Encyklopedia INCI

Valine

Walina

Aminokwas niezbędny o rozgałęzionym, niepolarnym łańcuchu bocznym, licznie obecny w łusce włosa i elastynie. W kosmetykach kondycjonuje włosy i skórę.

Czym jest walina

Valine to aminokwas białkowy z rozgałęzionym łańcuchem bocznym izopropylowym. Razem z leucyną i izoleucyną należy do aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach (BCAA), a zarazem do aminokwasów niezbędnych (egzogennych), których organizm nie wytwarza. CosIng podaje numery CAS mieszaniny DL (516-06-3), formy D (640-68-6) i formy L (72-18-4); w białkach występuje L-walina. Wytwarza się ją metodami biotechnologicznymi, przez fermentację albo katalizę enzymatyczną, a oczyszczanie usuwa z produktu drobnoustroje i białka (Burnett i in., 2013; Yin i in., 2024). W kosmetykach występuje w odżywkach, szamponach, kremach i serach.

Jak działa walina

CosIng przypisuje jej funkcje antystatyczną, kondycjonującą włosy, kondycjonującą skórę i zapachową. Od aminokwasów polarnych, takich jak seryna czy treonina, różni ją niepolarny, rozgałęziony łańcuch boczny, ale jako jon obojnaczy dobrze rozpuszcza się w wodzie, a jej współczynnik podziału oktanol/woda, jak u innych aminokwasów, jest ujemny.

  • Łuska włosa: walina należy do pięciu najliczniejszych aminokwasów kutykuli, obok połówek cystyny, seryny, proliny i kwasu glutaminowego, a w macierzy kory dzieli piąte miejsce z argininą (Grosjacques i in., 2025).
  • Wrażliwość na słońce: według przeglądu przytoczonego w tej samej pracy walina należy, obok cystyny i proliny, do aminokwasów włosa szczególnie podatnych na utlenianie pod wpływem światła słonecznego.
  • Elastyna: tropoelastyna, z której powstają włókna sprężyste skóry, składa się z ok. 36 domen na przemian hydrofobowych i sieciujących. Domeny hydrofobowe zbudowane są głównie z glicyny, proliny, leucyny i waliny, często w powtarzających się sekwencjach; przypuszcza się, że to one ustawiają cząsteczki tropoelastyny przed ich usieciowaniem (Keeley i in., 2002).

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR maksymalne stężenia waliny wynosiły 0,0004-1%: w produktach niespłukiwanych do 0,5%, w spłukiwanych do 1%, a w produktach do włosów także do 1%. Rozpuszczalność wystarcza z zapasem dla takich ilości, więc walina trafia do fazy wodnej. Stężenia, od którego widać działanie na włosy lub skórę, nie ustalono. Limitu prawnego w UE nie ma.

Dla kogo jest walina

Spotyka się ją głównie w odżywkach, maskach i kremach z mieszaninami aminokwasów. W produktach do włosów farbowanych, rozjaśnianych i często wystawianych na słońce działa na powierzchni jako składnik antystatyczny i kondycjonujący, ale nie odtwarza reszt waliny uszkodzonych w białkach włosa. Nie jest znana grupa, dla której byłaby przeciwwskazana.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał α-aminokwasy, w tym walinę, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Burnett i in., 2013). Dla samej waliny raport przytacza jedno badanie: jednorazowy, 24-godzinny test płatkowy pod okluzją produktu do włosów z 0,5% DL-waliny nie wywołał reakcji niepożądanych; liczby badanych nie podano. Pozostałe dane dotyczą innych aminokwasów i produktów z ich mieszaninami, które w testach HRIPT nie drażniły ani nie uczulały. Panel nie spodziewa się istotnych różnic toksykologicznych między formami L i D, więc ocena obejmuje też DL-walinę. L-walina ma w USA status bezpiecznego dodatku do żywności (GRAS).

Co pokazują badania

Wiedza o walinie w kosmetykach opiera się na badaniach składu włosa i elastyny oraz na danych o bezpieczeństwie. Nie opublikowano badań, w których oceniano by działanie samej waliny nałożonej na włosy lub skórę ludzi. Nie wyjaśniono też, czemu służy funkcja zapachowa przypisana jej w CosIng.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Prolinewedług CosIng, podobnie jak walina, kondycjonuje włosy i skórę

Mity i sprostowania

MitKosmetyk z aminokwasami egzogennymi, np. z waliną, uzupełnia ich niedobór w organizmie.

Jak jestOkreślenie „egzogenny” (niezbędny) dotyczy diety: organizm nie wytwarza waliny, więc musi otrzymywać ją z pożywieniem. CIR podkreśla, że narażenie na aminokwasy z żywności jest znacznie większe niż z kosmetyków. Niedobór aminokwasów wyrównuje się dietą, a nie kremem ani szamponem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy walina z kremu zwiększa ilość elastyny w skórze?

Nie ma na to dowodów. Elastynę wytwarzają komórki skóry właściwej z aminokwasów, które docierają do nich z krwią, a waliny w kosmetykach jest najwyżej 1%. Badań, w których produkt z waliną zwiększałby ilość elastyny lub sprężystość skóry, nie opublikowano.

Czy odżywka z waliną chroni włosy przed słońcem?

Nie należy tego oczekiwać. To, że walina w białkach włosa łatwo się utlenia, nie oznacza, że wolna walina z odżywki osłania włos; takiego działania nie badano. Odżywka z waliną nie zastępuje produktów do włosów z filtrami UV ani nakrycia głowy.

Czy kosmetyki z waliną można stosować w ciąży i u dzieci?

Tak. Walina jest składnikiem diety i wszystkich białek organizmu, a w kosmetykach używa się jej najwyżej w stężeniu 1%. Nie ma danych, które wskazywałyby na ryzyko przy stosowaniu jej na skórę lub włosy.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: VALINE
  2. Burnett CL i in., Safety assessment of α-amino acids as used in cosmetics, International Journal of Toxicology 2013
  3. Grosjacques C i in., Carbonylation of hair proteins: A robust biomarker of molecular and structural oxidative damage in hair fibres, International Journal of Cosmetic Science 2025
  4. Keeley FW i in., Elastin as a self-organizing biomaterial: use of recombinantly expressed human elastin polypeptides as a model for investigations of structure and self-assembly of elastin, Philosophical Transactions of the Royal Society B 2002

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.