Encyklopedia INCI

Glycine Soja Oil Unsaponifiables

Frakcja niezmydlająca oleju sojowego

Część oleju sojowego, która przy zmydlaniu nie przechodzi w mydła: fitosterole, tokoferole i węglowodory. W kremach i balsamach działa jako emolient.

Czym jest frakcja niezmydlająca oleju sojowego

Glycine Soja Oil Unsaponifiables to ta część oleju sojowego, która nie zamienia się w mydła podczas zmydlania. Przy zmydlaniu tłuszcz ogrzewa się z zasadą: triglicerydy rozpadają się na glicerol i sole kwasów tłuszczowych, czyli mydła, a zostają związki, które mydeł nie tworzą, m.in. sterole (także uwolnione z estrów), tokoferole i węglowodory. Tę pozostałość wyodrębnia się rozpuszczalnikiem. W oleju sojowym to niewielki ułamek: norma Codex Alimentarius dla olejów roślinnych dopuszcza w nim najwyżej 15 g substancji niezmydlających na kilogram, czyli 1,5%.

Według tej samej normy surowy olej sojowy zawiera 1800-4500 mg steroli na kilogram; β-sitosterol stanowi 47-60% ich sumy, kampesterol 15,8-24,2%, a stigmasterol 14,9-19,1%. Tokoferoli jest 600-3370 mg/kg, najwięcej zwykle γ-tokoferolu (89-2307 mg/kg), mniej δ-tokoferolu (154-932 mg/kg) i α-tokoferolu (9-352 mg/kg). Skład surowca kosmetycznego zależy od sposobu otrzymywania i producenci zwykle go nie podają.

Jak działa na skórę

  • jako emolient uzupełnia film lipidowy na powierzchni naskórka i wygładza go;
  • fitosterole mają budowę zbliżoną do cholesterolu, jednego z trzech głównych lipidów warstwy rogowej obok ceramidów i wolnych kwasów tłuszczowych;
  • tokoferole są przeciwutleniaczami rozpuszczalnymi w tłuszczach i spowalniają utlenianie lipidów w produkcie.

Stężenia i pH

W danych zebranych przez CIR w 2010 r. składnik zgłoszono w 12 produktach, wyłącznie niespłukiwanych, w stężeniach 0,0001-0,2%. To dodatek wzbogacający fazę olejową, a nie jej podstawa. Nie ma własnego pH i trafia do fazy olejowej. Nie opublikowano danych, od jakiego stężenia daje mierzalny efekt na skórze.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do kremów i balsamów dla skóry suchej, szorstkiej i ze skłonnością do przesuszenia, a także do produktów do twarzy i szyi dla skóry normalnej. Przy stężeniach do 0,2% nie decyduje o tym, czy krem jest ciężki, więc nie wyklucza produktu dla skóry mieszanej. Osoby z potwierdzoną alergią na soję powinny wziąć pod uwagę pochodzenie składnika.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Krem lub balsam nakłada się rano i wieczorem, na oczyszczoną skórę albo po serum. Ze względu na małe stężenia składnik stoi zwykle w drugiej połowie listy INCI. Jego obecność mówi, że producent wzbogacił fazę olejową o sterole i tokoferole z soi, ale nie pozwala ocenić ich ilości. Bywa łączony z innymi frakcjami niezmydlającymi, np. z oliwy albo z oleju z kiełków pszenicy, które różnią się składem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał frakcję niezmydlającą oleju sojowego za bezpieczną w obecnych warunkach stosowania. W teście powtarzanych aplikacji płatkowych (HRIPT) u 50 osób produkt do twarzy i szyi z 0,19% składnika, nakładany pod opatrunkiem okluzyjnym, nie drażnił i nie uczulał. Sterole i tokoferole są naturalnymi składnikami oleju sojowego obecnego w diecie, a stężenia w kosmetykach są bardzo małe, dlatego ciąża i wiek dziecięcy nie są przeciwwskazaniem. Składnik nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.

Co pokazują badania

Badania dotyczą głównie mieszaniny frakcji niezmydlających awokado i soi, stosowanej w części krajów doustnie jako lek przy zmianach zwyrodnieniowych stawów. U bezwłosych szczurów nakładanie obu frakcji w 5% roztworze w oleju ze słodkich migdałów przez 15 dni zwiększało udział rozpuszczalnego kolagenu w skórze właściwej (Lamaud i wsp. 1979). W hodowlach ludzkich fibroblastów ta sama mieszanina chroniła komórki przed szkodliwym działaniem dimetyloformamidu, a na podziały komórek wpływała różnie, zależnie od warunków hodowli (Wepierre i wsp. 1988). Badań klinicznych samej frakcji sojowej w kosmetyku nie opublikowano, więc wyników tych nie można przenosić wprost na krem.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitSkładniki z soi w kremie działają na skórę jak hormony.

Jak jestZa działanie estrogenopodobne soi odpowiadają głównie izoflawony, np. genisteina i daidzeina. Fitosterole to inna grupa związków niż izoflawony, a w oleju sojowym wśród składników niezmydlających opisuje się przede wszystkim sterole i tokoferole. Producenci nie publikują analiz izoflawonów w tym surowcu i nie ma danych o jego działaniu hormonalnym na skórę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoby z alergią na soję mogą używać kosmetyków z tym składnikiem?

Panel CIR zauważył, że osoby z alergią pokarmową rzadko reagują na rafinowane oleje z tej samej rośliny, choć w oleju sojowym opisano śladowe ilości białka (1,4-4,0 µg na 100 g). Danych o białku w samej frakcji niezmydlającej nie ma. Przy potwierdzonej, silnej alergii na soję decyzję warto skonsultować z alergologiem.

Czy to to samo co lecytyna sojowa albo składnik Phytosterols?

Nie. Lecytyna to fosfolipidy oddzielane od oleju na etapie odśluzowywania, a Phytosterols to wyodrębnione sterole. Frakcja niezmydlająca jest mieszaniną steroli, tokoferoli i węglowodorów, która zostaje po zmydleniu oleju.

Czy frakcja niezmydlająca chroni krem przed jełczeniem?

Zawiera tokoferole, które są przeciwutleniaczami, ale przy stężeniach do 0,2% ich udział w ochronie całej fazy olejowej jest niewielki. Dlatego producenci dodają zwykle osobno Tocopherol albo inny przeciwutleniacz.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: GLYCINE SOJA OIL UNSAPONIFIABLES
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017
  3. FAO/WHO Codex Alimentarius, Standard for Named Vegetable Oils (CXS 210-1999)
  4. Lamaud E, Robert AM, Wepierre J, Biochemical effects of unsaponifiable lipidic components of avocado and soya bean administered percutaneously on the connective tissue components of hairless rat skin, International Journal of Cosmetic Science 1979

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.