Encyklopedia INCI

Calcium Gluconate

Glukonian wapnia

Sól wapniowa kwasu glukonowego, dodatek do żywności o statusie GRAS. W kosmetykach wiąże jony metali i kondycjonuje skórę; bywa składnikiem mieszanin konserwujących.

Czym jest glukonian wapnia

Calcium Gluconate to sól wapniowa kwasu D-glukonowego, który powstaje przez utlenienie glukozy przy pierwszym atomie węgla. Na jeden jon wapnia przypadają dwie reszty glukonianowe, a masa cząsteczkowa wynosi 430,4. To bezwonne, białe krystaliczne granulki lub proszek, rozpuszczalne w wodzie i nierozpuszczalne w etanolu (Fiume i in., 2019). W USA ma status substancji ogólnie uznanej za bezpieczną (GRAS) i jest dodawany do żywności jako substancja wzmacniająca konsystencję, sekwestrant i substancja teksturująca. W danych FDA przytoczonych przez CIR zgłoszono go w 68 kosmetykach, z czego 50 było niespłukiwanych, a 7 przeznaczonych do włosów.

Jak działa glukonian wapnia

CosIng przypisuje mu funkcje chelatującą i kondycjonującą skórę.

  • Wiązanie jonów metali: glukoniany są sekwestrantami, czyli tworzą kompleksy z jonami metali; stąd ich zastosowanie w żywności i funkcja chelatująca w CosIng.
  • Składnik mieszanin konserwujących: glukonian wapnia stanowi ok. 1% gotowej mieszaniny z glukonolaktonem i benzoesanem sodu (dane dostawcy). Konserwantem z załącznika V jest w niej benzoesan sodu, a glukonolakton stopniowo uwalnia kwas glukonowy. Dostawca nie opisuje osobnej roli glukonianu wapnia w tej mieszaninie.
  • Wapń a bariera naskórka: jony wapnia uczestniczą w regulacji odnowy bariery. U myszy, którym usunięto lipidy warstwy rogowej rozpuszczalnikiem, zanurzenie skóry w roztworze z wapniem (już od 0,01 mM) hamowało odnowę bariery, a wapń z potasem zatrzymywały ją prawie całkowicie: po 2,5 godziny bariera odnowiła się w 0-11%, wobec 50% w grupie kontrolnej. Autorzy przypuszczają, że sygnałem do naprawy bariery jest spadek stężenia tych jonów w górnych warstwach naskórka (Lee i in., 1992).

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR maksymalne stężenia glukonianu wapnia wynosiły od 0,0000075% do 1%: w produktach niespłukiwanych do 1%, w spłukiwanych do 0,1%, a w produktach do włosów 0,008-0,1%. Mieszaninę konserwującą z jego udziałem dostawca zaleca w ilości 0,75-2% i w pH 3-6,5, więc w takim produkcie glukonianu wapnia jest najwyżej ok. 0,02%. Dodaje się go do fazy wodnej.

Jak stosować produkty z glukonianem wapnia

To składnik pomocniczy, więc sposób użycia wynika z rodzaju produktu. W wykazie składników stoi zwykle w końcowej części listy. Jeśli obok niego występują Gluconolactone i Sodium Benzoate, najpewniej pochodzi z gotowej mieszaniny konserwującej. Jego obecność nie świadczy o tym, że produkt dostarcza skórze lub włosom wapnia w ilości mającej znaczenie pielęgnacyjne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał glukonian wapnia, razem z 24 innymi cukrami prostymi, dwucukrami i pokrewnymi składnikami, za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (Fiume i in., 2019). Składnik dodano do tej oceny na wniosek organizacji branżowej Personal Care Products Council. Raport przytacza dla niego ujemne wyniki testów mutagenności na bakteriach (test Amesa) i drożdżach, natomiast badań podrażnienia i uczulenia wykonanych z samym glukonianem wapnia nie przytacza. Kwas glukonowy w 50% roztworze nie drażnił skóry ani oczu królików. Wapń i glukonian są zwykłymi składnikami żywności i ulegają w organizmie normalnym przemianom.

Co pokazują badania

Nie opublikowano badań, w których oceniano by działanie glukonianu wapnia nałożonego na skórę lub włosy ludzi. Wiedza o wpływie wapnia na barierę naskórka pochodzi z badań na myszach i dotyczy jonów wapnia w roztworze, a nie tego składnika w kosmetyku. W stężeniach stosowanych w kosmetykach glukonian wapnia pełni funkcję technologiczną.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Gluconolactonerazem z benzoesanem sodu tworzą gotową mieszaninę konserwującą
  • Sodium Benzoatekonserwant z załącznika V w tej samej mieszaninie

Mity i sprostowania

MitWapń w kosmetyku wzmacnia barierę skóry, tak jak wapń z diety wzmacnia kości.

Jak jestJony wapnia rzeczywiście regulują odnowę bariery naskórka, ale w badaniu na myszach roztwór z jonami wapnia, w którym zanurzano skórę z uszkodzoną barierą, opóźniał jej odnowę, a razem z potasem niemal ją zatrzymywał (Lee i in., 1992). Badań, w których kosmetyk z glukonianem wapnia poprawiałby stan bariery u ludzi, nie opublikowano.

Najczęściej zadawane pytania

Czy glukonian wapnia jest konserwantem?

Nie. Konserwanty dopuszczone w UE wymienia załącznik V rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, a glukonianu wapnia w nim nie ma. CosIng przypisuje mu funkcje chelatującą i kondycjonującą skórę, więc w składzie jest dodatkiem, a nie substancją konserwującą.

Czy to ten sam glukonian wapnia, który podaje się w szpitalu?

Chemicznie tak, ale w kosmetyku jest go bardzo mało i nakłada się go na skórę, a nie podaje do żyły. Opisywane w piśmiennictwie zwapnienia i martwica skóry po glukonianie wapnia dotyczą wynaczynienia roztworu podawanego dożylnie, często u noworodków (np. Pu i in., 2024), a nie stosowania kosmetyków.

Czy produkty z glukonianem wapnia można stosować w ciąży?

Tak. Glukonian wapnia jest dodatkiem do żywności o statusie GRAS, a wapń i kwas glukonowy to zwykłe składniki diety i przemian w organizmie. W kosmetykach występuje w ilościach technologicznych, zwykle ułamkach procenta.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CALCIUM GLUCONATE
  2. Fiume MM i in., Safety Assessment of Monosaccharides, Disaccharides, and Related Ingredients as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2019; 38(1 Suppl): 5S-38S (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Lee SH i in., Calcium and potassium are important regulators of barrier homeostasis in murine epidermis, Journal of Clinical Investigation 1992
  4. Arxada (Lonza), Geogard Ultra: opis surowca w katalogu Knowde (materiały dostawcy)

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.