Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil

Czym jest olejek bergamotowy

Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil to lotny olejek tłoczony na zimno ze skórki owoców bergamoty (Citrus aurantium subsp. bergamia, syn. Citrus bergamia). Według danych zebranych przez SCCS jego głównymi składnikami są octan linalilu (22-45%, zależnie od źródła) i linalol (3-15%), a obok nich limonen i około 1% cytralu. Olejek tłoczony zawiera też furokumaryny, m.in. bergamotynę i bergapten (5-metoksypsoralen); za działanie fototoksyczne odpowiada przede wszystkim bergapten. Dostępne są frakcje z usuniętym bergaptenem, oznaczane jako FCF lub bergapten-free.

Jak działa olejek bergamotowy

• Zapach: świeża, cytrusowo-kwiatowa nuta; to jego jedyna deklarowana funkcja w kosmetyku.
• Fototoksyczność: bergapten pobudzony promieniowaniem UVA wiąże się z DNA komórek naskórka. Na skórze wystawionej na słońce mogą pojawić się zaczerwienienie i pęcherze, a potem długo utrzymujące się brązowe smugi w miejscach, po których spłynęły perfumy.
• Uczulanie: linalol i octan linalilu utleniają się na powietrzu do wodoronadtlenków, które uczulają silniej niż świeże substancje.

Stężenia i pH

Rozporządzenie nie określa limitu stężenia. Norma IFRA (poprawka 49, 2020) dopuszcza olejek tłoczony do 0,4% w produktach niespłukiwanych nakładanych na skórę; produkty spłukiwane nie mają limitu. Łączna zawartość bergaptenu w produkcie niespłukiwanym nie może przekraczać 0,0015% (15 ppm), a udziały wszystkich olejków fototoksycznych w recepturze się sumują, więc olejek bez bergaptenu można stosować w większej ilości. pH nie ma znaczenia; ważna jest ochrona przed utlenianiem.

Dla kogo

Olejek odpowiada za zapach, więc nie wiąże się z typem skóry. Nie jest dobrym wyborem przy alergii na perfumy, olejek bergamotowy, linalol lub limonen, przy skórze atopowej i reaktywnej oraz przy skłonności do przebarwień, jeśli produkt niespłukiwany ma trafiać na skórę wystawianą na słońce.

Jak stosować produkty z olejkiem bergamotowym

Produkty spłukiwane i kosmetyki z filtrem można stosować o każdej porze. Perfum i produktów niespłukiwanych z olejkiem tłoczonym nie nakłada się tuż przed opalaniem ani wizytą w solarium, zwłaszcza na szyję i dekolt, a w dzień odsłoniętą skórę chroni się filtrem UVA i UVB. W składzie olejek stoi przy końcu listy, obok alergenów takich jak Linalool, Limonene czy Citral.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

SCCS w 2012 r. uznał tłoczony olejek bergamotowy za potwierdzony alergen kontaktowy u ludzi. Reakcje są rzadkie: w badaniu z 1976 r. dodatni test płatkowy z 2% olejkiem miały 3 osoby na 200 pacjentów. Większym problemem jest fototoksyczność: opisano pęcherzowe odczyny po olejku do aromaterapii i ekspozycji na UVA, raz u osoby, która nie nakładała olejku, ale przebywała w saunie z odparowanym olejkiem, a potem korzystała z solarium. Nierozcieńczonego olejku nie nakłada się na skórę.

Status prawny w UE

Olejek bergamotowy jest ujęty w załączniku III rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 352, dodaną rozporządzeniem (UE) 2023/1545. Nie ma limitu stężenia, ale obecność olejku trzeba podać w wykazie składników, gdy przekracza 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Produkty niezgodne z nowymi wymaganiami można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r. i można je udostępniać do 31 lipca 2028 r. Furokumaryny są dopuszczone tylko w naturalnej zawartości olejków, a w produktach do opalania i ochrony przed słońcem muszą być poniżej 1 mg/kg (zał. II poz. 358).

