Potassium Sorbate
Sorbinian potasu
Sól potasowa kwasu sorbowego, konserwant z załącznika V działający głównie na drożdże i pleśnie. Wymaga kwaśnego pH i zwykle występuje w składzie razem z drugim konserwantem.
Czym jest sorbinian potasu
Potassium Sorbate to sól potasowa kwasu sorbowego (heksa-2,4-dienowego), nienasyconego kwasu o sześciu atomach węgla; w żywności ma numer E202. Nazwa pochodzi od jarzębiny (Sorbus aucuparia), w której owocach kwas sorbowy występuje jako lakton, kwas parasorbowy. Surowiec otrzymuje się syntetycznie, np. z aldehydu krotonowego i ketenu, a sól przez zobojętnienie kwasu wodorotlenkiem potasu. Kwas słabo rozpuszcza się w wodzie (0,25% w 30 °C), sól bardzo dobrze, dlatego trafia do fazy wodnej.
Jak działa sorbinian potasu
W produkcie sól częściowo przechodzi w kwas sorbowy, którego niezdysocjowana forma najsilniej hamuje drobnoustroje. Według CIR sorbiniany mają szerokie spektrum działania na drożdże i pleśnie, a słabiej działają na bakterie. Działanie jest głównie grzybostatyczne: zatrzymuje wzrost, a nie zabija komórek. W literaturze opisano wiele możliwych mechanizmów, ale według CIR brak między nimi zgody.
Stężenia i pH
pKa kwasu sorbowego wynosi około 4,76. Według CIR niezdysocjowane pozostaje 98% kwasu w pH 3, 86% w pH 4, 37% w pH 5, 6% w pH 6 i 0,6% w pH 7; sorbiniany zachowują skuteczność do pH około 6,5, choć powyżej pH 5 formy aktywnej szybko ubywa. Limit z załącznika V liczony jako kwas odpowiada około 0,8% sorbinianu potasu, a w ankiecie przemysłu z 2006 r. stosowano go w stężeniach do 0,3%. Roztwory sorbinianów utleniają się na powietrzu, szybciej w cieple i w obecności jonów metali ciężkich; CIR opisuje ich stabilizację m.in. kwasem cytrynowym i EDTA.
Dla kogo
Sorbinian potasu pasuje do produktów o kwaśnym i lekko kwaśnym odczynie: kremów, balsamów, toników, żeli myjących i szamponów. Nie zmienia kondycji skóry, więc o wyborze decyduje tolerancja, nie typ cery. Uwagę powinny zwrócić osoby, u których kwas sorbowy wywołał już zaczerwienienie lub obrzęk; opisano m.in. reakcję wokół ust po sosie sałatkowym z kwasem sorbowym i benzoesowym. Wtedy lepiej wybierać produkty z innym układem konserwującym.
Jak stosować produkty z sorbinianem potasu
Produkty stosuje się normalnie, rano i wieczorem. W składzie sorbinian potasu stoi przy końcu listy, zwykle obok drugiego konserwantu, najczęściej Sodium Benzoate, oraz kwasu cytrynowego lub mlekowego, które utrzymują potrzebne pH. Produkty warto przechowywać zamknięte i z dala od źródeł ciepła, bo przy dostępie powietrza konserwant stopniowo się rozkłada.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
CIR uznał kwas sorbowy i sorbinian potasu za bezpieczne w 1988 r. i nie zmienił oceny w przeglądzie opublikowanym w 2008 r. W trzech testach RIPT z indukcją 20% i prowokacją 5% kwasem sorbowym uczulenie wystąpiło u 0%, 0,33% i 0,8% badanych, a preparaty zawierające do 0,5% kwasu sorbowego lub sorbinianu potasu nie drażniły i nie uczulały. Preparat z 0,01% kwasu sorbowego nie był fotouczulający, a roztwory sorbinianu potasu do 10% nie drażniły oka królika. Kwas sorbowy, podobnie jak benzoesowy, bywa przyczyną szybko przemijających niealergicznych reakcji kontaktowych.
Status prawny w UE
Kwas sorbowy i jego sole (sorbinian wapnia, sodu i potasu) są ujęte w załączniku V rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 4. Maksymalne stężenie w gotowym produkcie wynosi 0,6% w przeliczeniu na kwas, łącznie dla wszystkich form i bez podziału na rodzaje produktów. Pozycja nie zawiera dodatkowych warunków ani ostrzeżeń na etykiecie.
Co pokazują badania
Najwięcej danych pochodzi z technologii żywności, gdzie sorbiniany od dziesięcioleci chronią sery, pieczywo, soki i wina. W badaniu Bella i wsp. 0,1% kwasu sorbowego nie hamował w pH 7 żadnego z ponad stu badanych gatunków grzybów i bakterii kwasu mlekowego, hamował drożdże i grzyby strzępkowe w pH 4,5, a bakterie dopiero w pH 3,5. Porównań skuteczności w kosmetykach opublikowano niewiele.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Załącznik V - konserwant dozwolony rozporządzenia (WE) 1223/2009
- Warunki i ograniczenia
- Limit wspólny dla kwasu sorbowego i jego soli, wyrażony jako kwas; brak dodatkowych warunków i ostrzeżeń (zał. V poz. 4 rozp. (WE) 1223/2009).
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Sodium Benzoatedrugi konserwant kwasowy działający w tym samym zakresie pH
- Disodium EDTAogranicza utlenianie sorbinianu przyspieszane przez jony metali
- Citric Acidutrzymuje pH, w którym przeważa aktywny kwas sorbowy
- Citrus Aurantium Dulcis Flower Waterw surowcach z wodą z kwiatów pomarańczy stosowany razem z benzoesanem sodu jako ochrona przed drobnoustrojami
Mity i sprostowania
-
Mit: Sorbinian potasu uszkadza DNA.
