Encyklopedia INCI

Distearoylethyl Dimonium Chloride

Chlorek distearoiloetylodimetyloamoniowy

Łatwo biodegradowalny kationowy kondycjoner z grupy esterquatów. W odżywkach wygładza włosy, ułatwia rozczesywanie, ogranicza elektryzowanie i stabilizuje emulsję.

Czym jest Distearoylethyl Dimonium Chloride

To czwartorzędowa sól amoniowa z grupy esterquatów. Do atomu azotu przyłączone są dwie grupy metylowe i dwie grupy hydroksyetylowe zestryfikowane kwasem stearynowym (C18); nazwa chemiczna w CosIng to chlorek dimetylobis[2-(stearoiloksy)etylo]amoniowy. Cząsteczka ma dodatnio naładowaną część polarną i dwa długie łańcuchy tłuszczowe, dlatego praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, lecz tworzy w niej dyspersję. Surowiec handlowy zawiera ok. 65% esterquatu oraz alkohole tłuszczowe C16-18, dlatego na etykiecie stoi zwykle tuż obok Cetearyl Alcohol. Kwas stearynowy pochodzi z tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych, zależnie od dostawcy.

Występuje głównie w odżywkach do spłukiwania, maskach i kremach do włosów. Esterquaty o podobnej budowie są także podstawowym składnikiem płynów do płukania tkanin.

Jak działa na włosy

Dodatnio naładowana część cząsteczki wiąże się z ujemnie naładowanymi miejscami na powierzchni włosa, a dwa łańcuchy stearynowe tworzą na nim cienką, hydrofobową warstwę.

  • zmniejsza tarcie między włosami i ułatwia rozczesywanie na mokro i na sucho;
  • neutralizuje ładunki elektrostatyczne, więc włosy mniej się elektryzują;
  • wygładza powierzchnię włosa i nadaje mu miękkość;
  • razem z alkoholami tłuszczowymi buduje kremową konsystencję odżywki i stabilizuje emulsję.

Wiązania estrowe między łańcuchami a częścią amoniową są miejscem, w którym cząsteczka rozkłada się w środowisku; tym esterquaty różnią się od starszych kondycjonerów dialkilowych.

Stężenia i pH

Publiczne dane o stężeniach są skąpe; zgłoszenie do australijskiego NICNAS dotyczyło kosmetyków zawierających do 6% tego składnika. Surowiec ma ok. 65% substancji czynnej, więc mieszanki w recepturze jest więcej niż samego esterquatu. Wiązania estrowe są wrażliwe na hydrolizę w środowisku zasadowym, dlatego odżywki z esterquatami mają odczyn kwaśny.

Dla kogo jest ten składnik

Najlepiej sprawdza się przy włosach suchych, grubych, kręconych, farbowanych i zniszczonych, które łatwo się plączą i puszą. Przy włosach bardzo cienkich warto nakładać odżywkę tylko na długości, żeby uniknąć obciążenia u nasady. Nie ma przeciwwskazań związanych z typem skóry głowy.

Jak stosować produkty z Distearoylethyl Dimonium Chloride

Odżywkę nakłada się po szamponie na odciśnięte z wody włosy, głównie na długości i końce, i po chwili dokładnie spłukuje. W składzie stoi zwykle na drugim lub trzecim miejscu, po wodzie i Cetearyl Alcohol, jako główny kondycjoner produktu. Często towarzyszą mu Stearamidopropyl Dimethylamine albo kationowe silikony, które uzupełniają poślizg i działanie antystatyczne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Składnik nie ma osobnej oceny CIR ani SCCS. Australijski NICNAS ocenił go w 2016 r., nie zalecił klasyfikacji jako substancji niebezpiecznej dla zdrowia i uznał, że w kosmetykach do 6% nie stwarza nieuzasadnionego ryzyka. Przez skórę szczurów wchłaniało się ok. 0,2% dawki. Surowiec nie podrażniał oka w teście HET-CAM, a roztwory 1,5-2% nie uczulały w testach płatkowych z powtarzaną aplikacją u ludzi; u królików wywoływał lekkie podrażnienie skóry. Inne esterquaty również nie wykazały u ludzi istotnego potencjału uczulającego (Jowsey i in., 2007). W badaniu rozwojowym u szczurów NOAEL wynosił 1000 mg/kg masy ciała na dobę, dlatego nie ma przesłanek do unikania odżywek z tym składnikiem w ciąży. Nie jest znany jako fotouczulający. Odżywka nie powinna dostawać się do oczu.

Co pokazują badania

Dane o bezpieczeństwie pochodzą z dokumentacji przemysłowej (m.in. oceny esterquatów w programie HERA) podsumowanej przez NICNAS; część wyników dotyczy bliskiego analogu z kwasem palmitynowym. W teście OECD 301F surowiec rozłożył się w 76-81% w ciągu 28 dni, czyli jest łatwo biodegradowalny, choć według klasyfikacji GHS działa bardzo toksycznie na organizmy wodne (H400) i szkodliwie, z długotrwałymi skutkami (H412). Działanie kondycjonujące opisują pomiary producentów na pasmach włosów; brak niezależnych badań klinicznych.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitKondycjonery kationowe to ta sama chemia co płyn do płukania tkanin, więc szkodzą włosom.

Jak jestEsterquaty rzeczywiście występują w obu grupach produktów, bo w obu przypadkach wygładzają włókno i ograniczają elektryzowanie. Stężenie i czystość surowca kosmetycznego są dobrane do kontaktu ze skórą, a ocena NICNAS i testy u ludzi nie wykazały działania drażniącego ani uczulającego w stężeniach stosowanych w kosmetykach.

Najczęściej zadawane pytania

Czym esterquat różni się od innych kationowych kondycjonerów?

Ma wiązania estrowe między łańcuchami tłuszczowymi a częścią amoniową. Dzięki nim łatwo ulega biodegradacji, a na włosach działa podobnie jak inne kondycjonery kationowe: wygładza, ułatwia rozczesywanie i ogranicza elektryzowanie.

Dlaczego obok niego w składzie zwykle jest Cetearyl Alcohol?

Bo surowiec handlowy jest mieszanką ok. 65% esterquatu z alkoholami tłuszczowymi C16-18. Alkohole te razem z esterquatem budują konsystencję odżywki i stabilizują emulsję.

Czy odżywkę z tym składnikiem można stosować w ciąży?

Tak, nie ma przesłanek do jej unikania. Przez skórę wchłania się ok. 0,2% dawki, a w badaniu rozwojowym u zwierząt nie stwierdzono działania szkodliwego przy dawkach doustnych do 1000 mg/kg masy ciała na dobę.

Czy odżywka z Distearoylethyl Dimonium Chloride obciąża włosy?

Przy włosach cienkich może, jeśli nałoży się jej dużo lub przy skórze głowy. Wystarczy niewielka ilość na długości i końce oraz dokładne spłukanie.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: DISTEAROYLETHYL DIMONIUM CHLORIDE
  2. NICNAS, Public Report LTD/1912: Distearoylethyl dimonium chloride, 2016 (kopia w archiwum internetowym)
  3. Jowsey IR i in., Evidence that two alkyl ester quaternary ammonium compounds lack substantial human skin-sensitizing potential, Dermatitis 2007; 18(1): 32-39

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.