Co pokazują badania

Najlepiej zbadano fototoksyczność. U ochotników (Dubertret i wsp., 1990) perfumy modelowe z olejkiem, zawierające 5-50 ppm bergaptenu, najsilniej uwrażliwiały skórę na światło około 2 godzin po nałożeniu; filtr UVA działał lepiej niż UVB, ale w stężeniu 0,5-1% nie znosił reakcji. Olejki od różnych dostawców różnią się potencjałem fototoksycznym (Kejlová i wsp., 2007). Przegląd CIR olejków ze skórek cytrusów z 2014 r. nie objął bergamoty. Działania pielęgnacyjnego olejku nie potwierdzono.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009

Warunki i ograniczenia

Obowiązek podania w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; brak limitu stężenia (zał. III poz. 352 rozp. (WE) 1223/2009, dodana rozp. (UE) 2023/1545). Furokumaryny w produktach do ochrony przed słońcem i do opalania poniżej 1 mg/kg (zał. II poz. 358).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

• Tocopherolprzeciwutleniacz ogranicza powstawanie uczulających nadtlenków terpenów
• Bis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazinefiltr UVA ogranicza reakcję fototoksyczną w produkcie dziennym

Łączyć z ostrożnością

• Citrus Limon Peel Oildziałanie fototoksyczne olejków cytrusowych się sumuje
• Glycolic Acidzwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV
• Citrus Aurantium Peel Oildziałanie fototoksyczne olejków cytrusowych się sumuje

Mity i sprostowania

MitNaturalny olejek eteryczny nie może uczulać.

Jak jestOlejek bergamotowy jest w wykazie alergenów zapachowych, a SCCS uznał go za potwierdzony alergen kontaktowy u ludzi. Zawiera linalol, octan linalilu i limonen, które po utlenieniu na powietrzu tworzą związki uczulające silniej niż świeży olejek. Naturalne pochodzenie nie przesądza o tolerancji.

MitOlejek bergamotowy to naturalny przyspieszacz opalania.

Jak jestBergapten nasila pigmentację po ekspozycji na UV, ale działa przy tym fototoksycznie. W badaniu na myszach bergapten z olejku bergamotowego przyspieszał powstawanie guzów skóry pod wpływem promieniowania już przy 5 ppm w perfumach modelowych. Dlatego w UE produkty do ochrony przed słońcem i do opalania mogą zawierać najwyżej śladowe ilości furokumaryn, poniżej 1 mg/kg.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olejek bergamotowy w kremie z filtrem jest bezpieczny?

W produktach do ochrony przed słońcem prawo UE ogranicza furokumaryny do poniżej 1 mg/kg, więc ryzyko reakcji fototoksycznej jest w nich minimalne. Olejek pozostaje jednak alergenem zapachowym, dlatego przy uczuleniu na składniki zapachowe liczy się skład produktu, a nie obecność filtra.

Czy po perfumach z bergamotą można wychodzić na słońce?

Perfumy zgodne z normami IFRA mają ograniczoną zawartość bergaptenu, co zmniejsza ryzyko. Skóra jest jednak najbardziej wrażliwa na światło przez pierwsze godziny po nałożeniu, więc przed dłuższym przebywaniem na słońcu bezpieczniej spryskać ubranie lub miejsca osłonięte niż szyję i dekolt.

Co oznacza Citrus Aurantium Bergamia Fruit Oil na etykiecie?

To druga nazwa INCI olejku bergamotowego, używana na etykietach zamiennie z Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil. Pozycja 352 załącznika III obejmuje numery CAS obu zapisów, więc obowiązek deklaracji alergenu dotyczy każdej z tych nazw.

Czy olejek bergamotowy można stosować w ciąży?

Nie ma danych, by olejek w stężeniach zapachowych stanowił szczególne ryzyko w ciąży. W tym okresie skóra łatwiej tworzy przebarwienia, a olejek zawierający bergapten może je nasilać po ekspozycji na słońce, dlatego produkty niespłukiwane z nim lepiej nakładać wieczorem lub na miejsca osłonięte.

Składniki o podobnym działaniu

• Acetyl Cedrene porównaj
• Alpha-Isomethyl Ionone porównaj
• Amyl Cinnamal porównaj
• Benzaldehyde porównaj
• Benzyl Alcohol porównaj
• Benzyl Benzoate porównaj

Źródła

1. CosIng: CITRUS AURANTIUM BERGAMIA PEEL OIL
2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z 26 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w zakresie oznakowania alergenów zapachowych (EUR-Lex)
3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
4. Dubertret L i in., Phototoxic properties of perfumes containing bergamot oil on human skin: photoprotective effect of UVA and UVB sunscreens, J Photochem Photobiol B 1990

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.