Pullulan
Polisacharyd z maltotriozy wytwarzany przez grzyb Aureobasidium pullulans. Po wyschnięciu tworzy na skórze przezroczysty film; w kosmetykach składnik filmotwórczy i wiążący.
Czym jest pullulan
Pullulan to liniowy polisacharyd zbudowany wyłącznie z glukozy. Jego powtarzającą się jednostką jest maltotrioza, czyli trzy cząsteczki glukozy połączone wiązaniami alfa-1,4, a kolejne maltotriozy łączą wiązania alfa-1,6 (Singh i in., 2008). Ta regularna budowa odróżnia go od skrobi i dekstranu, które też składają się z samej glukozy. Wytwarza go drożdżopodobny grzyb Aureobasidium pullulans; według opisu przytoczonego przez CIR surowiec powstaje w fermentacji upłynnionej skrobi kukurydzianej, po której usuwa się biomasę grzyba i oczyszcza roztwór. Masa cząsteczkowa bywa bardzo różna, typowy surowiec handlowy ma średnio około 200 000 Da.
Pullulan jest dodatkiem do żywności (E1204) i materiałem na jadalne folie, np. rozpuszczalne paski odświeżające oddech, oraz na kapsułki suplementów zamiast żelatyny. W kosmetykach CosIng przypisuje mu funkcje filmotwórczą i wiążącą. W danych FDA przytoczonych przez CIR występował w 45 produktach, m.in. do twarzy i ciała, do okolic oczu i do higieny jamy ustnej.
Jak działa pullulan
- Po odparowaniu wody tworzy cienki, przezroczysty film. Folie z pullulanu słabo przepuszczają tlen, ale łatwo rozpuszczają się w wodzie (Chen i in., 2017), dlatego film na skórze zmywa się wodą.
- Film z polimeru o dużej masie cząsteczkowej daje wrażenie napięcia i wygładzenia skóry. Jachowicz i wsp. (2008) wykazali na przedramionach pięciu osób, że cienkie filmy takich polimerów zwiększają sztywność powierzchni skóry, zależnie od ilości polimeru. Pullulanu w tym badaniu nie było, a u polimerów najbardziej higroskopijnych efekt słabł przy wysokiej wilgotności.
- Jako spoiwo, zgodnie z funkcją podaną w CosIng, nadaje spójność masom kosmetycznym.
Stężenia i pH
W ankiecie przytoczonej przez CIR pullulan miał najwyższe stężenia ze wszystkich ocenianych polisacharydów pochodzenia mikrobiologicznego: 0,2-3% w produktach nakładanych na skórę, 3% w produkcie do okolic oczu, do 12% w niespłukiwanych produktach do włosów i do 17% w produktach do higieny jamy ustnej. Rozpuszcza się w wodzie, ale nie w olejach, a roztwory są stabilne w szerokim zakresie pH. Film z samego pullulanu bywa kruchy; gliceryna działa na niego jak plastyfikator, zwiększa rozciągliwość folii, ale też jej przepuszczalność dla pary wodnej (Chen i in., 2017).
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR w ocenie 34 polisacharydów mikrobiologicznych uznał pullulan za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (Fiume i in., 2016). Duża masa cząsteczkowa sprawia, że przenikanie przez skórę jest mało prawdopodobne. Badań podrażnienia i uczulenia skóry dla samego pullulanu raport nie przytacza; ocenę oparto na danych dla pokrewnych polisacharydów i na bezpieczeństwie spożywczym. Komitet ekspertów FAO/WHO do spraw dodatków do żywności (JECFA) przyznał pullulanowi dopuszczalne dzienne spożycie „nieokreślone”, czyli nie wyznaczył limitu. U 13 osób spożywających 10 g pullulanu dziennie przez 14 dni nie stwierdzono zmian w badaniach laboratoryjnych ani działań niepożądanych. Testy genotoksyczności dały wyniki ujemne, z wyjątkiem słabo dodatniego wyniku jednego testu bakteryjnego przy 20 mg na płytkę.
Pullulan nie jest alergenem zapachowym i nie ma ograniczeń w załącznikach rozporządzenia 1223/2009. Ciąża i ekspozycja na słońce nie są przeciwwskazaniami.
Co pokazują badania
Właściwości filmotwórcze pullulanu są dobrze opisane w badaniach materiałowych, głównie nad foliami spożywczymi. Badań klinicznych, które mierzyłyby napięcie lub wygładzenie skóry po preparacie z pullulanem w porównaniu z podłożem, w PubMed nie znaleziono; deklaracje natychmiastowego efektu liftingu pochodzą z materiałów dostawców surowca. Mechanizm odczucia napięcia jest wspólny dla wielu polimerów filmotwórczych i dotyczy powierzchni naskórka; nie ma danych, by pullulan wpływał na kolagen lub elastynę skóry właściwej.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Glycerinplastyfikuje film pullulanu i zwiększa jego elastyczność
- Nannochloropsis Oculata Extractw surowcu handlowym występują razem
Mity i sprostowania
-
Mit: Pullulan działa jak lifting: trwale napina i ujędrnia skórę.
Jak jest: Efekt jest fizyczny i przemijający. Film rozpuszcza się w wodzie, więc znika po umyciu twarzy, a wilgoć i pot mogą go osłabiać. Badań pokazujących, że pullulan zmienia jędrność skóry po zakończeniu stosowania, nie ma.
Pytania o Pullulan
Czy pullulan jest pochodzenia zwierzęcego, jak kolagen czy żelatyna?
Nie. To polisacharyd wytwarzany przez grzyb w procesie fermentacji i nie zawiera białka. Dlatego z pullulanu robi się kapsułki suplementów jako bezzwierzęcy zamiennik żelatyny.
Czy produkt z pullulanem można nakładać pod oczy?
Pullulan występuje w produktach do okolic oczu, w ankiecie przytoczonej przez CIR w stężeniu 3%, a panel uznał to zastosowanie za bezpieczne. Badań podrażnienia oka dla samego pullulanu raport nie przytacza, więc o tolerancji decyduje cały produkt.
Dlaczego po serum z pullulanem skóra wydaje się ściągnięta?
To odczucie daje wysychający film polimeru na powierzchni naskórka. U osób ze skórą suchą bywa nieprzyjemne; łagodzą je humektanty i emolienty w tym samym produkcie albo krem nałożony na serum.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
1 produkt ma Pullulan w składzie INCI.

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem przeciwzmarszczkowy
74% badanych: działanie przeciwzmarszczkowe · deklaracja
4,96· 28 opinii50 ml · 279,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 83,70 zł Cena regularna: 279,00 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: PULLULAN
- Fiume MM i in., Safety Assessment of Microbial Polysaccharide Gums as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2016; 35(1 Suppl): 5S-49S (Cosmetic Ingredient Review)
- Chen CT i in., Improvement on Physical Properties of Pullulan Films by Novel Cross-Linking Strategy, Journal of Food Science 2017; 82(1): 108-117
- Jachowicz J i in., Alteration of skin mechanics by thin polymer films, Skin Research and Technology 2008; 14(3): 312-319
