Encyklopedia INCI

Cetyl-PG Hydroxyethyl Palmitamide

Pseudoceramid (Cetyl-PG Hydroxyethyl Palmitamide)

Syntetyczny pseudoceramid: amid kwasu palmitynowego naśladujący budowę ceramidów warstwy rogowej. Wzmacnia barierę lipidową w kremach, balsamach i produktach do ust.

Czym jest Cetyl-PG Hydroxyethyl Palmitamide

To syntetyczny pseudoceramid: naśladuje ceramidy warstwy rogowej, choć sam ceramidem nie jest. Chemicznie to amid kwasu palmitynowego (C16), w którym atom azotu łączy się z grupą 2-hydroksyetylową i z grupą 3-heksadecyloksy-2-hydroksypropylową. Opracowała go japońska firma Kao; w publikacjach nosi nazwę sphingolipid E (SLE).

Od ceramidów NS, NP, AS czy EOP odróżnia go brak zasady sfingoidowej: dwa łańcuchy C16 i dwie grupy hydroksylowe odtwarzają tylko ogólny kształt ceramidu, a azot nie ma przyłączonego atomu wodoru. Twórcy opisali go jako analog ceramidu 2, czyli dzisiejszych klas NS i NG (Mizushima i in., 1995). Osobnej oceny CIR tego składnika nie znaleziono, a z oceny ceramidów panel wyłączył pseudoceramidy jako związki o znacząco innej budowie.

Jak działa pseudoceramid

  • w mieszaninie z kwasem stearynowym tworzy trwałą strukturę lamelarną bardzo podobną do lipidów warstwy rogowej, a z kwasem oleinowym takiej struktury nie tworzył (Mizushima i in., 1995);
  • syntetyczne pseudoceramidy, w tym ten związek, w stężeniu 1-3% przywracały zdolność zatrzymywania wody skórze przesuszonej rozpuszczalnikami lub laurylosiarczanem sodu i zmniejszały jej łuszczenie (Imokawa i in., 1989);
  • przenika do warstwy rogowej; im więcej go wchłonęła, tym wyższy był w niej stosunek ceramidów NP do NS (Akahane i in., 2025).

Stężenia i pH

W badaniach klinicznych stosowano 0,5% i 2% w produkcie do ust, 2,5-3% w kremach z heparynoidem lub steroidem i 8% w kremie nawilżającym. Surowiec topnieje w 69-77°C (Akahane i in., 2025) i trafia do ogrzanej fazy olejowej. Działanie nie zależy od pH produktu.

Dla kogo jest pseudoceramid

Badano go przy suchej i wrażliwej skórze o podwyższonej TEWL i przy szorstkich ustach; ma sens w pielęgnacji skóry suchej i wrażliwej, także ust. Przy skórze atopowej może być częścią codziennej pielęgnacji, ale nie zastępuje zaleceń lekarza. Nie opisano grup, dla których byłby niewskazany.

Jak stosować produkty z pseudoceramidem

Kremy i balsamy stosuje się rano i wieczorem, a produkt do ust w badaniu nakładano cztery razy dziennie. Przy stężeniach powyżej 1% pseudoceramid stoi na liście INCI wyżej niż ceramidy.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Dane pochodzą głównie od producenta: w badaniach na zwierzętach i ludziach związek nie drażnił skóry, nie uczulał i nie był fototoksyczny, a w oku królika wywołał przemijające podrażnienie spojówek (Morita i in., 2009). Po nałożeniu na nieuszkodzoną skórę szczura nie wykrywano go we krwi, a podawany doustnie ciężarnym samicom szczura do 1000 mg/kg dziennie nie wpływał na rozwój płodów (Morita i in., 2009, cz. 2 i 3). W badaniu finansowanym przez Kao 5 z 40 osób ze stabilnymi zmianami atopowymi, stosujących krem z 8% pseudoceramidu i ekstraktem z eukaliptusa, zgłosiło świąd w 2. tygodniu, a jedna przerwała stosowanie z powodu nasilenia wysypki i grudek na twarzy (Seghers i in., 2014).

