Encyklopedia INCI

Bakuchiol

Bakuchiol

Meroterpen fenolowy z nasion babczy (Psoralea corylifolia) stosowany w kremach przeciwstarzeniowych. W jednym badaniu porównawczym działał podobnie do retinolu i był lepiej tolerowany.

Czym jest bakuchiol

Bakuchiol to meroterpen fenolowy obecny w nasionach i liściach babczy (Psoralea corylifolia), rośliny stosowanej w medycynie tradycyjnej (Chaudhuri i Bojanowski, 2014; Chopra i in., 2013). Do kosmetyków trafia oczyszczona substancja, oleista ciecz, a nie cały wyciąg z nasion. Występuje głównie w serach i kremach przeciwstarzeniowych, często reklamowanych jako alternatywa dla retinolu.

Jak działa bakuchiol

Bakuchiol nie ma budowy chemicznej retinoidu. W modelu pełnej skóry ludzkiej hodowanej in vitro zmieniał ekspresję genów podobnie jak retinol i zwiększał wytwarzanie kolagenu typu I i IV, a w fibroblastach także typu III (Chaudhuri i Bojanowski, 2014). Na tej podstawie autorzy, związani z producentem surowca, nazwali go funkcjonalnym analogiem retinolu. To wniosek z badań komórkowych; mechanizm działania w skórze człowieka nie jest opisany tak dokładnie jak dla retinoidów. CosIng podaje dla bakuchiolu także funkcję przeciwutleniającą i przeciwdrobnoustrojową.

Stężenia i pH

W badaniach klinicznych stosowano krem z 0,5% bakuchiolu dwa razy dziennie (Chaudhuri i Bojanowski, 2014; Dhaliwal i in., 2019). Dostawca surowca zaleca 0,5-1% w gotowym produkcie, pH poniżej 6, dodatek około 0,1% substancji chelatującej, bo bez niej produkt się przebarwia, oraz ochronę przed ciepłem i światłem. Bakuchiol nie rozpuszcza się w wodzie i wprowadza się go do fazy olejowej emulsji albo do olejków.

Dla kogo bakuchiol

Dla skóry z oznakami fotostarzenia: zmarszczkami i przebarwieniami, zwłaszcza u osób, które źle znoszą retinol. W badaniu porównawczym to użytkownicy retinolu częściej zgłaszali łuszczenie i szczypanie skóry (Dhaliwal i in., 2019). Nie jest wskazany przy stwierdzonym uczuleniu na bakuchiol.

Jak stosować bakuchiol

W badaniach krem nakładano rano i wieczorem, więc bakuchiol pasuje do obu części rutyny. Nie jest znany jako składnik fotouczulający, ale produkty z nim kierowane są do skóry zniszczonej słońcem, dlatego w ciągu dnia uzupełnia się je filtrem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W badaniu Dhaliwal i in. bakuchiol był lepiej tolerowany niż retinol. Opisano jednak pojedyncze przypadki alergii kontaktowej na bakuchiol zawarty w kremach (Malinauskiene i in., 2019; Raison-Peyron i Dereure, 2020; Sánchez-Arjona i in., 2026). Nie ma badań u kobiet w ciąży i karmiących. Nasiona babczy zawierają też psoralen i izopsoralen (Chopra i in., 2013), czyli furokumaryny, które w kosmetykach są zakazane poza ilościami normalnie zawartymi w wyciągach naturalnych (zał. II poz. 358 rozp. (WE) 1223/2009); dlatego znaczenie ma czystość surowca. Sam bakuchiol nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia.

Co pokazują badania

Najmocniejszym dowodem jest randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą: 44 osoby przez 12 tygodni stosowały krem z 0,5% bakuchiolu dwa razy dziennie albo krem z 0,5% retinolu raz dziennie. W obu grupach zmniejszyły się powierzchnia zmarszczek i przebarwienia, bez statystycznej różnicy między grupami (Dhaliwal i in., 2019). Brak różnicy w grupie 44 osób nie jest jednak dowodem równoważności. Przegląd 15 badań klinicznych wykazał, że 12 było otwartych i bez grupy kontrolnej, 10 dotyczyło mieszanin z innymi składnikami, a w 4 nie podano stężenia bakuchiolu; autorzy oceniają ryzyko błędu jako wysokie (Fanning i in., 2024).

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitBakuchiol to roślinny retinol.

Jak jestBakuchiol nie jest retinoidem. Określenie „funkcjonalny analog retinolu” pochodzi z badań komórkowych autorów związanych z producentem surowca, a jedyne randomizowane porównanie z retinolem objęło 44 osoby.

MitBakuchiol jest bezpieczny w ciąży, bo pochodzi z rośliny.

Jak jestPochodzenie roślinne nie przesądza o bezpieczeństwie. Bakuchiolu nie badano u kobiet w ciąży, a to, że nie jest retinoidem, nie jest dowodem, że w ciąży jest obojętny.

Najczęściej zadawane pytania

Czy bakuchiol nadaje się do skóry wrażliwej?

Dane są zachęcające, ale ograniczone. W 4-tygodniowym badaniu u 60 kobiet z różnymi postaciami skóry wrażliwej żel myjący i krem z bakuchiolem były dobrze tolerowane, a nawilżenie policzków wzrosło o 16% (Draelos i in., 2020). Badanie nie miało grupy kontrolnej i dotyczyło gotowych produktów, a nie samego bakuchiolu.

Czy bakuchiol może uczulać?

Tak, choć rzadko. W czasopiśmie Contact Dermatitis opisano pojedyncze przypadki alergii kontaktowej na bakuchiol w kremach. Bakuchiol nie należy do alergenów zapachowych deklarowanych osobno, ale jak każdy składnik figuruje w składzie pod własną nazwą INCI, więc osoba uczulona może go w składzie rozpoznać.

Czy bakuchiol można łączyć z retinolem albo kwasami?

U 44 kobiet, które ukończyły otwarte badanie, preparat z 0,5% retinolu i bakuchiolem, stosowany razem z kremem z witaminą C, spośród ocenianych objawów nietolerancji istotnie nasilił tylko suchość skóry; wzrost stwierdzono w 4. i 8. tygodniu, ale nie w 12. (Herndon i in., 2016). W randomizowanym badaniu 111 osób stosujących żel z 0,1% adapalenu krem z kompleksem zawierającym bakuchiol był dobrze tolerowany (Poláková i in., 2015), podobnie krem z retinalem i bakuchiolem w otwartym badaniu producenta (Brown i in., 2023). O ryzyku podrażnienia w takim zestawie decydują głównie retinoidy i kwasy, dlatego nowy produkt wprowadza się stopniowo.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: BAKUCHIOL
  2. Dhaliwal S i in., Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoageing, Br J Dermatol 2019
  3. Fanning JE, McGee SA, Ibrahim OI, Human Clinical Trials Using Topical Bakuchiol Formulations for the Treatment of Skin Disorders: A Systematic Review, J Drugs Dermatol 2024
  4. Malinauskiene L i in., Bakuchiol: a new allergen in cosmetics, Contact Dermatitis 2019

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.