Encyklopedia INCI

Chamomilla Recutita Flower Extract

Ekstrakt z kwiatów rumianku pospolitego

Wyciąg z koszyczków rumianku pospolitego z flawonoidami, m.in. glukozydem apigeniny. Kondycjonuje skórę i nadaje ziołowy zapach; może uczulać osoby wrażliwe na astrowate.

Czym jest ekstrakt z kwiatów rumianku

Chamomilla Recutita Flower Extract to według CosIng wyciąg z koszyczków kwiatowych rumianku pospolitego (Matricaria chamomilla L., synonim Chamomilla recutita), rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae). W USA ten sam składnik nosi nazwę Chamomilla Recutita (Matricaria) Flower Extract. Surowce handlowe powstają m.in. przez ekstrakcję wodno-glikolową albo długotrwałą macerację kwiatów w oleju, więc ich skład zależy od rozpuszczalnika (CIR, 2018).

Wśród składników rozpuszczalnych w wodzie dominują flawonoidy, m.in. glukozyd apigeniny i glikozydy kwercetyny oraz luteoliny, a obok nich kumaryny: herniaryna i umbeliferon. Kwiaty zawierają też 0,24-2% niebieskiego olejku eterycznego, w którym (-)-alfa-bisabolol i chamazulen stanowią łącznie 50-65%; towarzyszą im tlenki bisabololu, farnezen i spiroetery.

Jak działa ekstrakt z kwiatów rumianku

CosIng przypisuje mu funkcje kondycjonującą i zapachową. Działanie kojące wiąże się z flawonoidami i bisabololem, ale opiera się głównie na badaniach laboratoryjnych i tradycji stosowania naparów. U dziewięciu ochotniczek flawony rumianku (apigenina, luteolina i glukozyd apigeniny), nałożone w roztworze wodno-alkoholowym, nie tylko osiadały na powierzchni skóry, ale przenikały w głębsze warstwy (Merfort i in., 1994).

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR najwyższe zgłoszone stężenie ekstraktu w produktach pozostawianych na skórze wynosiło 0,5% (produkty do makijażu), w olejkach i solach do kąpieli 0,8%, a w pomadkach 0,2%. Wyciąg wodno-glikolowy dodaje się do fazy wodnej, maceraty olejowe do fazy olejowej. Ponieważ zawartość składników potencjalnie uczulających, np. laktonów seskwiterpenowych, zależy od warunków uprawy i ekstrakcji, CIR zwraca uwagę, by nie sumowały się one do niebezpiecznego poziomu, gdy receptura zawiera kilka wyciągów roślinnych.

Dla kogo ekstrakt z kwiatów rumianku

Pasuje do produktów dla skóry suchej i wrażliwej, także myjących. Nie jest dla osób uczulonych na rośliny astrowate, np. rumianek, arnikę, krwawnik, wrotycz czy nagietek: w duńskim badaniu 8 z 12 pacjentów uczulonych na rumianek zareagowało w testach na produkty z nim, w tym herbatę, kremy, maści i olej (Paulsen i in., 2008). Autorzy zalecają, by osoby z alergią na astrowate unikały kosmetyków z ich wyciągami.

Jak stosować produkty z ekstraktem z rumianku

Pora dnia i kolejność w rutynie nie mają znaczenia. Przy pierwszym użyciu produktu z wyciągami z astrowatych, zwłaszcza przy skłonności do alergii kontaktowych, rozsądna jest kilkudniowa próba na małym fragmencie skóry.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał składniki z kwiatów rumianku za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania, gdy produkt jest sformułowany tak, by nie uczulał. Produkty z 0,2%, 0,3% i 0,4% ekstraktu nie drażniły ochotników, a te z 0,2% i 0,4% nie uczulały w testach HRIPT na 105 i 107 osobach. Inaczej jest u osób już uczulonych: spośród 129 pacjentów reagujących na mieszaninę Compositae 83 zareagowało na 2,5% ekstrakt z kwiatów rumianku (CIR, 2018). Paulsen i Andersen (2012) uznali, że rumianek sam uczula słabo, a częste reakcje na niego wskazują na reakcje krzyżowe albo nieznane alergeny. Brak badań kosmetyków z rumiankiem u kobiet w ciąży.

Co pokazują badania

Poziom dowodów dla kosmetyków jest niski: bezpieczeństwo potwierdzają testy na ochotnikach, a działanie kojące badania komórkowe, badania na zwierzętach i skład wyciągu. Brak kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że sam ekstrakt w stężeniu kosmetycznym zmniejsza zaczerwienienie lub podrażnienie skóry. W teście na uchu królika ekstrakt rumiankowy nie wywoływał zaskórników ani podrażnienia (Fulton, 1989), ale model zwierzęcy nie przesądza o reakcji skóry człowieka.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Mity i sprostowania

MitRumianek jest tak łagodny, że nie może uczulać.

Jak jestRumianek pospolity uczula słabo, ale jako roślina astrowata często wywołuje reakcje u osób uczulonych na inne rośliny z tej rodziny. Surowiec bywa też zanieczyszczony rumianem psim (Anthemis cotula), który zawiera do 7,3% silnie uczulającego antekotulidu; takie zanieczyszczenie opisywano w rumianku z Argentyny, a w rumianku europejskim antekotulid występuje tylko w śladach (CIR, 2018).

Najczęściej zadawane pytania

Czy przemywanie oczu naparem z rumianku jest bezpieczne?

Nie dla wszystkich. U siedmiu osób z katarem siennym przemycie oczu naparem z kwiatów rumianku wywołało alergiczne zapalenie spojówek, co potwierdził test prowokacyjny (CIR, 2018). Osoby z katarem siennym, zwłaszcza uczulone na pyłki bylicy lub ambrozji z tej samej rodziny roślin, powinny unikać rumianku w okolicy oczu, a dolegliwości oczu konsultować z lekarzem.

Czy ekstrakt z rumianku to to samo co olejek rumiankowy?

Nie. Olejek (Chamomilla Recutita Flower Oil) otrzymuje się przez destylację z parą wodną, w czasie której z matrycyny powstaje niebieski chamazulen; może zawierać do ok. 41% alfa-bisabololu. Ekstrakt zawiera więcej flawonoidów. Olejek rumiankowy nie jest w wykazie alergenów zapachowych, ale CIR wymienia wśród jego składników linalol, który podlega deklaracji powyżej progów.

Czy kosmetyk z rumiankiem jest dobrym wyborem przy alergii na nagietek lub arnikę?

Raczej nie bez konsultacji. Nagietek, arnika i rumianek należą do astrowatych, a u osób uczulonych na tę rodzinę roślin reakcje na kilka jej przedstawicieli są częste. Bezpieczniej wybierać produkty bez wyciągów z astrowatych albo sprawdzić tolerancję w teście płatkowym u dermatologa.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CHAMOMILLA RECUTITA FLOWER EXTRACT
  2. Johnson W Jr i in., Amended Safety Assessment of Chamomilla recutita-Derived Ingredients as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2018 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Paulsen E, Christensen LP, Andersen KE, Cosmetics and herbal remedies with Compositae plant extracts: are they tolerated by Compositae-allergic patients?, Contact Dermatitis 2008
  4. Paulsen E, Andersen KE, Patch testing with constituents of Compositae mixes, Contact Dermatitis 2012

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.