Encyklopedia INCI

Stearyl Alcohol

Alkohol stearylowy

Nasycony alkohol tłuszczowy C18. W kremach i odżywkach zagęszcza i stabilizuje emulsję oraz działa jak emolient; mimo nazwy nie wysusza skóry jak etanol.

Czym jest alkohol stearylowy

Stearyl Alcohol to oktadekan-1-ol, nasycony alkohol tłuszczowy o prostym łańcuchu z 18 atomami węgla. Surowiec handlowy zawiera co najmniej 90% oktadekanolu, a resztę stanowią alkohole C16, C14, C20 i C12 (CIR, 1985). To białe, woskowate ciało stałe o słabym zapachu. Otrzymuje się go przez katalityczne uwodornienie kwasu stearynowego pod wysokim ciśnieniem, z naturalnych tłuszczów i olejów albo syntetycznie, metodą Zieglera. Wyizolowano go też z roślin, owadów i lipidów gruczołów łojowych człowieka.

Jak działa na skórę i włosy

  • jako emolient tworzy na skórze półokluzyjny film, który ogranicza odparowanie wody i sprzyja nawilżeniu warstwy rogowej;
  • dzięki wysokiej temperaturze topnienia zostawia film nietłusty, a w emulsjach bez płynnych olejów daje matowe wykończenie;
  • z emulgatorem i wodą buduje lamelarną sieć żelową, która zagęszcza i stabilizuje kremy i odżywki;
  • w szamponach działa jako środek zmętniający, a w pudrach poprawia przyczepność.

W odżywkach sieć żelowa z alkoholi tłuszczowych i tensydu kationowego, np. Cetrimonium Chloride, odpowiada za gęstą konsystencję i rozprowadzanie produktu na mokrych włosach (Cunningham i wsp., 2025). Składnik jest trwały w wysokim pH, dlatego trafia też do produktów do prostowania włosów i depilatorów (CIR, 1985).

Stężenia i pH

Zakres stężeń jest bardzo szeroki: w ankiecie branżowej z 2003 r. od 0,002% do 56%, w odżywkach do włosów 0,02-8%, w produktach do oczyszczania skóry 0,5-8%, a w dezodorantach 13-25% (CIR, 2006). Wprowadza się go do podgrzanej fazy olejowej, a gęstość emulsji zależy od proporcji alkoholu tłuszczowego do emulgatora.

Dla kogo jest ten składnik

Nadaje się dla każdego typu skóry, szczególnie suchej, której pomaga film ograniczający utratę wody. W produktach do włosów współtworzy bazę odżywek i masek, więc przydaje się przy włosach suchych i trudnych do rozczesania. Unikać go powinny osoby z uczuleniem na alkohol stearylowy potwierdzonym testem płatkowym.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Na liście składników stoi zwykle w pierwszej połowie, obok Cetyl Alcohol, Glyceryl Stearate albo tensydu kationowego, co wskazuje na emulsję o kremowej konsystencji. W serum jego obecność oznacza lekką emulsję, a nie żel wodny.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W badaniach na zwierzętach alkohol stearylowy po jednorazowym podaniu doustnym okazał się bardzo mało szkodliwy, u królików minimalnie drażnił oczy i minimalnie do łagodnie skórę, a produkt z 24% nie uczulał świnek morskich. Nie był mutagenny w teście Amesa. W przesiewowych testach płatkowych dodatnie reakcje dało 19 z 3740 osób, czyli 0,51% (CIR, 1985). Przegląd Hannukseli z 1988 r., omówiony przez CIR (2006), podawał 11 dodatnich testów na ponad 1000 wykonanych.

Opisywane przypadki uczulenia dotyczą głównie preparatów farmaceutycznych stosowanych na skórę. Nishioka i wsp. (2022) opisali 7 pacjentów z Japonii uczulonych na alkohol stearylowy z maści i kremów; 2 z 3 osób zbadanych także alkoholem cetylowym reagowały również na niego. Organizm wykorzystuje alkohole tłuszczowe jak inne lipidy, a stosowanie w ciąży i u dzieci nie budzi zastrzeżeń.

Co pokazują badania

Badań klinicznych działania pielęgnacyjnego samego alkoholu stearylowego brak; wiedza o nim pochodzi z oceny bezpieczeństwa i z technologii kosmetyku. CIR uznał go za bezpieczny w 1985 r., a po przeglądzie nowych danych w latach 2004-2005 nie otworzył oceny ponownie, choć liczba zgłoszonych produktów wzrosła z 425 w 1981 r. do 1063 w 2002 r.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitAlkohol w składzie kremu wysusza skórę.

Jak jestWysuszać może etanol, podawany w składzie jako Alcohol lub Alcohol Denat. Alkohol stearylowy to woskowaty alkohol tłuszczowy: nie odparowuje, tylko tworzy na skórze półokluzyjny film, który ogranicza utratę wody. Wspólna jest tylko nazwa grupy chemicznej, czyli grupa hydroksylowa w cząsteczce.

Najczęściej zadawane pytania

Czy alkohol stearylowy zapycha pory?

W teście na uchu królika, dawnym modelu komedogenności, nie wywołał zaskórników, choć badanie objęło tylko dwa zwierzęta (CIR, 1985). CIR nie przytacza danych o komedogenności z udziałem ludzi. O tym, czy krem obciąża skórę skłonną do zaskórników, decyduje raczej cała faza olejowa niż sam alkohol tłuszczowy.

Czym Stearyl Alcohol różni się od Cetearyl Alcohol?

Cetearyl Alcohol to mieszanina alkoholi cetylowego (C16) i stearylowego (C18), a Stearyl Alcohol składa się głównie z alkoholu C18. Obie nazwy pełnią w kremach i odżywkach podobną rolę; w badaniu Tham i wsp. (2026) bazę odżywki stanowiła mieszanina alkoholi cetylowego i stearylowego w proporcji 70:30.

Czy alkohol stearylowy jest wegański?

Zależy od surowca. Może pochodzić z naturalnych tłuszczów i olejów albo z syntezy, a nazwa INCI nie mówi, którą drogą go otrzymano. Przy diecie wegańskiej rozstrzyga deklaracja producenta albo certyfikat.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: STEARYL ALCOHOL
  2. Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Stearyl Alcohol, Oleyl Alcohol, and Octyl Dodecanol, Journal of the American College of Toxicology 1985
  3. Cosmetic Ingredient Review, Annual review of cosmetic ingredient safety assessments 2004/2005, International Journal of Toxicology 2006
  4. Nishioka K i in., Seven cases of contact dermatitis due to stearyl alcohol contained in topical medications, Journal of Dermatology 2022

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.