Cyamopsis Tetragonoloba Gum

Czym jest guma guar

Cyamopsis Tetragonoloba Gum to guma z mielonego bielma nasion guaru (Cyamopsis tetragonoloba), rośliny strączkowej uprawianej głównie w Indiach i Pakistanie. Jej głównym składnikiem jest galaktomannan guaran: łańcuch jednostek mannozy z bocznymi resztami galaktozy, w proporcji masowej ok. 2:1. Masę cząsteczkową podaje się w szerokim zakresie, od 50 000 do 8 000 000 g/mol. Handlowa guma zawiera ok. 80% galaktomannanu, 5-6% białka i 8-15% wody (EFSA, 2017). Jako dodatek do żywności ma numer E 412. Chemiczne pochodne gumy guar, np. kationowy Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride, mają osobne nazwy INCI. W danych FDA przytoczonych przez CIR gumę guar zgłoszono w 68 kosmetykach, w tym 36 spłukiwanych.

Jak działa guma guar

CosIng przypisuje jej funkcje wiążącą, stabilizującą emulsje, filmotwórczą, zapachową i regulującą lepkość. W odróżnieniu od agaru rozpuszcza się w zimnej wodzie, a nie rozpuszcza się w etanolu, olejach i rozpuszczalnikach organicznych.

• Silne zagęszczanie: 1% dyspersja handlowej gumy guar osiąga lepkość 2700-3500 mPa·s. Roztwory są tiksotropowe, czyli pod działaniem sił ścinających z czasem rzedną, a obecność elektrolitów niewiele zmienia ich lepkość.
• Wiązanie wody: guma guar silnie wiąże wodę; jej wskaźnik pęcznienia wynosi 36 ml/g.
• Żel z boranem: niewielki dodatek boranu sodu zamienia jej roztwór w żel, co wykorzystuje się jako test tożsamości surowca (EFSA, 2017).

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR maksymalne stężenia gumy guar wynosiły 0,02-5%: w produktach niespłukiwanych do 1%, w spłukiwanych do 5%, a najwyższe, 2-5%, podano dla farb do włosów. 1% dyspersja ma pH 5,5-6,1, a guma jest względnie trwała w zakresie pH 4-10,5 i lekko buforuje. Dodaje się ją do fazy wodnej.

Jak stosować produkty z gumą guar

To składnik pomocniczy, więc sposób użycia wynika z rodzaju produktu. W żelu myjącym, szamponie czy masce guma guar odpowiada za gęstość i sposób rozprowadzania, a w emulsji pomaga utrzymać ją w stanie jednorodnym. Jej obecność w składzie mówi o konsystencji produktu, a nie o jego działaniu pielęgnacyjnym; w wykazie składników warto odróżnić ją od kationowej pochodnej, Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał galaktomannany, w tym gumę guar, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Johnson i in., 2015). Guma guar nie drażniła skóry królików i minimalnie drażniła ich oczy. Znane są jednak reakcje alergiczne: w zakładzie produkcji dywanów, gdzie guma guar unosiła się w powietrzu, dodatni wynik testu punktowego miało 8 ze 162 pracowników (5%), a przeciwciała IgE przeciw gumie guar 11 ze 133 badanych (8,3%) (Malo i in., 1990). Opisano też zagrażającą życiu reakcję natychmiastową (pokrzywka, duszność, utrata przytomności) u mężczyzny, któremu dentysta nałożył na błonę śluzową jamy ustnej żel znieczulający zagęszczony pochodną gumy guar; w testach punktowych reagował także na gumę guar stosowaną w żywności (Roesch i in., 2005). Wyniki badania zawodowego CIR przypisał resztkom białek w gumie i dużemu narażeniu przez wdychanie, nieistotnemu przy stosowaniu kosmetyków. W 2007 r. w UE wykryto partie gumy guar z Indii zanieczyszczone pentachlorofenolem i dioksynami, dlatego specyfikacja dodatku E 412 ogranicza zawartość pentachlorofenolu (EFSA, 2017).

Co pokazują badania

Właściwości reologiczne i bezpieczeństwo gumy guar są dobrze udokumentowane, głównie dzięki jej zastosowaniu w żywności. Nie opublikowano badań, w których oceniano by jej działanie na skórę lub włosy jako składnika kosmetyku. Dane o alergii pochodzą z narażenia zawodowego i opisów pojedynczych przypadków.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

• Guar Hydroxypropyltrimonium Chloridew szamponie guma zagęszcza, a jej kationowa pochodna kondycjonuje włosy
• Xanthan Gumrazem dają synergiczny wzrost lepkości

Mity i sprostowania

MitGuma guar działa w szamponie jak odżywka, tak samo jak guar kationowy.

Jak jestTo różne składniki. Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride powstaje przez przyłączenie do gumy guar czwartorzędowych grup amoniowych o stałym ładunku dodatnim, dzięki którym polimer osadza się na włosach. Niemodyfikowana guma guar nie ma ładunku i w szamponie pełni głównie rolę zagęstnika.

Najczęściej zadawane pytania

Czy to ta sama guma guar, której używa się w kuchni jako zagęstnika?

Tak. Guma guar w kosmetykach i dodatek do żywności E 412 to ten sam galaktomannan z nasion guaru. Partie mogą się różnić czystością: EFSA opisuje też gumę guar klarowaną, oczyszczaną tak, by zawierała najwyżej 1% białka.

Czy guma guar w kosmetyku może uczulić osobę z alergią na rośliny strączkowe?

Nie można tego wykluczyć, bo alergie na gumę guar wiąże się z resztkami białek z nasion. Opisane przypadki dotyczyły jednak głównie wdychania pyłu w pracy albo kontaktu z błoną śluzową. Osoba z potwierdzoną alergią na gumę guar powinna unikać produktów z nią, a przy alergii na inne strączkowe nowy produkt warto najpierw sprawdzić na małym fragmencie skóry.

Czy produkty z gumą guar są bezpieczne w ciąży?

Tak. Guma guar jest dodatkiem do żywności, dla którego EFSA nie widzi potrzeby ustalania liczbowej dopuszczalnej dawki dziennej, a CIR uznał, że jej duże cząsteczki raczej nie są wchłaniane przez skórę.

Składniki o podobnym działaniu

• Agar porównaj
• Atelocollagen porównaj
• Benzyl Salicylate porównaj
• BHT porównaj
• Bis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazine porównaj
• Butyrospermum Parkii Butter porównaj

Źródła

1. CosIng: CYAMOPSIS TETRAGONOLOBA GUM
2. Johnson W Jr i in., Safety Assessment of Galactomannans as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2015; 34(1 Suppl): 35S-65S (Cosmetic Ingredient Review)
3. EFSA Panel ANS, Re-evaluation of guar gum (E 412) as a food additive, EFSA Journal 2017; 15(2): 4669
4. Malo JL i in., Prevalence of occupational asthma and immunologic sensitization to guar gum among employees at a carpet-manufacturing plant, Journal of Allergy and Clinical Immunology 1990

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.