Encyklopedia INCI

Trisodium Ethylenediamine Disuccinate

Etylenodiaminodibursztynian trisodu (EDDS)

Łatwo biodegradowalny chelator, sól sodowa kwasu EDDS. Wiąże jony metali z wody i surowców, co chroni kosmetyk przed utlenianiem, zmianą barwy i zapachu.

Czym jest Trisodium Ethylenediamine Disuccinate

To trisodowa sól kwasu etylenodiaminodibursztynowego (EDDS). Według nazwy chemicznej w CosIng cząsteczka składa się z dwóch reszt kwasu L-asparaginowego połączonych mostkiem etylenowym, co odpowiada izomerowi [S,S]. EDDS jest izomerem strukturalnym EDTA i wiąże metale podobnie, ale łatwo ulega biodegradacji. Izomer [S,S] wytwarza w naturze promieniowiec Amycolatopsis japonicum; surowiec kosmetyczny otrzymuje się syntetycznie. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie.

Występuje w szamponach, żelach, mydłach, kremach, pomadkach i farbach do włosów, a poza kosmetykami w detergentach i środkach czystości.

Jak działa Trisodium Ethylenediamine Disuccinate

Chelator otacza jon metalu sześcioma grupami wiążącymi (dwiema aminowymi i czterema karboksylowymi) i tworzy z nim trwały, rozpuszczalny kompleks, który przestaje reagować ze składnikami produktu.

  • wiąże śladowe ilości żelaza i miedzi, które przyspieszają utlenianie olejów, substancji zapachowych i barwników, co ogranicza jełczenie oraz zmianę barwy i zapachu;
  • zmniejsza ilość miedzi gromadzącej się we włosach z wody wodociągowej;
  • według producentów surowca wzmacnia działanie konserwantów.

W porównaniu z EDTA wiąże selektywniej miedź i żelazo niż wapń i magnez, dlatego blokuje miedź także w środowisku bogatym w wapń, jakim jest włos.

Stężenia i pH

Chelatory działają w małych ilościach. W ankiecie przemysłu z 2021 r., przytoczonej przez CIR, najwyższe stężenie wynosiło 0,64% w produktach do włosów bez spłukiwania i 0,56% w kremach; w szamponach dla dzieci 0,19%, w pomadkach 0,01%. Handlowy surowiec to zwykle wodny roztwór soli. Zdolność wiązania metali zależy od odczynu, dlatego dobór chelatora uwzględnia pH produktu i to, które metale trzeba związać.

Dla kogo jest ten składnik

Chelator jest składnikiem technologicznym, więc nie dobiera się go do typu skóry. Ma znaczenie przy wodzie z instalacji miedzianych: miedź gromadząca się we włosach nasila ich uszkodzenia podczas farbowania i na słońcu, dlatego przydaje się w szamponach do włosów farbowanych i rozjaśnianych.

Jak stosować produkty z Trisodium Ethylenediamine Disuccinate

Szampon lub żel stosuje się jak zwykle; ograniczanie miedzi we włosach wymaga regularnego mycia. W składzie chelator stoi w ostatniej części listy, obok kwasu cytrynowego, konserwantów, czasem drugiego chelatora (np. Disodium EDTA), i świadczy o zabezpieczeniu produktu przed śladami metali.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał w 2023 r. ten składnik za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania. W teście płatkowym z powtarzaną aplikacją na 111 osobach 5% roztwór nie podrażniał ani nie uczulał; w testach na oku królików wynik wahał się od braku podrażnienia do lekkiego. Przez skórę szczurów wchłaniało się 5-11% dawki. Działania niepożądane w badaniach rozwojowych i spadek stężenia cynku we krwi wystąpiły dopiero przy wysokich dawkach doustnych (NOAEL 551 mg/kg masy ciała na dobę w jednym z badań). Jeden test in vitro wykazał aberracje chromosomowe w szczególnych warunkach, ale testy na zwierzętach były ujemne i panel uznał ten wynik za nieistotny. Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży ani u dzieci. Nie jest znany jako fotouczulający.

Co pokazują badania

Dane toksykologiczne pochodzą głównie z dokumentacji rejestracyjnej (ECHA, NICNAS) podsumowanej przez CIR. Izomer [S,S] ulega całkowitej mineralizacji, a w symulacji oczyszczalni ścieków usuwa się go w 96%, podczas gdy mieszanina izomerów rozkłada się niecałkowicie (Schowanek i in., 1997). W badaniach laboratoryjnych EDDS, inaczej niż EDTA, ograniczał powstawanie rodników z udziałem miedzi także w obecności wapnia i zmniejszał uszkodzenia łuski włosa podczas farbowania (Naqvi i in., 2013). Brakuje badań klinicznych wpływu szamponów z EDDS na kondycję włosów.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Sodium Benzoatechelator wspiera działanie układu konserwującego
  • Tocopherolchelator i przeciwutleniacz razem spowalniają jełczenie olejów
  • Histidinew badaniach P&G chelator EDDS w szamponie i histydyna w odżywce razem ograniczały pobieranie miedzi przez włosy
  • Aquachelator wiąże jony metali, które mogą pochodzić z wody i surowców

Mity i sprostowania

MitChelatory w kosmetykach wyciągają ze skóry minerały i szkodzą organizmowi.

Jak jestChelator wiąże metale obecne w produkcie i w wodzie podczas mycia. Przez skórę szczurów wchłaniało się 5-11% dawki, a obniżenie stężenia cynku obserwowano tylko u zwierząt przy wysokich dawkach doustnych, nieporównywalnych z ekspozycją z kosmetyków.

Najczęściej zadawane pytania

Czym Trisodium Ethylenediamine Disuccinate różni się od EDTA?

To izomery o podobnej zdolności wiązania metali, ale EDDS w odmianie [S,S] łatwo ulega biodegradacji, a EDTA nie jest łatwo biodegradowalny. EDDS wiąże też selektywniej miedź i żelazo niż wapń i magnez. Oba chelatory panel CIR uznał za bezpieczne w kosmetykach.

Czy szampon z tym chelatorem pomaga przy twardej wodzie?

Tylko pośrednio. EDDS słabo wiąże wapń i magnez, które odpowiadają za twardość wody, więc jej nie zmiękcza. Wiąże natomiast miedź i żelazo z wody wodociągowej i przy regularnym myciu ogranicza gromadzenie się miedzi we włosach.

Czy ten składnik jest konserwantem?

Nie. To chelator, którego nie ma w wykazie konserwantów (załącznik V). Wiążąc metale, pośrednio wspiera trwałość produktu i działanie właściwych konserwantów.

Czy produkty z nim są odpowiednie dla dzieci?

Tak. Występuje m.in. w szamponach dla dzieci (w ankiecie przemysłu 0,19%), a CIR uznał go za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TRISODIUM ETHYLENEDIAMINE DISUCCINATE
  2. Cherian P i in., Safety Assessment of Trisodium Ethylenediamine Disuccinate and Tetrasodium Iminodisuccinate as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2023
  3. Schowanek D i in., Biodegradation of [S,S], [R,R] and mixed stereoisomers of ethylene diamine disuccinic acid (EDDS), a transition metal chelator, Chemosphere 1997; 34(11): 2375-2391
  4. Naqvi KR i in., The role of chelants in controlling Cu(II)-induced radical chemistry in oxidative hair colouring products, International Journal of Cosmetic Science 2013; 35(1): 41-49

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.