Jak jest: Źródłem tej obawy są badania in vitro, np. Mamur i wsp. (2010): w ludzkich limfocytach sorbinian potasu w stężeniach 125-1000 µg/ml zwiększał liczbę pęknięć DNA i wymian chromatyd siostrzanych (te ostatnie w całym zakresie po 48 h), a przy 500 i 1000 µg/ml także aberracji chromosomowych; test mikrojądrowy był ujemny. Panel EFSA, oceniając w 2015 r. całość badań in vitro i in vivo, uznał, że nie ma dowodów na działanie genotoksyczne kwasu sorbowego ani sorbinianu potasu.
Pytania o sorbinian potasu (Potassium Sorbate)
Czy sam sorbinian potasu wystarczy do zakonserwowania kremu?
Zwykle nie. Panel doradczy FDA ds. preparatów okulistycznych bez recepty, cytowany przez CIR w 1988 r., zaproponował uznanie, że sam kwas sorbowy w stężeniu 0,1-0,2% nie jest skutecznym środkiem przeciwdrobnoustrojowym, bo słabo zabija bakterie. Dlatego w składzie towarzyszy mu drugi konserwant albo składnik o działaniu przeciwdrobnoustrojowym.
Czy kosmetyki z sorbinianem potasu można stosować w ciąży?
Tak, w dozwolonym stężeniu. W badaniach na myszach i szczurach sorbinian potasu nie działał teratogennie. Organizm metabolizuje kwas sorbowy tak jak zwykłe kwasy tłuszczowe, niemal całkowicie do dwutlenku węgla i wody.
Czy to ten sam E202, który jest w żywności?
Tak, to ta sama substancja. EFSA w 2019 r., po ocenie rozszerzonego badania wpływu na rozrodczość u szczurów, ustaliła dla kwasu sorbowego i sorbinianu potasu grupowe dopuszczalne dzienne spożycie 11 mg/kg masy ciała, liczone jako kwas sorbowy.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
40 produktów ma Potassium Sorbate w składzie INCI.

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny balsam kolagenowy do ciała
+79% nawilżenia po 3 h i 5 h
4,99· 172 opinie200 ml · 74,75 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny krem kolagenowy do twarzy
+71% nawilżenie skóry po 5 godzinach
4,97· 297 opinii50 ml · 369,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 110,70 zł Cena regularna: 369,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny żel kolagenowy do mycia twarzy
99% probantek: delikatnie oczyszcza skórę · deklaracja
4,99· 125 opinii150 ml · 73,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 65,70 zł Cena regularna: 219,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny tonik kolagenowy
+29% nawilżenie po 3 godzinach
5,0· 94 opinie150 ml · 76,33 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,70 zł Cena regularna: 229,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny kolagenowy peeling enzymatyczny
70% badanych z wygładzeniem skóry (od 7% do 54%)
4,92· 92 opinie50 ml · 249,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 74,70 zł Cena regularna: 249,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczne serum kolagenowe
−31% TEWL po 3 godzinach
4,9· 201 opinii30 ml · 665,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,70 zł Cena regularna: 399,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do włosów i skóry głowy
+29% nawilżenia skóry
4,93· 104 opinie150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do twarzy i ciała
+24% wzrost poziomu nawilżenia skóry po 1 godzinie od aplikacji
4,99· 110 opinii150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Wszystkie produkty z tym składnikiem (40)
- Specjalistyczna Maska Kolagenowa z Algami 100ml
- Specjalistyczny Krem Kolagenowy pod Oczy 30ml
- Specjalistyczne Dermokosmetyczne Serum Wzmacniające 30ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Balsam do Ciała 200ml
- Modelujący Balsam Liftingujący Do Ciała 200 ml
- Skoncentrowany Krem Przeciwzmarszczkowy Pod Oczy 30 ml
- Aktywny Tonik Rewitalizujący 150 ml
- Aktywne Serum Modelujące Owal Twarzy 30 ml
- Silnie Regenerujący Krem Na Noc 50 ml
- Silnie Liftingujący Krem Na Dzień 50 ml
- Zestaw CELLUREVA DERMOSCULPT
- Zestaw TO GO
- Żel Myjący Do Cery Naczynkowej 150 ml
- Tonik Redukujący Rumień 150 ml
- Tonik Kojący 150 ml
- Krem Barierowy 50 ml
- Balsam Regenerujący 200 ml
- Żel Myjący 150 ml
- Krem na dzień SPF 50 50 ml
- Szampon Kolagenowy Gęstość i Elastyczność 200 ml
- Szampon Porost i Wzmocnienie Włosów 200 ml
- Szampon Odbudowa Włosa 200 ml
- Szampon Równowaga Skóry 200 ml
- Szampon Wygładzenie i Połysk 200 ml
- Odżywka Porost i Wzmocnienie Włosów 200 ml
- Odżywka Odbudowa Włosa 200 ml
- Odżywka Równowaga Skóry 200 ml
- Zestaw Kolagenowy Gęstość i Elastyczność
- Zestaw Porost i Wzmocnienie Włosów
- Zestaw Odbudowa Włosa
- Zestaw Równowaga Skóry
- Zestaw Wygładzenie i Połysk
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: POTASSIUM SORBATE
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, tekst skonsolidowany z 18 maja 2026 r., załącznik V poz. 4 (EUR-Lex)
- Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Sorbic Acid and Potassium Sorbate, Journal of the American College of Toxicology 1988, 7(6):837-880
- EFSA FAF Panel, Opinion on the follow-up of the re-evaluation of sorbic acid (E200) and potassium sorbate (E202) as food additives, EFSA Journal 2019
