Encyklopedia INCI

Salvia Hispanica Seed Oil

Olej z nasion chia

Olej tłoczony z nasion szałwii hiszpańskiej (chia), w którym około 60% kwasów tłuszczowych stanowi kwas alfa-linolenowy (omega-3). Emolient do kremów i serów; łatwo się utlenia.

Czym jest olej z nasion chia

Salvia Hispanica Seed Oil to olej tłoczony z nasion szałwii hiszpańskiej (Salvia hispanica L.) z rodziny jasnotowatych, znanej jako chia. Nasiona od dawna służyły za pożywienie rdzennym mieszkańcom Meksyku, a w Unii Europejskiej olej tłoczony na zimno dopuszczono w 2014 r. jako nowy składnik żywności. Specyfikacja zatwierdzona decyzją wykonawczą Komisji 2014/890/UE wymaga co najmniej 60% kwasu alfa-linolenowego (ALA, kwasu omega-3) i 15-20% kwasu linolowego. W analizie NMR olejów z chia udział ALA wynosił 57-65% molowych (Hasanpour i in. 2024).

Pod względem udziału ALA olej z chia przypomina olej lniany i należy do najbogatszych roślinnych źródeł tego kwasu. W kosmetykach występuje w serach, kremach i balsamach; CosIng przypisuje mu funkcje nawilżającą i kondycjonującą.

Jak działa olej z nasion chia

  • jako emolient wygładza i zmiękcza szorstki naskórek, a warstwa oleju zmniejsza parowanie wody z jego powierzchni;
  • wnosi kwas linolowy, z którego skóra buduje acyloceramidy bariery naskórka, oraz ALA, niezbędny kwas tłuszczowy, którego organizm nie wytwarza.

Trzy wiązania podwójne w cząsteczce ALA sprawiają, że olej reaguje z tlenem szybciej niż oleje z przewagą kwasu oleinowego. Utlenianie zmienia zapach i obniża jakość produktu, dlatego olej z chia wymaga przeciwutleniaczy i opakowania chroniącego przed powietrzem i światłem.

Stężenia i pH

Olej z chia nie należał do 244 olejów roślinnych ocenionych przez CIR (2017), więc nie ma zebranych danych o typowych stężeniach w kosmetykach; w jedynym opublikowanym badaniu klinicznym balsam zawierał 4% oleju. Olej nie ma własnego pH i trafia do fazy olejowej. Wskaźnikiem świeżości surowca jest liczba nadtlenkowa, dla której specyfikacja spożywcza dopuszcza najwyżej 10 meq/kg; w recepturze olej dodaje się bez długiego ogrzewania.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do pielęgnacji skóry suchej, szorstkiej i ściągniętej, także na ciało. Nie ma opublikowanych testów komedogenności tego oleju, więc przy skórze ze skłonnością do zaskórników nie ma podstaw, by uznać go za bezpieczniejszy od innych olejów.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Serum lub krem z olejem chia nakłada się na oczyszczoną skórę rano albo wieczorem; w dzień pod ochronę przeciwsłoneczną, bo olej nie filtruje promieniowania UV. Jełki zapach oznacza, że olej się utlenił i produkt nadaje się do wyrzucenia.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W badaniu Jeong i wsp. (2010) balsam z olejem przez 8 tygodni nie wywołał działań niepożądanych u 10 osób, które ukończyły badanie. Opisano natomiast pojedyncze przypadki alergii pokarmowej na nasiona chia, w tym reakcje natychmiastowe i anafilaksję (przegląd Porr i in. 2026). CIR zauważa, że osoby z alergią pokarmową na białka roślin rzadko reagują na rafinowane oleje z tych roślin; olej z chia bywa jednak nierafinowany. Olej jest w UE dopuszczony jako żywność (decyzja z 2014 r. zezwoliła na jego użycie w tłuszczach do 10% i w suplementach do 2 g dziennie), więc nie ma przesłanek przeciw stosowaniu go na skórę w ciąży.

Co pokazują badania

Jeong i wsp. (2010) przez 8 tygodni stosowali balsam typu olej w wodzie z 4% oleju u 5 zdrowych ochotników z suchą, swędzącą skórą i u 5 mężczyzn ze świądem, chorujących na cukrzycę (3) lub schyłkową niewydolność nerek (2); na drugą połowę ciała nakładano ten sam balsam bez oleju. U pacjentów nawilżenie naskórka w miejscu z olejem wzrosło istotnie w porównaniu ze stanem wyjściowym, a TEWL się nie zmieniła. U zdrowych ochotników TEWL, nawilżenie i pH nie zmieniły się istotnie. Z 11 zakwalifikowanych pacjentów 6 zrezygnowało, więc to wyniki wstępne.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Tocopherolprzeciwutleniacz spowalniający jełczenie oleju bogatego w ALA
  • Glycerinhumektant wiążący wodę w naskórku, której parowanie ogranicza olej

Mity i sprostowania

MitOlej z chia jest niekomedogenny, więc pasuje do każdej skóry skłonnej do zaskórników.

Jak jestOceny komedogenności oleju z chia krążące w sieci nie mają podstawy w opublikowanych testach. Brak danych nie oznacza, że olej zatyka pory, ale też nie pozwala uznać go za bezpieczniejszy wybór niż inne oleje roślinne.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olej z chia pomaga na swędzenie skóry?

Kosmetyk może łagodzić uczucie suchości, ale nie jest środkiem na świąd. W jedynym badaniu klinicznym zmniejszenie swędzenia po balsamie z olejem chia nie było istotne statystycznie; istotna była poprawa suchości skóry u pacjentów. Nawracający świąd wymaga konsultacji z lekarzem.

Czy przy alergii na sezam można stosować olej z chia?

Przeciwciała osób uczulonych na sezam rozpoznają w badaniach laboratoryjnych białka chia, ale nie wiadomo, jak często daje to objawy. Olej zawiera znacznie mniej białek niż nasiona, jednak nierafinowany może zawierać ich ślady. Przy rozpoznanej alergii decyzję warto podjąć z alergologiem.

Czym olej z chia różni się od oleju lnianego?

Oba są bogate w kwas alfa-linolenowy i oba łatwo się utleniają. Olej lniany ma ocenę bezpieczeństwa CIR i więcej danych o stosowaniu w kosmetykach, a olej z chia tylko jedno małe badanie kliniczne balsamu. W praktyce oba pełnią w kremie podobną rolę emolientu.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: SALVIA HISPANICA SEED OIL
  2. Commission Implementing Decision 2014/890/EU of 8 December 2014 authorising the placing on the market of chia oil (Salvia hispanica) as a novel food ingredient, EUR-Lex (tekst autentyczny tylko po angielsku)
  3. Jeong SK i in., Effectiveness of Topical Chia Seed Oil on Pruritus of End-stage Renal Disease (ESRD) Patients and Healthy Volunteers, Annals of Dermatology 2010
  4. Porr C i in., Chia Seed Allergy: Emerging Clinical Evidence, Molecular Allergens, and the Unresolved Question of Cross-Reactivity, Nutrients 2026

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.