Encyklopedia INCI

Butyrospermum Parkii Butter Extract

Ekstrakt z masła shea

Ekstrakt z masła shea stosowany w niskich stężeniach jako składnik kondycjonujący. Często wchodzi w skład gotowych kompleksów lipidowych dla skóry suchej i wrażliwej.

Czym jest Butyrospermum Parkii Butter Extract

To ekstrakt z masła shea, tłuszczu z nasion drzewa masłoszowego (Butyrospermum parkii, obecnie Vitellaria paradoxa) z Afryki równikowej. Nazwa INCI nie określa rozpuszczalnika ani metody, a raport Cosmetic Ingredient Review (CIR) nie opisuje wytwarzania ani składu tego ekstraktu. Znany jest skład masła: głównie triglicerydy kwasów stearynowego i oleinowego, 0,5-6,5% estrów alkoholi triterpenowych z kwasami cynamonowym i octowym oraz 2-12% frakcji niezmydlającej się, w której przeważają alkohole triterpenowe.

To inny składnik niż masło shea (Butyrospermum Parkii Butter) i jego frakcja niezmydlająca się (Butyrospermum Parkii Butter Unsaponifiables). W danych CIR z 2017 r. był drugim najczęściej zgłaszanym surowcem z shea: 560 produktów, w dwóch trzecich niespłukiwanych.

Jak działa na skórę

W kompleksach lipidowych, w których bywa dodawany do kremów, razem z woskami i olejami tworzy film, który wygładza naskórek i spowalnia odparowanie wody. Triterpenowe octany i cynamoniany z tłuszczu shea hamowały u myszy odczyn zapalny ucha wywołany substancją drażniącą (Akihisa i wsp., 2010). Był to jednak test na wyizolowanych związkach, a ich zawartość w handlowym ekstrakcie nie jest znana.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2016 r. najwyższe zgłoszone stężenie w produktach niespłukiwanych wynosiło 5%, w spłukiwanych 0,96%, a w pomadkach 1,9%; zgłoszone zakresy zaczynają się od ilości śladowych. Ekstrakt nie ma optymalnego pH; w kompleksach lipidowych trafia do fazy olejowej emulsji.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do produktów dla skóry suchej, szorstkiej i wrażliwej, także atopowej, oraz do pielęgnacji po zabiegach naruszających naskórek, bo w takich sytuacjach badano kremy z kompleksem zawierającym ten ekstrakt. CIR odnotował też zastosowania w kosmetykach dla dzieci, w stężeniu do 0,1%. Osoby z potwierdzoną alergią kontaktową na masło shea powinny zachować ostrożność.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Krem lub balsam stosuje się rano i wieczorem, na oczyszczoną skórę. Przy stężeniach do kilku procent ekstrakt stoi zwykle w dalszej części składu. Bywa częścią gotowego kompleksu z woskiem z młóta browarnianego (Spent Grain Wax) i olejem arganowym (Argania Spinosa Kernel Oil); te trzy nazwy razem w składzie mogą wskazywać na kompleks, który badano klinicznie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał 13 surowców z shea, w tym ten ekstrakt, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania, jeśli produkt jest sformułowany tak, by nie uczulał, bo kilka surowców roślinnych w jednym produkcie może sumować te same składniki uczulające. Krem z 5% ekstraktu nie podrażniał skóry w 4-tygodniowym teście użytkowym u 46 osób; w testach maksymalizacyjnych z produktami zawierającymi 2-5% ekstraktu (25-28 osób) i w teście powtarzanych aplikacji z pomadką z 1,8% (104 osoby) nie stwierdzono uczulenia. Opisano pojedynczy przypadek alergii kontaktowej na masło shea u osoby ze stanem zapalnym warg (2024). Brak przesłanek do unikania ekstraktu w ciąży i u dzieci.

Co pokazują badania

Dla samego ekstraktu brak opublikowanych badań skuteczności; badano kremy z kompleksem, w którym występuje z woskiem z młóta browarnianego i olejem arganowym. W małym badaniu u 29 dzieci z łagodnym lub umiarkowanym atopowym zapaleniem skóry krem z kompleksem nakładano przez 4 tygodnie na jedną połowę ciała, a krem z 1% hydrokortyzonu na drugą; wskaźnik SCORAD zmniejszył się po obu stronach, bez istotnej statystycznie różnicy między nimi (Jirabundansuk i wsp., 2014). Tak mała próba nie pozwala uznać kremu za równoważny lekowi; kosmetyk nie zastępuje zaleceń lekarza i może jedynie uzupełniać zaleconą przez niego pielęgnację. U 20 osób po laserze frakcyjnym CO2 krem z kompleksem i izomeratem sacharydów po 7 dniach silniej niż placebo zmniejszał rumień i TEWL oraz zwiększał nawilżenie (Sitohang i wsp., 2025). Wyników nie można przypisać samemu ekstraktowi.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitEkstrakt z masła shea to po prostu masło shea pod inną nazwą.

Jak jestTo osobny surowiec o innej nazwie INCI, stosowany w stężeniach do 5%, podczas gdy masło shea bywa głównym składnikiem kremu. Nazwa nie określa metody ekstrakcji, więc skład ekstraktów różnych dostawców może się różnić.

MitKosmetyki z shea są niebezpieczne dla osób z alergią na orzechy.

Jak jestW badaniu Chawla i wsp. (2011) w maśle shea nie wykryto rozpuszczalnych białek wiążących przeciwciała IgE, odpowiedzialnych za alergię pokarmową. Badanie dotyczyło masła, nie ekstraktu, a osoby z ciężką alergią powinny każdą wątpliwość omówić z alergologiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy produkt z tym ekstraktem zawiera masło shea?

Nie musi. Ekstrakt i masło mają osobne nazwy INCI i jeśli produkt zawiera oba surowce, na etykiecie widnieją obie. Obecność samego ekstraktu, zwykle w stężeniu do kilku procent, nie oznacza, że krem ma właściwości kosmetyku na bazie masła shea.

Czy krem z kompleksem z ekstraktem shea może zastąpić krem z ceramidami?

W badaniu Hon i wsp. (2015) u 34 dzieci ze skórą atopową krem i preparat myjący z kompleksem lipidowym zawierającym ekstrakt shea nie różniły się skutecznością ani akceptacją od produktu z prekursorami ceramidów, ocenianego we wcześniejszym badaniu. Porównanie było pośrednie, więc nie rozstrzyga, który produkt jest lepszy; o wyborze decyduje tolerancja skóry.

Czy żel myjący z ekstraktem shea natłuszcza skórę?

Tylko w niewielkim stopniu. W produktach spłukiwanych zgłaszane do CIR stężenia nie przekraczały 1%, a kontakt ze skórą trwa krótko. Na komfort po myciu większy wpływ mają rodzaj i ilość detergentów oraz dodatek gliceryny czy olejów.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: BUTYROSPERMUM PARKII BUTTER EXTRACT
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Butyrospermum parkii (Shea)-Derived Ingredients as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2024
  3. Jirabundansuk P i in., Comparative trial of moisturizer containing spent grain wax, Butyrospermum parkii extract, Argania spinosa kernel oil vs. 1% hydrocortisone cream in the treatment of childhood atopic dermatitis, Journal of the Medical Association of Thailand 2014
  4. Sitohang IBS i in., Efficacy and safety of combination cream of spent grain wax, Argania Spinosa Kernel oil, Butyrospermum Parkii extract and saccharide isomerate after fractional CO2 laser procedure, Lasers in Medical Science 2025

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.