Encyklopedia INCI

Ceramide AP

Ceramid AP

Ceramid z fitosfingozyną i kwasem tłuszczowym z grupą hydroksylową w pozycji alfa, dawniej ceramid 6 II. Uzupełnia lipidy warstwy rogowej w kremach barierowych.

Czym jest ceramid AP

Ceramide AP to ceramid, w którym fitosfingozyna, zasada sfingoidowa z trzema grupami hydroksylowymi, jest połączona wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym mającym grupę hydroksylową przy drugim atomie węgla, czyli w pozycji alfa: A oznacza alfa-hydroksykwas, P fitosfingozynę. Ceramid NP ma tę samą zasadę, ale kwas bez grupy hydroksylowej; AS ma ten sam typ kwasu, ale sfingozynę z wiązaniem podwójnym; NS i NG łączą kwas niehydroksylowany ze sfingozyną albo sfinganiną, a acyloceramidy EOP i EOS mają bardzo długi kwas omega-hydroksylowy zestryfikowany drugim kwasem tłuszczowym.

Nazwa chemiczna w CosIng wskazuje na amid fitosfingozyny C18 i kwasu 2-hydroksystearynowego (C18). Numery CAS 100403-19-8 i WE 309-560-3 są ogólne dla ceramidów; CosIng przypisuje je także ceramidowi AS.

Jak działa ceramid AP

W warstwie rogowej 19 zdrowych ochotników ceramidy z fitosfingozyną stanowiły 34,7% wszystkich ceramidów, a AP był czwartą pod względem ilości klasą, po NP, NH i AH; u myszy ceramidów fitosfingozynowych było tylko 1,2% (Kawana i in., 2020). Ceramidy z łańcuchem acylowym hydroksylowanym w pozycji alfa stanowią ok. jednej trzeciej ceramidów skóry (Kováčik i in., 2021).

Nałożony na skórę uzupełnia lipidy międzykomórkowe warstwy rogowej, które razem z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi ograniczają TEWL. W modelu lipidów warstwy rogowej naturalna odmiana (R) ceramidu AP zwiększała uporządkowanie łańcuchów lipidowych w porównaniu z nienaturalną odmianą (S) (Kováčik i in., 2021); definicja INCI określa jednak tylko konfigurację zasady (D-erytro), a nie grupy hydroksylowej w kwasie.

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR (rejestr FDA z 2015 r. i ankieta przemysłu z lat 2013-2014) Ceramide AP był w 14 recepturach w stężeniach 0,00005-0,2%, a ten sam surowiec pod dawną nazwą ceramid 6 II w 53 recepturach w stężeniach 0,00003-0,2%. Ceramid AP wprowadza się do fazy olejowej, a jego działanie nie zależy od pH produktu. Stężenia, od którego sam ceramid AP poprawia parametry bariery u ludzi, nie wyznaczono.

Dla kogo jest ceramid AP

Ma sens w pielęgnacji skóry suchej, wrażliwej i dojrzałej, w tym skóry nóg, która z wiekiem łatwo się przesusza, jako część mieszaniny lipidów. Nie opisano grup, dla których byłby niewskazany.

Jak stosować produkty z ceramidem AP

Krem lub balsam z ceramidem AP nakłada się rano i wieczorem na oczyszczoną skórę, rano pod filtr przeciwsłoneczny. W składzie stoi zwykle w końcowej części listy INCI, często obok ceramidów NP i EOP oraz cholesterolu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał ceramidy, w tym Ceramide AP i dawny ceramid 6 II, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Dla ceramidu AP raport przytacza dane dostawcy: LD50 po podaniu doustnym i na skórę szczurów powyżej 2000 mg/kg, brak mutagenności w teście Amesa, brak podrażnienia skóry królika po nałożeniu nierozcieńczonego surowca oraz brak podrażnienia w teście płatkowym z 5% ceramidu AP w wazelinie u 44 osób. Badań uczulenia z ceramidem AP raport nie zawiera; w testach maksymalizacyjnych na świnkach morskich nie uczulały inne ceramidy, np. NP do 10%. Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży, u dzieci ani przed ekspozycją na słońce.

