Encyklopedia INCI

Palmitamidopropyltrimonium Chloride

Chlorek palmitamidopropylotrimetyloamoniowy

Kationowy związek kondycjonujący z kwasu palmitynowego. Ogranicza elektryzowanie włosów, ułatwia rozczesywanie i, inaczej niż wiele kondycjonerów, jest zgodny z detergentami anionowymi.

Czym jest Palmitamidopropyltrimonium Chloride

To czwartorzędowa sól amoniowa z grupy amidopropylotrimoniów. Według nazwy chemicznej w CosIng łańcuch kwasu palmitynowego (C16) jest połączony wiązaniem amidowym z trójwęglowym łącznikiem, zakończonym dodatnio naładowaną grupą trimetyloamoniową z przeciwjonem chlorkowym. Związek powstaje z kwasu palmitynowego i 3-dimetyloaminopropyloaminy (DMAPA), a otrzymaną amidoaminę przekształca się w sól czwartorzędową. Kwas palmitynowy pochodzi z tłuszczów roślinnych, np. oleju palmowego, lub zwierzęcych, zależnie od dostawcy. Surowiec handlowy bywa miękką pastą z ok. 60% substancji czynnej.

Występuje w odżywkach do spłukiwania, maskach, produktach bez spłukiwania i szamponach kondycjonujących, a także w żelach pod prysznic.

Jak działa na włosy

Jednołańcuchowy kationowy surfaktant adsorbuje się na ujemnie naładowanej powierzchni włosa i tworzy cienką warstwę z łańcuchami tłuszczowymi skierowanymi na zewnątrz.

  • neutralizuje ładunki statyczne, więc włosy po wysuszeniu mniej się elektryzują i odstają;
  • zmniejsza tarcie przy rozczesywaniu i nadaje włosom miękki, gładki chwyt;
  • jest zgodny z detergentami anionowymi, dlatego producent surowca poleca go także do szamponów i żeli, również przezroczystych, w których dodatkowo zagęszcza;
  • wiązanie amidowe jest odporniejsze na hydrolizę niż wiązanie estrowe w esterquatach.

W odżywkach pełni zwykle rolę kondycjonera pomocniczego, który uzupełnia działanie głównego emulgatora kationowego i silikonów.

Stężenia i pH

Oceny CIR i SCCS nie podają zakresu stężeń tego składnika, a producenci surowców nie publikują ich w materiałach ogólnodostępnych. W składach odżywek stoi zwykle w drugiej połowie listy, za alkoholami tłuszczowymi i głównym kondycjonerem, co wskazuje na niewielki udział w recepturze. Czwartorzędowa grupa amoniowa zachowuje ładunek niezależnie od pH, więc składnik działa zarówno w kwaśnych odżywkach, jak i w szamponach o odczynie zbliżonym do obojętnego.

Dla kogo jest ten składnik

Przydaje się przy włosach, które się elektryzują, plączą i puszą, szczególnie w suchym powietrzu, oraz przy włosach cienkich, dla których bogate odżywki bywają zbyt ciężkie. Nie ma przeciwwskazań związanych z typem skóry głowy. Ostrożność powinny zachować osoby z potwierdzoną testem płatkowym alergią na DMAPA lub amidoaminy, które mogą występować w śladowych ilościach w surowcach tej grupy.

Jak stosować produkty z Palmitamidopropyltrimonium Chloride

Odżywkę nakłada się po myciu na długości włosów i spłukuje; produkt bez spłukiwania rozprowadza się w niewielkiej ilości na wilgotnych końcach. Kilka związków kationowych w jednej odżywce to norma: każdy wnosi inną cechę, np. wygładzenie, poślizg albo działanie antystatyczne, i ten ostatni cel zwykle sygnalizuje właśnie ten składnik.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Składnik nie ma osobnej opinii CIR ani SCCS. Panel CIR ocenił pokrewne czwartorzędowe sole trimoniowe, m.in. Behentrimonium Chloride, jako bezpieczne, gdy produkt formułuje się tak, by nie podrażniał, co odzwierciedla drażniący potencjał tej grupy w wysokich stężeniach. Amidoaminy, z których powstaje ten związek, CIR uznał za potencjalnie uczulające, częściowo z powodu zanieczyszczenia DMAPA, i bezpieczne w produktach formułowanych tak, by nie uczulały (Burnett i in., 2019). W bazie PubMed nie ma opisów reakcji alergicznych przypisanych samemu Palmitamidopropyltrimonium Chloride. Brak danych o stosowaniu w ciąży; w odżywce spłukiwanej ekspozycja jest niewielka. Nie jest znany jako składnik fotouczulający. Produkt nie powinien dostawać się do oczu.

Co pokazują badania

Poziom dowodów jest niski. Działanie antystatyczne i kondycjonujące opisują materiały producentów surowców, oparte na badaniach pasm włosów; niezależnych publikacji o tym składniku w PubMed brak. Wnioski o bezpieczeństwie wynikają głównie z podobieństwa do lepiej zbadanych kationowych surfaktantów i amidoamin ocenionych przez CIR.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitSurfaktanty kationowe w odżywkach to detergenty, które wysuszają włosy.

Jak jestKationowe związki w odżywkach nie myją, tylko osadzają się na włosach i je wygładzają. Za mycie odpowiadają surfaktanty anionowe i amfoteryczne w szamponie, a kondycjonery kationowe zmniejszają szorstkość i elektryzowanie włosów po myciu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Palmitamidopropyltrimonium Chloride to silikon?

Nie. To kationowy związek kondycjonujący zbudowany z kwasu tłuszczowego i grupy amoniowej, bez atomów krzemu. W odżywkach często występuje razem z silikonami, bo działają uzupełniająco.

Czy nadaje się do włosów cienkich?

Tak. Jako kondycjoner o jednym łańcuchu tłuszczowym, stosowany w niewielkiej ilości, daje głównie efekt antystatyczny i łatwiejsze rozczesywanie. O obciążeniu włosów decyduje cała receptura i ilość nałożonego produktu.

Czy ten składnik może uczulać?

W bazie PubMed nie ma opisów takich reakcji. Pokrewne amidoaminy mogą uczulać, częściowo z powodu zanieczyszczenia DMAPA, dlatego jakość surowca ma znaczenie; osoby z potwierdzoną alergią na DMAPA powinny zachować ostrożność.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: PALMITAMIDOPROPYLTRIMONIUM CHLORIDE
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Fatty Acid Amidopropyl Dimethylamines as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2019; 38(1 Suppl): 39S-69S
  3. Becker LC i in., Safety assessment of trimoniums as used in cosmetics, International Journal of Toxicology 2012; 31(6 Suppl): 296S-341S
  4. Evonik Nutrition & Care, Catalog of Products 2020: Products for the Personal Care Industry

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.