Encyklopedia INCI

Acetyl Cedrene

Acetylocedren

Drzewno-ambrowa substancja zapachowa otrzymywana z olejku cedrowego, utrwalająca perfumy. Rozporządzenie (UE) 2023/1545 dopisało ją do alergenów wymagających deklaracji.

Czym jest acetylocedren

Acetyl Cedrene to substancja zapachowa otrzymywana przez acetylowanie terpenów olejku z drewna cedrowego. SCCS opisuje ją jako złożoną mieszaninę poreakcyjną, której głównym składnikiem jest keton metylocedrylowy o wzorze C17H26O. W rozporządzeniu (UE) 2023/1545 ma numer CAS 32388-55-9 i numer WE 251-020-3. Według danych IFRA należy do setki najczęściej używanych substancji zapachowych, a jej światowe zużycie przekracza 1000 ton rocznie.

Jak działa acetylocedren

Pełni wyłącznie funkcję zapachową i nie działa pielęgnacyjnie. Daje suchą, drzewną nutę cedrową z ambrowym tłem i bardzo wolno paruje, dlatego należy do nut bazy: długo utrzymuje się na skórze i utrwala lżejsze składniki kompozycji. RIFM wskazuje, że cząsteczka może reagować bezpośrednio z białkami skóry, co jest pierwszym etapem uczulenia. W teście LLNA na myszach wartość EC3 wyniosła 13,9%, co oznacza słaby potencjał uczulający.

Stężenia i pH

Przepisy UE nie ograniczają stężenia acetylocedrenu. Według RIFM 95. percentyl jego stężenia w perfumach wynosi 1,6%. Na podstawie dawki referencyjnej i progu indukcji uczulenia (NESIL 35 000 µg/cm²) RIFM wyliczył maksymalne dopuszczalne stężenia w gotowych produktach: 11% w perfumach, 1,4% w balsamach do ciała, 0,38% w kremach do twarzy, 0,28% w kremach do rąk i 0,095% w kosmetykach dla niemowląt.

Dla kogo acetylocedren

Sprawdza się w kosmetykach o drzewnych i ambrowych kompozycjach dla osób, które dobrze tolerują produkty zapachowe. Nie jest wskazany przy potwierdzonym uczuleniu na tę substancję. Osoby ze skórą pach skłonną do reakcji na zapachy rozsądniej wybierają dezodoranty bezzapachowe, bo opisany w literaturze przypadek uczulenia wiązał się właśnie z dezodorantami.

Jak stosować produkty z acetylocedrenem

W wykazie INCI występuje jako Acetyl Cedrene, zwykle po słowie Parfum. Na produktach wprowadzonych do obrotu przed 31 lipca 2026 r. nazwy może brakować mimo obecności substancji, a poniżej progu deklaracji nie trzeba jej podawać także w nowych produktach. Nie ma ograniczeń co do pory dnia ani łączenia z innymi kosmetykami.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

SCCS w opinii z 2012 r. zaliczył acetylocedren do alergenów kontaktowych potwierdzonych u ludzi, w najniższej kategorii: do 10 opisanych reakcji. W wieloośrodkowym badaniu europejskim (Frosch i in. 2002) dodatni test płatkowy miało 0,2% z 1855 kolejnych pacjentów. Opisano też 28-letnią osobę ze zmianami pod pachami po dwóch dezodorantach, uczuloną na acetylocedren i na HICC, substancję zapachową zakazaną dziś w UE.

W teście potwierdzającym brak indukcji uczulenia u ludzi (CNIH) roztwór 30% nie uczulił żadnej ze 101 osób. RIFM uznał, że substancja nie jest genotoksyczna i nie stwarza ryzyka fotopodrażnienia ani fotouczulenia. U ciężarnych szczurów nie stwierdzono wad rozwojowych do najwyższej badanej dawki 100 mg/kg dziennie. Przepisy nie przewidują ograniczeń w ciąży ani u dzieci.

Status prawny w UE

Acetyl Cedrene figuruje w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 pod pozycją 327, dodaną rozporządzeniem (UE) 2023/1545, które weszło w życie w sierpniu 2023 r. Pozycja nie ogranicza stężenia, wymaga podania składnika w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Produkty niespełniające wymogu mogły być wprowadzane do obrotu do 31 lipca 2026 r. i mogą być udostępniane do 31 lipca 2028 r.

Co pokazują badania

Dane obejmują testy płatkowe, testy na ochotnikach i zwierzętach oraz ocenę bezpieczeństwa RIFM z 2024 r.; zgodnie wskazują na słaby potencjał uczulający. W badaniu in vitro na ludzkim naskórku przeniknęło 13,5% dawki. Acetylocedren sprawdzano jednak tylko w kilku seriach testów płatkowych, więc częstość uczulenia w populacji jest słabo znana.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Obowiązek podania w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; brak limitu stężenia (zał. III poz. 327 rozp. (WE) 1223/2009, dodana rozp. (UE) 2023/1545; produkty niezgodne: wprowadzanie do obrotu do 31.07.2026, udostępnianie do 31.07.2028).

Mity i sprostowania

MitAcetyl Cedrene to naturalny olejek cedrowy.

Jak jestTo produkt chemicznej przeróbki olejku: terpeny z drewna cedrowego poddaje się acetylowaniu, a powstała mieszanina pachnie inaczej niż sam olejek. Olejki cedrowe mają własne nazwy INCI, np. Juniperus Virginiana Oil, który rozporządzenie (UE) 2023/1545 wpisało jako osobny alergen (poz. 358).

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego Acetyl Cedrene pojawił się w składzie perfum, które są w sprzedaży od lat?

Receptura nie musiała się zmienić. Przed rozporządzeniem (UE) 2023/1545 acetylocedren nie podlegał indywidualnej deklaracji i mieścił się w określeniu Parfum. Produkty wprowadzane do obrotu od 31 lipca 2026 r. muszą go wymieniać, gdy jego stężenie przekracza próg.

Czy przy alergii na perfumy trzeba unikać acetylocedrenu?

Niekoniecznie, bo alergia na zapachy zwykle dotyczy konkretnych substancji, a acetylocedren uczula rzadko. Czy dana osoba reaguje właśnie na niego, rozstrzyga test płatkowy u dermatologa. Do czasu wyniku bezpieczniej wybierać produkty bezzapachowe. Brak nazwy w składzie nie wyklucza obecności substancji: poniżej progu deklaracji nie trzeba jej podawać, a produkty wprowadzone do obrotu przed 31 lipca 2026 r. mogą jej nie wymieniać i pozostać w sprzedaży do 31 lipca 2028 r.

Czy perfumy z acetylocedrenem można stosować w ciąży?

Przepisy nie ograniczają jego stosowania w ciąży, a w ocenie RIFM margines narażenia dla działania na rozród przekracza 100. Nie ma jednak badań z udziałem kobiet ciężarnych, więc przy skłonności do reakcji na zapachy lepiej ograniczyć liczbę perfumowanych produktów.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ACETYL CEDRENE
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z dnia 26 lipca 2023 r. w odniesieniu do oznakowania alergenów zapachowych w produktach kosmetycznych (EUR-Lex)
  3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
  4. Api AM i in., RIFM fragrance ingredient safety assessment, acetyl cedrene, CAS Registry Number 32388-55-9, Food Chem Toxicol 2024

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.