Co pokazują badania

Dane z udziałem ludzi dotyczą mieszanin. W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą 24 osoby (średnia wieku 55 lat) z łagodną lub umiarkowaną suchością skóry podudzi przez 28 dni nakładały na jedną nogę krem z ceramidami 1, 3 i 6-II (dziś EOP, NP i AP), a na drugą krem hydrofilowy. Po stronie z ceramidami bardziej poprawiły się nawilżenie, TEWL i pH skóry, a przewaga utrzymywała się 7 dni po odstawieniu (Lueangarun i in., 2019). Krem zawierał też inne składniki, więc wyniku nie można przypisać samemu ceramidowi AP. Badań z samym ceramidem AP na ludziach nie znaleziono.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Ceramide NPceramid z tą samą zasadą
  • w modelach AP układa się naturalnie dopiero w jego obecności
  • Ceramide EOPrazem z NP i AP tworzy zestaw dawnych ceramidów 1, 3 i 6 II
  • Cholesterollipid bariery uzupełniający mieszaninę ceramidów
  • Ceramide ASdrugi ceramid z alfa-hydroksykwasem, z fitosfingozyną zamiast sfingozyny

Mity i sprostowania

MitCeramid AP to fitoceramid pozyskiwany z roślin.

Jak jestPrzedrostek dotyczy fitosfingozyny, zasady sfingoidowej obecnej m.in. w roślinach, drożdżach i skórze człowieka, a nie surowca roślinnego. W nasionach roślin fitosfingozyny jest bardzo mało, dlatego przemysł otrzymuje ją głównie przez deacetylację tetraacetylofitosfingozyny wydzielanej przez drożdże Wickerhamomyces ciferrii, a ceramid powstaje po połączeniu jej z kwasem tłuszczowym (Zhang i in., 2024).

Najczęściej zadawane pytania

Co oznaczają „ceramidy 1, 3 i 6-II” w opisie kremu?

To dawne nazwy INCI wycofane w 2014 r. Ceramid 1 to dziś Ceramide EOP, ceramid 3 to Ceramide NP, a ceramid 6 II to Ceramide AP. W okresie przejściowym produkty mogły nosić starą albo nową nazwę, a numery nadal pojawiają się w opisach produktów i w tytułach badań.

Czy krem z ceramidem AP można nakładać w okolice oczu?

Tak. W danych CIR ceramid AP i dawny ceramid 6 II zgłoszono w produktach do okolic oczu w stężeniach 0,0025-0,01%. W dwóch badaniach dostawcy, każde na jednym króliku, nierozcieńczony proszek wprowadzony do worka spojówkowego wywołał przemijające zaczerwienienie i niewielki obrzęk spojówek, które ustąpiły w ciągu 48-72 godzin; surowca nie uznano za drażniący.

Czy ceramid AP może zastąpić w kremie ceramid NP?

Nie ma na to dowodów. W badaniu modeli warstwy rogowej metodą dyfrakcji neutronów naturalna odmiana ceramidu AP z łańcuchem C24 przyjmowała strukturę zbliżoną do natywnej dopiero w mieszaninie z ceramidem NP, a bez niego tworzyła fazę o cechach krystalicznych (Schmitt i in., 2017). Ceramid NP jest przy tym najliczniejszą klasą ceramidów w warstwie rogowej człowieka (Kawana i in., 2020).

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CERAMIDE AP
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Ceramides as Used in Cosmetics, Int J Toxicol 2020; 39(3 Suppl): 5S-25S
  3. Lueangarun S i in., The 24-hr, 28-day, and 7-day post-moisturizing efficacy of ceramides 1, 3, 6-II containing moisturizing cream compared with hydrophilic cream on skin dryness and barrier disruption in senile xerosis treatment, Dermatol Ther 2019; 32(6): e13090
  4. Kováčik A i in., Effects of (R)- and (S)-α-Hydroxylation of Acyl Chains in Sphingosine, Dihydrosphingosine, and Phytosphingosine Ceramides on Phase Behavior and Permeability of Skin Lipid Models, Int J Mol Sci 2021; 22(14): 7468

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.