Encyklopedia INCI

Dimethicone

Dimetykon

Liniowy silikon (polidimetylosiloksan): wygładza skórę i włosy, ułatwia rozprowadzanie kosmetyku i tworzy warstwę ochronną. To inna substancja niż cykliczne siloksany D4-D6.

Czym jest dimetykon

Dimethicone to polidimetylosiloksan: liniowy polimer, którego łańcuch tworzą na przemian atomy krzemu i tlenu, z dwiema grupami metylowymi przy każdym atomie krzemu i grupami trimetylosiloksylowymi na końcach. Surowiec jest mieszaniną łańcuchów różnej długości, a od ich długości zależy lepkość: od rzadkiej cieczy po gęstą, ciągnącą się masę. Otrzymuje się go syntetycznie przez polimeryzację.

W danych FDA z 2022 r. figurował w 7747 produktach. Występuje w kremach, podkładach, produktach z filtrami UV, pomadkach, szamponach i odżywkach. To inna substancja niż cykliczne siloksany D4, D5 i D6 (np. Cyclopentasiloxane), których cząsteczki mają kształt pierścienia i odparowują ze skóry.

Jak działa dimetykon

  • tworzy na skórze cienką, hydrofobową warstwę, która wygładza powierzchnię, zmniejsza tarcie i ułatwia rozprowadzanie produktu;
  • działa jako warstwa ochronna: w USA w stężeniu 1-30% jest substancją czynną leków bez recepty chroniących skórę (21 CFR 347.10);
  • pozostaje na powierzchni: in vitro nie naruszał uporządkowania lipidów warstwy rogowej (Glombitza i Müller-Goymann, 2001), a przez skórę ludzką przenikał śladowo;
  • na włosach osadza się na łusce, zmniejsza tarcie między włosami, ułatwia rozczesywanie i nadaje połysk; na pasmach farbowanych włosów mieszaniny z dimetykonem ograniczały wypłukiwanie koloru (Schlosser, 2004);
  • ogranicza pienienie produktu.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu opisanej przez CIR (2022) najwyższe stężenie dimetykonu wynosiło 85% w produktach nawilżających, 71,3% w pomadkach i 37,8% w eyelinerach. Dimetykon nie rozpuszcza się w wodzie, więc w kremach i szamponach występuje w postaci emulsji. Nie ma grup ulegających jonizacji, dlatego jego działanie nie zależy od pH produktu.

Dla kogo jest dimetykon

Pasuje do każdego typu skóry: w kremach dla skóry suchej jako warstwa ochronna, w lekkich produktach dla skóry tłustej jako składnik dający gładkie, niełepkie wykończenie. Na włosach sprawdza się przy włosach suchych, puszących się, farbowanych i trudnych do rozczesania. Mniej potrzebny jest przy cienkich włosach, które łatwo się obciążają.

Jak stosować produkty z dimetykonem

W wykazie składników występuje jako Dimethicone; pokrewne silikony mają nazwy zakończone na -methicone lub -siloxane. Przy regularnym używaniu odżywek i masek z silikonami warto co pewien czas umyć włosy szamponem z anionowym detergentem, np. Sodium Laureth Sulfate.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR w 2022 r. uznał dimetykon i 29 pokrewnych polimerów za bezpieczne w obecnych stężeniach, jeśli produkt nie działa drażniąco; danych zabrakło tylko dla kosmetyków nakładanych aerografem. W teście powtarzanych aplikacji dimetykon w stężeniu 5% nie uczulał 83 osób. W oczach królików roztwory 10-35% działały łagodnie drażniąco na spojówki.

Rozporządzenie (UE) 2024/1328 zmieniło ograniczenie REACH (zał. XVII poz. 70) dotyczące cyklicznych siloksanów D4, D5 i D6, a nie dimetykonu. Po 6 czerwca 2027 r. nie wolno wprowadzać do obrotu kosmetyków z którymkolwiek z nich w stężeniu 0,1% lub wyższym (D4 i D5 w produktach spłukiwanych od 2020 r.). Dotyczy to także pozostałości z produkcji polimerów silikonowych, bo odstępstwa dla nich nie obejmują kosmetyków. Dostawca cytowany przez CIR deklarował w dimetykonie poniżej 1% D4 i D5.

Co pokazują badania

Bezpieczeństwo opisują liczne badania na zwierzętach, in vitro i na ochotnikach. Z badań działania u ludzi: w podwójnie ślepym badaniu na 12 zdrowych osobach balsam ochronny z dimetykonem nałożony przed kontaktem z 0,5% SLS zmniejszał widoczne podrażnienie i wzrost TEWL w porównaniu z tym samym balsamem bez dimetykonu (Zhai i in., 2000). Brakuje niezależnych badań porównujących kosmetyki z dimetykonem i bez niego pod względem powstawania zaskórników.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitDimetykon zatyka pory i nie pozwala skórze oddychać.

Jak jestWarstwa dimetykonu nie jest szczelna jak folia: polidimetylosiloksan dobrze przepuszcza tlen, dlatego jest podstawą silikonowo-hydrożelowych soczewek kontaktowych. Przegląd bezpieczeństwa CIR z 2022 r. nie zawiera danych o działaniu komedogennym, a skłonność do zaskórników zależy od całej receptury, a nie od obecności jednego składnika.

MitSilikonów nie da się zmyć, więc zawsze gromadzą się na włosach.

Jak jestNeutralny dimetykon usuwa szampon z anionowym detergentem: w badaniu szamponów typu 2 w 1 kolejne mycie usuwało wcześniej osadzony dimetykon (Rushton i in., 1994). Nagromadzenie zależy od receptury i częstości stosowania, a nie od samej obecności silikonu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy dimetykon jest mikroplastikiem?

Nie w rozumieniu przepisów UE. Rozporządzenie (UE) 2023/2055 ogranicza mikrodrobiny polimerów syntetycznych, ale jego definicja obejmuje wyłącznie polimery będące substancjami stałymi, a dimetykon jest cieczą. Silikony w postaci proszków, np. usieciowane elastomery, mają inne nazwy INCI i ocenia się je osobno.

Czy szampon z dimetykonem obciąża włosy?

Zależy to od receptury. W badaniu na pasmach włosów dimetykon z szamponu bez polimeru kationowego gromadził się przy kolejnych myciach, a z dodatkiem polimeru kationowego osadzał się w stałej ilości (Gruber i in., 2001). Przy cienkich włosach lepiej stosować silikonowe odżywki tylko na długość włosów.

Czy kosmetyki z dimetykonem można stosować w ciąży?

Tak. Dimetykon praktycznie nie przenika przez skórę, a w badaniach na zwierzętach po podaniu doustnym niemal cała dawka była wydalana bez wchłonięcia. Komitet ekspertów FAO/WHO (JECFA) ustalił dla niego dopuszczalne dzienne spożycie 0-1,5 mg/kg masy ciała jako dodatku do żywności.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: DIMETHICONE
  2. Cosmetic Ingredient Review, Amended Safety Assessment of Dimethicone, Methicone, and Substituted-Methicone Polymers as Used in Cosmetics, raport końcowy, kwiecień 2022
  3. Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1328 z dnia 16 maja 2024 r. zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 w odniesieniu do D4, D5 i D6
  4. Zhai H i in., A bioengineering study on the efficacy of a skin protectant lotion in preventing SLS-induced dermatitis, Skin Res Technol 2000; 6(2): 77-80

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.