Encyklopedia INCI

Zea Mays Starch

Skrobia kukurydziana

Skrobia z ziaren kukurydzy, polisacharyd glukozy w postaci drobnych ziaren. W kosmetykach pochłania wilgoć i sebum, zagęszcza, a w zasypkach zmniejsza tarcie skóry.

Czym jest skrobia kukurydziana

Zea Mays Starch to skrobia wyodrębniona z ziaren kukurydzy. Składa się z dwóch polimerów glukozy: prostołańcuchowej amylozy i rozgałęzionej amylopektyny, ułożonych w półkrystaliczne ziarna. To polimer naturalny, niemodyfikowany chemicznie; skrobie modyfikowane mają w INCI osobne nazwy, np. Distarch Phosphate albo Aluminum Starch Octenylsuccinate. Skrobia kukurydziana jest też surowcem wyjściowym innych składników kosmetyków: przez jej całkowitą hydrolizę otrzymuje się glukozę, a z niej fruktozę, a pullulan powstaje w fermentacji upłynnionej skrobi.

CosIng przypisuje jej funkcje ścierną, absorbującą, przeciwzbrylającą, ochronną dla skóry i regulującą lepkość. Występuje m.in. w zasypkach i pudrach, suchych szamponach, produktach do kąpieli i produktach myjących.

Jak działa skrobia kukurydziana

  • Ziarna skrobi pochłaniają wodę i sebum, dlatego w pudrach matują skórę, a w suchych szamponach odświeżają wygląd włosów bez mycia.
  • Zmniejsza tarcie między powierzchniami skóry: w badaniu Leydena (1984) na ochotnikach puder ze skrobi kukurydzianej, podobnie jak talk, ograniczał doświadczalnie wywołane otarcia.
  • W zimnej wodzie się nie rozpuszcza; ogrzewana w wodzie pęcznieje i kleikuje, co zagęszcza fazę wodną produktu.

Stężenia i pH

Udział skrobi w produkcie zależy od jego rodzaju: w pudrach i zasypkach bywa głównym składnikiem, a w emulsjach i żelach myjących dodatkiem regulującym konsystencję. W USA skrobia do stosowania miejscowego jest substancją czynną monografii leków bez recepty chroniących skórę, dopuszczoną w stężeniu 10-98% (21 CFR 347.10). W UE to zwykły składnik kosmetyczny bez ograniczeń stężenia. W produktach wodnych skrobię trzeba skleikować w podwyższonej temperaturze albo utrzymywać w zawiesinie, bo nierozpuszczone ziarna opadają.

Dla kogo jest skrobia kukurydziana

Najwięcej daje przy skórze tłustej i mieszanej w pudrach matujących, przy szybko przetłuszczających się włosach w suchych szamponach oraz w zasypkach na miejsca narażone na otarcia i wilgoć, np. fałdy skóry. W żelu myjącym czy kremie pełni głównie funkcję technologiczną i nie jest powodem wyboru produktu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR w raporcie z 2011 r. o składnikach z kukurydzy uznał je, w tym skrobię, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Andersen i in., 2011). Raport przywołuje opisy przypadków związanych ze skrobią jako pudrem w rękawicach medycznych. Crippa i Pasolini (1997) opisali 8 pracowników szpitala z pokrzywką po pudrowanych rękawicach; u wszystkich testy (swoiste IgE lub punktowe) wykazały uczulenie na kukurydzę, u części także na lateks, a objawy nie wracały po odstawieniu pudrowanych rękawic. Autorzy przypominają, że puder skrobiowy może podrażniać skórę i przenosić inne alergeny, np. białka lateksu, a ich wyniki sugerują, że sam bywa alergenem. To reakcje rzadkie i związane z intensywnym narażeniem zawodowym.

Sypkich pudrów nie należy wdychać; przy nakładaniu zasypki niemowlęciu lepiej wysypać ją najpierw na dłoń, z dala od twarzy dziecka. Ciąża i ekspozycja na słońce nie są przeciwwskazaniami.

Co pokazują badania

Dowody na ochronne i absorbujące działanie skrobi pochodzą głównie ze starszych badań doświadczalnych na ochotnikach i z wieloletniego stosowania w zasypkach. Badanie Leydena było małe i dotyczyło pudru nakładanego na sucho, a nie skrobi w emulsji czy żelu. Wpływu skrobi na skórę w kremach i produktach myjących osobno nie badano; ocena CIR z 2011 r. dotyczy bezpieczeństwa, nie skuteczności.

Mity i sprostowania

MitSkrobia kukurydziana w zasypce karmi drożdżaki i nasila odparzenia w okolicy pieluszki.

Jak jestW badaniu Leydena (1984) na ochotnikach ani puder ze skrobi kukurydzianej, ani talk nie zwiększały wzrostu nałożonych na skórę drożdżaków Candida albicans. Autor stwierdził, że do ich wzrostu wystarczą składniki odżywcze obecne na skórze, a decyduje wilgoć, więc suchość okolicy ma większe znaczenie niż rodzaj pudru.

Najczęściej zadawane pytania

Czy skrobia kukurydziana zawiera gluten?

Nie. Gluten to białka pszenicy, żyta i jęczmienia, a kukurydza ich nie zawiera. Skrobia jest oczyszczonym węglowodanem, więc sama nie jest źródłem glutenu; inną sprawą są składniki z pszenicy (Triticum Vulgare) w tym samym produkcie.

Czy Zea Mays Starch to to samo co mąka kukurydziana?

Nie. Mąka to zmielone ziarno z białkami, tłuszczem i błonnikiem, a skrobia to oczyszczony z nich polisacharyd. Mąka kukurydziana ma w wykazie składników inną nazwę INCI i inne właściwości.

Czy przy alergii pokarmowej na kukurydzę trzeba unikać kosmetyków ze skrobią kukurydzianą?

Opisane reakcje kontaktowe na skrobię dotyczyły intensywnego narażenia na puder z rękawic medycznych, a nie kosmetyków. Oczyszczona skrobia może jednak zawierać śladowe ilości białek kukurydzy, dlatego przy potwierdzonej alergii warto omówić to z alergologiem i zacząć od próby na małym fragmencie skóry.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ZEA MAYS STARCH
  2. Andersen FA i in., Final report of the safety assessment of cosmetic ingredients derived from Zea mays (corn), International Journal of Toxicology 2011; 30(3 Suppl): 17S-39S (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Leyden JJ, Corn starch, Candida albicans, and diaper rash, Pediatric Dermatology 1984; 1(4): 322-325
  4. Crippa M, Pasolini G, Allergic reactions due to glove-lubricant-powder in health-care workers, International Archives of Occupational and Environmental Health 1997; 70(6): 399-402

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.