Encyklopedia INCI

Xylitylglucoside

Ksylitylglukozyd

Glukozyd ksylitolu, humektant pochodzenia roślinnego stosowany w mieszaninie z anhydroksylitolem i ksylitolem. W badaniach producenta mieszanina zwiększała nawilżenie i obniżała TEWL.

Czym jest ksylitylglukozyd

To glukozyd ksylitolu: cząsteczka glukozy połączona wiązaniem glikozydowym z ksylitolem, alkoholem cukrowym znanym jako słodzik. Powstaje z ksylitolu i glukozy w jednym procesie razem z anhydroksylitolem, odwodnioną formą ksylitolu, dlatego w praktyce występuje tylko w mieszaninie. Według dostawcy cytowanego przez CIR zawiera ona 35-50% ksylitylglukozydu, 24-34% anhydroksylitolu i 5-15% ksylitolu, a na etykiecie pojawiają się trzy nazwy INCI: Xylitylglucoside, Anhydroxylitol i Xylitol.

Mieszaninę produkuje francuska firma Seppic, deklarując roślinne pochodzenie substratów. CosIng podaje funkcje humektanta i składnika kondycjonującego skórę.

Jak działa ksylitylglukozyd

Jako humektant wiąże wodę w warstwie rogowej. W badaniach laboratoryjnych producenta mieszanina działała też na komórki skóry (Garcia i in., 2023):

  • w modelu zrekonstruowanego naskórka emulsja z 3% mieszaniny zwiększała ekspresję genów związanych z połączeniami między keratynocytami, budową warstwy rogowej i złuszczaniem;
  • na eksplantach ludzkiej skóry 3% mieszaniny zwiększało syntezę ceramidów 1 i 2 o 139% względem eksplantów nietraktowanych, a wzrosty po placebo i po 3% gliceryny nie były istotne;
  • w hodowlach fibroblastów 0,01% mieszaniny zwiększało ilość kwasu hialuronowego o 20%, a 0,1% ilość siarczanu chondroityny o 233%.

To możliwy mechanizm, ale z badań laboratoryjnych, prowadzonych przez pracowników producenta.

Stężenia i pH

Dostawca zaleca 1-3% mieszaniny; w badaniach klinicznych stosowano 3% albo 1,5% razem z 1,5% gliceryny. Przy 3% mieszaniny sam ksylitylglukozyd stanowi ok. 1-1,5% produktu. Według Seppic surowiec rozpuszcza się w wodzie i można go dodawać na zimno. Emulsje badane przez producenta miały pH ok. 6-6,5.

Dla kogo jest ksylitylglukozyd

Najlepiej udokumentowane zastosowanie to skóra sucha oraz przesuszana częstym używaniem żeli alkoholowych, bo tych sytuacji dotyczyły badania kliniczne. Jako humektant pasuje też do kremów dla każdego typu skóry. Nie ma grup, dla których byłby z zasady niewskazany.

Jak stosować produkty z ksylitylglukozydem

Krem lub balsam nakłada się na oczyszczoną skórę rano i wieczorem; w badaniu klinicznym emulsję stosowano dwa razy dziennie przez 30 dni.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Ocena CIR samego ksylitylglukozydu jest w toku (przegląd literatury, 2026). Mieszaninę badano przy ocenie anhydroksylitolu, który panel CIR uznał za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (Johnson i in., 2025). Wysuszona mieszanina handlowa nie podrażniała skóry królików, nie uczulała świnek morskich w teście maksymalizacyjnym, a oczy królików podrażniała lekko i przemijająco. W 28-dniowym badaniu z podawaniem mieszaniny szczurom doustnie (15-1000 mg/kg masy ciała dziennie) u trzech zwierząt z grupy najwyższej dawki opisano minimalne ogniskowe zmiany zapalne mięśnia sercowego, które autorzy badania uznali za typowe dla szczurów. Australijski urząd NICNAS (obecnie AICIS) przyjął w 2012 r. NOAEL 1000 mg/kg masy ciała dziennie na podstawie badań ksylitolu i ocenił, że mieszanina do 5% w kosmetykach (2,5% ksylitylglukozydu) nie stwarza nieuzasadnionego ryzyka. W PubMed nie ma opisów alergii na ten składnik. Danych dotyczących ciąży brak; nic nie wskazuje na działanie fotouczulające.

Co pokazują badania

Dowody kliniczne pochodzą z badań producenta (Garcia i in., 2023). W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu 25 kobiet z suchą skórą nóg emulsja z 3% mieszaniny zwiększała nawilżenie względem placebo o 6% po 8 godzinach i o 11% po 30 dniach, a TEWL po 30 dniach była o 15% niższa niż po placebo. W badaniu na dłoniach (3 grupy po 20 kobiet) żel alkoholowy z 1,5% mieszaniny i 1,5% gliceryny po 8 dniach obniżał TEWL o 11,2% względem placebo, a żel z 3% gliceryny nie różnił się istotnie od placebo. Wszystkie dane dotyczą mieszaniny, a nie samego ksylitylglukozydu.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Glycerinżel z oboma składnikami obniżał TEWL względem placebo, a żel z samą gliceryną nie
  • Anhydroxylitolskładnik tej samej mieszaniny surowcowej
  • Xylitolrazem z Anhydroxylitol tworzą gotową mieszaninę nawilżającą

Mity i sprostowania

MitKsylitylglukozyd działa jak kwas hialuronowy i zwiększa jego ilość w skórze.

Jak jestTo nie jest kwas hialuronowy, tylko glukozyd ksylitolu. Wzrost produkcji kwasu hialuronowego zmierzono wyłącznie w hodowlach komórek skóry, a nie w skórze ludzi. W badaniach klinicznych mierzono nawilżenie naskórka i TEWL, nie zawartość kwasu hialuronowego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ksylitylglukozyd zastąpi glicerynę w kremie?

Raczej ją uzupełnia. Oba są humektantami rozpuszczalnymi w wodzie, a producent bada swoją mieszaninę także w połączeniu z gliceryną. Całkowite zastąpienie gliceryny nie było przedmiotem badań.

Czy produkt z ksylitylglukozydem nadaje się do skóry tłustej?

Składnik nie jest olejem ani woskiem, tylko rozpuszczalną w wodzie pochodną cukru, więc sam nie dodaje tłustości. Badań u osób ze skórą tłustą jednak nie prowadzono. O odczuciu na skórze decyduje baza produktu, np. ilość olejów w emulsji.

Czy ksylitylglukozyd jest bezpieczny w ciąży?

Nie ma badań dotyczących stosowania w ciąży. To pochodna cukru stosowana w stężeniach rzędu 1%, a dane ze zwierząt dotyczą podrażnienia i podawania doustnego w dużych dawkach, nie ciąży. Przy wątpliwościach decyzję warto skonsultować z lekarzem.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: XYLITYLGLUCOSIDE
  2. Garcia C i in., Effect of a Simple Sugar-based Ingredient on Skin Moisturization: Biological Mode of Action and Clinical Effects, Asian Journal of Beauty and Cosmetology 2023
  3. Johnson W Jr i in., Safety Assessment of Anhydrogalactose, Anhydroglucitol, Anhydroxylitol, Arabinose, Psicose, Saccharide Hydrolysate, and Saccharide Isomerate as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2025 (Cosmetic Ingredient Review)
  4. Seppic, karta informacyjna mieszaniny Xylitylglucoside, Anhydroxylitol, Xylitol, 2012

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.