Encyklopedia INCI

Ceramide AS

Ceramid AS

Ceramid ze sfingozyną i kwasem tłuszczowym z grupą hydroksylową w pozycji alfa. Uzupełnia lipidy warstwy rogowej jako element kompleksów kilku ceramidów.

Czym jest ceramid AS

Ceramide AS to ceramid, w którym sfingozyna, zasada sfingoidowa z jednym wiązaniem podwójnym, jest połączona wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym mającym grupę hydroksylową przy drugim atomie węgla (pozycja alfa): A oznacza alfa-hydroksykwas, S sfingozynę. Od ceramidu NS różni się tylko tą grupą w kwasie, od ceramidu AP zasadą, bo fitosfingozyna w AP ma dodatkową grupę hydroksylową i nie ma wiązania podwójnego. Ceramid NG łączy sfinganinę z kwasem niehydroksylowanym, a acyloceramidy EOP i EOS mają bardzo długi kwas omega-hydroksylowy zestryfikowany drugim kwasem tłuszczowym.

CosIng podaje CAS 100403-19-8 i WE 309-560-3, numery ogólne dla ceramidów, wspólne z ceramidem AP. Nazwa INCI nie zawsze oddaje budowę surowca: według opisu produkcji w raporcie CIR materiał zgłoszony pod dawną nazwą ceramid 5, dziś przypisaną do AS, otrzymywano ze sfinganiny i 2-hydroksyheksadekanianu metylu, czyli bez wiązania podwójnego w zasadzie.

Jak działa ceramid AS

Nałożony na skórę uzupełnia lipidy międzykomórkowe warstwy rogowej, które razem z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi ograniczają TEWL. W warstwie rogowej 19 zdrowych ochotników AS należał do klas stanowiących po 1-9% ceramidów, mniej licznych niż NP, NH i AH (Kawana i in., 2020). Klasa ta wyróżnia się składem kwasów: w ceramidach N i A z zasadą C18 przeważają kwasy C24-C28, a AS jako jedyna zawiera też dużo kwasu palmitynowego (C16) (Suzuki i in., 2022). Wyższy niż w innych okolicach ciała udział ceramidów NS i AS stwierdzono w czerwieni wargowej, która łatwo się przesusza (Tamura i in., 2021).

Stężenia i pH

W danych zebranych przez CIR w 2015 r. ani Ceramide AS, ani dawne ceramidy 4 i 5 nie były zgłoszone w rejestrze FDA ani w ankiecie stężeń; dostawca ceramidu 5 podał jedynie możliwość użycia do 2%, bez szczegółów. Brakuje więc danych o typowych stężeniach i o stężeniu, od którego widać efekt. Ceramid AS trafia do fazy olejowej, a jego działanie nie zależy od pH produktu.

Dla kogo jest ceramid AS

Ma sens jako element kompleksów ceramidów w produktach dla skóry suchej, wrażliwej i przesuszonej detergentami. Sam w sobie nie jest powodem wyboru produktu, bo brak badań z udziałem ludzi, które wskazywałyby korzyść z dodatku akurat tej klasy. Nie opisano grup, dla których byłby niewskazany.

Jak stosować produkty z ceramidem AS

Krem albo balsam z ceramidem AS stosuje się rano i wieczorem na oczyszczoną skórę. W składzie stoi zwykle w końcowej części listy INCI, obok kilku innych ceramidów i cholesterolu. Jego obecność świadczy o tym, że receptura odwzorowuje kilka klas ceramidów skóry, ale nie mówi, ile ceramidów zawiera produkt.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał ceramidy, w tym Ceramide AS oraz dawne ceramidy 4 i 5, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Dane toksykologiczne dotyczą surowca zgłoszonego jako ceramid 5: 2% i 5% w wazelinie nie drażniły skóry świnek morskich, 5% nie uczulało w teście maksymalizacyjnym na małej grupie pięciu zwierząt, a test Amesa był ujemny do 5000 µg na płytkę. Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży, u dzieci ani przed ekspozycją na słońce.

Co pokazują badania

Dowody dla ceramidu AS pochodzą z analiz lipidów skóry i z modeli błon lipidowych; nie znaleziono badań z udziałem ludzi, w których oceniano by produkt z samym ceramidem AS. W modelu lipidów warstwy rogowej z ceramidem AS o łańcuchu C24 nienaturalna odmiana (S) dawała mniej ciasno, ortorombowo upakowanych łańcuchów niż naturalna odmiana (R); autorzy podsumowali, że każda klasa ceramidów wnosi do bariery odrębny wkład (Kováčik i in., 2021). Definicja INCI nie określa konfiguracji grupy hydroksylowej w kwasie, więc nie wiadomo, czy surowce handlowe odpowiadają pod tym względem ceramidom skóry.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Ceramide APdrugi ceramid z alfa-hydroksykwasem, z fitosfingozyną zamiast sfingozyny
  • Ceramide NPnajliczniejsza klasa ceramidów w warstwie rogowej człowieka
  • Cholesterollipid bariery, bez którego ceramidy nie tworzą prawidłowych blaszek

Mity i sprostowania

MitIm więcej rodzajów ceramidów w składzie, tym skuteczniej krem odbudowuje barierę.

Jak jestLiczba klas ceramidów na etykiecie nie mówi, ile ceramidów zawiera produkt ani w jakich proporcjach; ceramid AS stoi zwykle na końcu listy INCI. Badań z udziałem ludzi, które pokazywałyby korzyść z dodania akurat ceramidu AS do mieszaniny, nie znaleziono.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego na starszych opakowaniach jest „Ceramide 4” albo „Ceramide 5”?

Obie nazwy INCI wycofano w 2014 r., a przypisane do nich surowce przeniesiono na Ceramide AS. Ceramid 4 i ceramid 5 różniły się długością alfa-hydroksykwasu, krótszego w ceramidzie 4. Przez okres przejściowy produkty mogły nosić starą albo nową nazwę.

Czy krem z ceramidem AS pomaga skórze atopowej?

Badań z samym ceramidem AS przy skórze atopowej nie znaleziono. W analizach lipidów takiej skóry opisywano raczej większy udział ceramidów AS i mniejszy NP, a ceramidy NS i AS wykazywały tendencję do dodatniej korelacji z TEWL (Ishikawa i in., 2010, za: Yokose i in., 2020). Ceramid AS może być częścią kremu emolientowego, ale nie uzupełnia klasy, której w takiej skórze brakuje; pielęgnację przy nasilonych zmianach ustala lekarz.

Czy ceramid AS może podrażniać skórę wrażliwą?

Dane z udziałem ludzi są nieliczne, ale korzystne. Surowiec zgłoszony jako ceramid 5, dziś Ceramide AS, w stężeniach 3% i 5% w lanolinie nie wywołał podrażnienia w 24-godzinnym teście płatkowym pod okluzją u 43 osób (dane przytoczone przez CIR). O tolerancji produktu decyduje jednak cała receptura, np. obecność kompozycji zapachowej.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CERAMIDE AS
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Ceramides as Used in Cosmetics, Int J Toxicol 2020; 39(3 Suppl): 5S-25S
  3. Suzuki M i in., Whole picture of human stratum corneum ceramides, including the chain-length diversity of long-chain bases, J Lipid Res 2022; 63(7): 100235
  4. Kováčik A i in., Effects of (R)- and (S)-α-Hydroxylation of Acyl Chains in Sphingosine, Dihydrosphingosine, and Phytosphingosine Ceramides on Phase Behavior and Permeability of Skin Lipid Models, Int J Mol Sci 2021; 22(14): 7468

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.