Encyklopedia INCI

Benzyl Alcohol

Alkohol benzylowy

Konserwant dozwolony do 1% (zał. V), a zarazem rozpuszczalnik i składnik zapachowy. Jako alergen zapachowy podlega deklaracji powyżej 0,001% lub 0,01% (zał. III).

Czym jest alkohol benzylowy

Benzyl Alcohol to fenylometanol, najprostszy alkohol aromatyczny: bezbarwna ciecz o słabym zapachu, która umiarkowanie rozpuszcza się w wodzie i miesza z etanolem i olejami. Występuje naturalnie w wielu olejkach eterycznych, m.in. jaśminowym, hiacyntowym i ylang-ylang. Do kosmetyków produkuje się go syntetycznie, głównie z chlorku benzylu.

CosIng przypisuje mu funkcje konserwantu, rozpuszczalnika, regulatora lepkości i składnika zapachowego. Występuje w kremach, produktach myjących, farbach do włosów i perfumach.

Jak działa alkohol benzylowy

  • hamuje rozwój drobnoustrojów w produkcie; w kosmetykach często łączy się go z kwasem dehydrooctowym, który silniej działa na grzyby;
  • rozpuszcza składniki słabo rozpuszczalne w wodzie, m.in. w farbach do włosów i kompozycjach zapachowych;
  • obniża lepkość produktu;
  • sam ma słaby zapach i jest częstym składnikiem kompozycji perfumeryjnych.

Stężenia i pH

Jako konserwant stanowi najwyżej 1,0% produktu, w innych rolach bywa go więcej: w ankiecie przemysłu z 2010 r. opisanej przez CIR stężenia wynosiły od 0,000006% do 10%. Nie dysocjuje jak kwasy konserwujące, więc pH produktu ma dla niego mniejsze znaczenie. W roztworach wodnych może przechodzić w benzaldehyd i kwas benzoesowy.

Dla kogo jest alkohol benzylowy

Konserwant dobiera się do produktu, a nie do typu skóry. Unikać go powinny osoby z potwierdzonym uczuleniem na ten składnik, a ostrożność zachować osoby uczulone na balsam peruwiański, którego jest jednym ze składników.

Jak stosować produkty z alkoholem benzylowym

W roli konserwantu stoi zwykle blisko końca wykazu składników, bo jego stężenie nie przekracza 1%; wysoka pozycja, np. w farbie do włosów, wskazuje na użycie jako rozpuszczalnika.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał alkohol benzylowy za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (2011, publikacja 2017). SCCS (2012) zaliczył go do ustalonych alergenów kontaktowych u ludzi, w kategorii 11-100 opisanych dodatnich wyników testów, a nie do alergenów szczególnej troski. Uczulenie jest rzadkie: w danych IVDK z lat 2003-2004 dodatni test płatkowy miało 0,3% badanych (Schnuch i in., 2007). Wśród 102 pacjentów uczulonych na balsam peruwiański na alkohol benzylowy zareagowało 8 (Hausen, 2001). Wodny roztwór 4% drażnił oczy królików.

Status prawny w UE

O tym, która pozycja rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 obowiązuje, decyduje cel użycia. Konserwant to substancja przeznaczona wyłącznie lub głównie do hamowania rozwoju drobnoustrojów w produkcie (art. 2 ust. 1 lit. l); w tej roli alkohol benzylowy figuruje w zał. V poz. 34, z limitem 1,0% w gotowym produkcie. Do innych celów obowiązuje zał. III poz. 45: bez limitu stężenia, cel musi wynikać z prezentacji produktu, a składnik trzeba podać w wykazie składników, gdy jego stężenie przekracza 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych.

Obowiązek deklaracji istnieje od dyrektywy 2003/15/WE, która wprowadziła wykaz 26 alergenów zapachowych. Rozporządzenie (UE) 2023/1545, rozszerzając wykaz, nadało poz. 45 nowe brzmienie: wcześniej odnosiła deklarację do użycia w kompozycjach zapachowych, obecnie obejmuje każde zastosowanie inne niż konserwujące. Produkty spełniające wymogi obowiązujące 15 sierpnia 2023 r. można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r., a udostępniać na rynku można je do 31 lipca 2028 r. Ostrzeżenie na opakowaniu nie jest wymagane.

Co pokazują badania

Dane o bezpieczeństwie są obszerne: badania toksykologiczne, badania wchłaniania (u małp przez skórę wchłonęło się 32% dawki nałożonej bez okluzji), wieloletnie rejestry testów płatkowych i badania kliniczne leku z 5% alkoholu benzylowego. Skuteczność konserwującą sprawdza się w teście obciążeniowym gotowego produktu, więc zależy od całej receptury.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik V - konserwant dozwolony rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Jako konserwant maks. 1,0% w preparacie gotowym do użycia (zał. V poz. 34). Do celów innych niż hamowanie rozwoju drobnoustrojów, które muszą wynikać z prezentacji produktu: bez limitu stężenia, obowiązek podania w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych (zał. III poz. 45 w brzmieniu nadanym rozp. (UE) 2023/1545).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Dehydroacetic Acidsilniej działa na grzyby i uzupełnia alkohol benzylowy w układzie konserwującym
  • Sodium Anisatekonserwant działający na bakterie, na które kwas p-anyżowy działa słabiej

Mity i sprostowania

MitAlkohol benzylowy z olejków eterycznych jest łagodniejszy niż syntetyczny.

Jak jestTo ta sama cząsteczka i ten sam alergen, niezależnie od źródła. Alkohol benzylowy wniesiony do produktu przez olejek jaśminowy czy ylang-ylang liczy się do progu deklaracji tak samo jak dodany osobno, a osoba uczulona zareaguje na niego w obu przypadkach.

Najczęściej zadawane pytania

Mam uczulenie na alkohol benzylowy. Jak go unikać?

Trzeba sprawdzać nazwę Benzyl Alcohol w wykazie składników, pamiętając, że składnik wniesiony przez kompozycję zapachową pojawia się w wykazie dopiero powyżej progów deklaracji. Produkt z Parfum albo z olejkami eterycznymi może go więc zawierać w mniejszej ilości bez wymienienia. Przy nawracających reakcjach dermatolog może wykonać test płatkowy z pojedynczymi alergenami zapachowymi.

Czy alkohol benzylowy wysusza skórę jak alkohol etylowy?

Nie w ilościach stosowanych w kosmetykach. Jako konserwant stanowi najwyżej 1% produktu, a w odróżnieniu od etanolu odparowuje powoli i nie służy do odtłuszczania skóry. Nazwa „alkohol” oznacza tu tylko budowę chemiczną.

Czy kosmetyki z alkoholem benzylowym są bezpieczne w ciąży i dla dzieci?

Tak. U myszy nie zaburzał rozwoju płodu przy dawkach doustnych do 750 mg/kg masy ciała dziennie, przy których działał już niekorzystnie na samice, a w organizmie szybko przechodzi w kwas benzoesowy. W USA lek z 5% alkoholu benzylowego stosowany na skórę głowy jest dopuszczony u dzieci od 6. miesiąca życia.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: BENZYL ALCOHOL
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, tekst skonsolidowany z 18 maja 2026 r., zał. III poz. 45 i zał. V poz. 34
  3. Johnson W Jr i in., Safety Assessment of Benzyl Alcohol, Benzoic Acid and its Salts, and Benzyl Benzoate, Int J Toxicol 2017; 36(3_suppl): 5S-30S
  4. Schnuch A i in., Sensitization to 26 fragrances to be labelled according to current European regulation. Results of the IVDK and review of the literature, Contact Dermatitis 2007; 57(1): 1-10

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.