboksylowe i atom azotu obejmują jon metalu jak kleszcze i tworzą z nim rozpuszczalny kompleks (chelat). Według producenta dzięki temu jony wapnia i magnezu z twardej wody mniej przeszkadzają w pienieniu i myciu, a jony żelaza i miedzi nie przyspieszają jełczenia olejów ani zmian barwy i zapachu produktu. Producent podaje też, że GLDA wzmacnia działanie konserwantów, np. benzoesanu, choć sam nie działa przeciwdrobnoustrojowo; niezależnych badań tego efektu nie znaleziono.

GLDA wiąże metale słabiej niż EDTA: stałe trwałości jego kompleksów są niższe i zależą od pH i rodzaju jonu (Almubarak i in., 2022). Dla wapnia logarytm stałej wynosi według danych producenta 5,9-6,4, a dla EDTA 10,6.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2018 r. najwyższe stężenie, 1%, zgłoszono w dezodorantach innych niż spraye; w mydłach i płynach do kąpieli stosowano do 0,28%, w eyelinerach do 0,057%. Handlowy roztwór jest silnie zasadowy (według producenta pH 11-12 w roztworze 1%), a w gotowym produkcie odczyn ustala reszta receptury.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Tetrasodium Glutamate Diacetate stoi zwykle na końcu składu, obok konserwantów i regulatorów pH, bo działa już w stężeniach poniżej 1%.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał GLDA w 2021 r. za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania. Eyeliner z 0,2315% GLDA w 24-godzinnym teście płatkowym u 15 osób drażnił nie bardziej niż produkt kontrolny i nie uczulił nikogo ze 104 osób w teście powtarzanych aplikacji (HRIPT); w teście maksymalizacyjnym na świnkach morskich surowiec nie uczulał. Z przewodu pokarmowego szczura wchłaniał się słabo i był wydalany w niezmienionej postaci. W dwupokoleniowym badaniu na szczurach nie wpływał na rozród nawet w najwyższej dawce, 15 000 ppm w paszy.

In vitro w wysokich stężeniach słabo uszkadzał chromosomy, ale test mikrojądrowy na myszach był ujemny. Jeden z dostawców podaje w surowcu około 0,15% soli kwasu nitrylotrioctowego (NTA), którą IARC zalicza do grupy 2B; panel uznał, że przy ujemnych testach genotoksyczności in vivo i małych stężeniach w kosmetykach nie budzi to obaw.

Co pokazują badania

Najwięcej danych dotyczy losu GLDA w środowisku. W zgłoszeniu australijskim (NICNAS STD/1316) w teście OECD 301D rozkład po 28 dniach wyniósł 97% z inokulum z wody rzecznej i 76% z osadem czynnym, co oznacza łatwą biodegradację. Nie działo się to jednak od razu wszędzie: przed wprowadzeniem do detergentów w USA osady z oczyszczalni słabo rozkładały GLDA, a po 22 miesiącach od premiery robiły to już osady z 12 oczyszczalni, bo drobnoustroje się przystosowały (Itrich i in., 2015).

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Sodium Benzoatewedług producenta chelator wzmacnia działanie benzoesanu w kwaśnych recepturach
  • Bakuchiolchelator, alternatywa dla EDTA w recepturze z bakuchiolem

Mity i sprostowania

MitGLDA rozkłada się w środowisku całkowicie i w każdych warunkach.

Jak jestW testach tlenowych GLDA ulega łatwej biodegradacji, ale w teście beztlenowym OECD 311 na przefermentowanym osadzie nie rozłożył się w ogóle w ciągu 60 dni (EFSA, 2018), więc w takich warunkach, np. w gnojowicy, pozostaje trwały.

Najczęściej zadawane pytania

Czy GLDA to to samo co glutaminian sodu (MSG) z jedzenia?

Nie. Glutaminian sodu jest tylko surowcem wyjściowym: w GLDA do atomu azotu przyłączono dwie grupy octanowe, co zmienia właściwości cząsteczki. Powstały związek wiąże jony metali i nie działa jak wzmacniacz smaku.

Czy kosmetyki z GLDA można stosować w ciąży?

Tak. U ciężarnych samic szczura GLDA podawany doustnie w dawce 1000 mg/kg masy ciała dziennie nie szkodził płodom, podobnie jak u królików, a według panelu CIR ze skóry wchłania się prawdopodobnie jeszcze słabiej niż z przewodu pokarmowego. Najwyższe zgłoszone stężenie w kosmetykach wynosi 1%.

Dlaczego w jednych kosmetykach jest EDTA, a w innych GLDA?

Oba składniki wiążą jony metali i oba uznano za bezpieczne w kosmetykach. GLDA wybiera się głównie ze względu na łatwą biodegradację w warunkach tlenowych, choć jego kompleksy z metalami są mniej trwałe niż kompleksy EDTA. Dla skóry wybór jednego z nich nie ma znaczenia.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TETRASODIUM GLUTAMATE DIACETATE
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Tetrasodium Glutamate Diacetate and Beta-Alanine Diacetic Acid as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2025 (Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2021)
  3. Itrich NR i in., Widespread Microbial Adaptation to L-Glutamate-N,N-diacetate (L-GLDA) Following Its Market Introduction in a Consumer Cleaning Product, Environmental Science & Technology 2015
  4. EFSA FEEDAP Panel, Safety and efficacy of Kelforce (GLDA-Na4) as a feed additive for chickens for fattening, EFSA Journal 2018

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.