Encyklopedia INCI

Aqua

Woda

Woda oczyszczona, zwykle pierwsza pozycja składu. Rozpuszcza składniki fazy wodnej i jest bazą kremów, żeli, toników i szamponów.

Czym jest woda w kosmetykach

Aqua to nazwa INCI wody. CosIng przypisuje jej jedną funkcję: rozpuszczalnik. Jest podstawą fazy wodnej kremów i balsamów oraz żeli, toników, mgiełek i szamponów; nie ma jej w produktach bezwodnych, takich jak olejki do demakijażu, sztyfty czy pudry. W wykazie składników bywa zapisywana jako Aqua, Water albo Aqua/Water/Eau.

Do produkcji używa się wody uzdatnionej, a nie wody prosto z kranu. Norma EN ISO 22716 (wytyczne dobrej praktyki wytwarzania kosmetyków) zaleca, by woda używana jako składnik miała określoną jakość, regularnie kontrolowaną, a system uzdatniania nie dopuszczał do zastoju i skażenia. Woda morska i wody kwiatowe mają w CosIng własne nazwy INCI, np. Maris Aqua albo Citrus Aurantium Dulcis Flower Water.

Jak działa woda na skórę

  • Rozpuszczalnik i nośnik: rozpuszcza humektanty, sole, kwasy i ekstrakty wodne i rozprowadza je cienką warstwą po skórze.
  • Krótki kontakt: chwilowo uwadnia warstwę rogową, ale odparowuje; to, ile wody zostanie w naskórku, zależy od humektantów i składników ograniczających parowanie.
  • Długi kontakt: wielogodzinne moczenie albo okluzja wodą drażni skórę i zwiększa TEWL (Tsai i Maibach, 1999), a w mikroskopii elektronowej rozluźnia dwuwarstwy lipidowe warstwy rogowej (Warner i in., 1999).

Stężenia i pH

Zawartości wody przepisy nie ograniczają. Zwykle stoi na pierwszym miejscu składu, bo art. 19 ust. 1 lit. g rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 każe wymieniać składniki w kolejności malejącej masy w chwili dodania; składniki poniżej 1% mogą następować w dowolnej kolejności. Czysta woda nie buforuje pH, więc odczyn produktu ustalają inne składniki, np. kwas mlekowy albo cytrynowy. Woda umożliwia rozwój bakterii i grzybów, dlatego produkt z wodą musi mieć zabezpieczenie mikrobiologiczne: konserwanty, składniki wielofunkcyjne albo odpowiednie opakowanie.

Dla kogo jest woda w kosmetykach

Jako składnik kosmetyku woda jest obojętna dla każdego typu skóry, a o tolerancji produktu decydują pozostałe składniki. Uwagi dotyczą mycia, nie kremu: skóra sucha i atopowa gorzej znosi częsty, długi kontakt z wodą, zwłaszcza twardą i w połączeniu ze środkami myjącymi. Pokrzywka wodna, w której bąble pojawiają się po kontakcie skóry z wodą, jest bardzo rzadka: przegląd systematyczny z 2022 r. zebrał 77 opisanych osób (Rujitharanawong i in., 2022).

Jak stosować produkty z wodą

Pora dnia i kolejność w rutynie zależą od składników aktywnych, nie od wody. Produkty wodne zużywa się w okresie podanym przy symbolu otwartego słoika, bo każde otwarcie i nabieranie palcami zwiększa ryzyko skażenia. Po myciu krem z humektantami i emolientami nakłada się na lekko wilgotną skórę, aby ograniczyć odparowanie wody z naskórka.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Woda nie ma ograniczeń w załącznikach rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 i jest bezpieczna w ciąży, u dzieci i przy ekspozycji na słońce. Ryzyko wiąże się z jej jakością mikrobiologiczną w produkcji i z długim kontaktem skóry z wodą, a nie z samą obecnością wody w kosmetyku.

Co pokazują badania

Dane dotyczą wpływu wody na skórę, nie wody jako składnika kremu. Powierzchnia skóry ma pH średnio około 4,7, co oszacowano na podstawie pomiarów u 330 osób; ta sama praca podaje, że woda z kranu, w Europie zwykle o pH około 8, podwyższa pH skóry nawet na 6 godzin (Lambers i in., 2006). Danby i in. (2018) u 80 osób wykazali, że mycie SLS w twardej wodzie zostawia na skórze więcej surfaktantu, co zwiększa TEWL i podrażnienie, najbardziej u osób ze skórą atopową z mutacjami filagryny; zmiękczenie wody wymianą jonową ograniczało ten efekt. W badaniu z randomizacją 336 dzieci z nasilonymi zmianami atopowymi zmiękczacz wody przez 12 tygodni nie dał dodatkowej poprawy względem zwykłej pielęgnacji (Thomas i in., 2011).

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitAqua na pierwszym miejscu składu oznacza, że produkt jest rozwodniony i słaby.

Jak jestKolejność w składzie wynika z masy składników, a woda jest nośnikiem prawie każdej emulsji, żelu i toniku. O działaniu decydują stężenia składników aktywnych i cała receptura, a nie to, że woda stoi przed nimi.

MitWoda strukturalna albo heksagonalna w kosmetyku nawilża lepiej niż zwykła woda.

Jak jestSieć wiązań wodorowych w ciekłej wodzie przebudowuje się w czasie około pikosekundy (Fecko i in., 2003), więc woda nie zachowuje trwałej struktury nadanej przy produkcji. Nie ma badań, w których taka woda nawilżałaby skórę lepiej niż woda oczyszczona.

Najczęściej zadawane pytania

Czy woda morska w składzie to to samo co Aqua?

Nie. Woda morska ma w CosIng osobne nazwy INCI, Maris Aqua i Sea Water, z funkcjami humektantu i rozpuszczalnika, bo zawiera sole mineralne. Aqua oznacza wodę bez takich dodatków; jeśli produkt zawiera obie, w składzie pojawiają się dwie pozycje.

Czy kosmetyk z wodą zawsze musi mieć konserwanty?

Musi być zabezpieczony przed rozwojem drobnoustrojów, bo woda na to pozwala, a bezpieczeństwo mikrobiologiczne ocenia się w raporcie bezpieczeństwa produktu. Najczęściej służą do tego konserwanty z załącznika V, ale część producentów korzysta ze składników wielofunkcyjnych i opakowań ograniczających dostęp powietrza. Produkty bezwodne mają mniejsze ryzyko skażenia.

Czy twarda woda z kranu szkodzi skórze przy myciu?

Może nasilać podrażnienie, gdy myje się skórę środkami z SLS: w twardej wodzie więcej surfaktantu zostaje na skórze (Danby i in., 2018). Instalacja zmiękczacza nie poprawiła jednak stanu skóry dzieci ze skórą atopową w 12-tygodniowym badaniu (Thomas i in., 2011).

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: AQUA
  2. Warner RR i in., Water disrupts stratum corneum lipid lamellae: damage is similar to surfactants, Journal of Investigative Dermatology 1999
  3. Danby SG i in., The Effect of Water Hardness on Surfactant Deposition after Washing and Subsequent Skin Irritation in Atopic Dermatitis Patients and Healthy Control Subjects, Journal of Investigative Dermatology 2018
  4. Lambers H i in., Natural skin surface pH is on average below 5, which is beneficial for its resident flora, International Journal of Cosmetic Science 2006

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.