Status prawny w UE

CosIng przypisuje składnik do pozycji 60 załącznika III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (dialkiloamidy i dialkanoloamidy kwasów tłuszczowych). Gotowy produkt może zawierać najwyżej 0,5% amin drugorzędowych, a surowiec najwyżej 5% amin drugorzędowych i 50 µg/kg nitrozoamin; nie wolno go stosować z systemami nitrozującymi i należy go przechowywać w pojemnikach niezawierających azotynów.

Co pokazują badania

W badaniu, które najlepiej oddziela działanie samego składnika od okluzji podkładu, 31 zdrowych Japonek przez 4 tygodnie nakładało na usta podkład o małej okluzyjności z 0,5% lub 2% pseudoceramidu albo bez niego. Wersja 2% zmniejszyła szorstkość ust po 2 i 4 tygodniach i poprawiła TEWL po 4 tygodniach, a w warstwie rogowej przybyło ceramidów NP (Tamura i in., 2021). U 52 osób z suchą, wrażliwą skórą spray z pseudoceramidem, cholesterolem i ekstraktem z eukaliptusa poprawił nawilżenie, TEWL i łuszczenie w porównaniu ze sprayem z wodą (Akahane i in., 2025). Niemal wszystkie badania prowadziła lub finansowała firma Kao.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Nie stosować z systemami nitrozującymi; maks. zawartość amin drugorzędowych 0,5% w gotowym produkcie i 5% w surowcu; maks. zawartość nitrozoamin 50 µg/kg; przechowywać w pojemnikach niezawierających azotynów (zał. III poz. 60 rozp. (WE) 1223/2009).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Cholesterolw badanych recepturach łączony z pseudoceramidem jako drugi lipid bariery
  • Eucalyptus Globulus Leaf Extractw badaniach producenta łączony z pseudoceramidem
  • ekstrakt zwiększał syntezę ceramidów w keratynocytach

Łączyć z ostrożnością

  • 2-Bromo-2-Nitropropane-1,3-Diolprzy nim zał. V poz. 21 nakazuje unikać powstawania nitrozoamin, a poz. 60 zakazuje systemów nitrozujących

Mity i sprostowania

MitPseudoceramid to podróbka ceramidów, która nie działa na barierę skóry.

Jak jestPseudoceramid nie jest ceramidem i nie ma zasady sfingoidowej, ale w mieszaninie z kwasem stearynowym tworzy strukturę lamelarną bardzo podobną do lipidów warstwy rogowej (Mizushima i in., 1995). W badaniu z produktem do ust wersja z 2% pseudoceramidu zmniejszała szorstkość i poprawiała TEWL w porównaniu z podkładem bez niego (Tamura i in., 2021). Prawie wszystkie badania prowadziła lub finansowała firma Kao.

Najczęściej zadawane pytania

Czy produkty z pseudoceramidem nadają się dla dzieci?

W badaniu producenta 50 niemowląt w wieku 3-24 miesięcy przez 4 tygodnie myto łagodnym środkiem i smarowano balsamem lub kremem z pseudoceramidem oraz cholesterolem albo jego estrem; nie odnotowano działań niepożądanych, a stan skóry żadnego dziecka się nie pogorszył (Okamoto i in., 2017). Badanie nie miało grupy kontrolnej. W badaniu Seghers i in. (2014) krem stosowały też dzieci od 7. roku życia.

Czy pseudoceramid działa lepiej niż prawdziwe ceramidy?

Nie znaleziono badań porównujących go bezpośrednio z ceramidami NP, NS czy AP. Inna jest też skala stosowania: pseudoceramid dodaje się w stężeniach rzędu procentów, a ceramidy kosmetyczne zgłaszano w stężeniach do 0,2% (dane CIR). Przewagą pseudoceramidu jest liczba badań z udziałem ludzi, ale prawie wszystkie prowadziła lub finansowała firma Kao.

Dlaczego obok pseudoceramidu w składzie bywa ekstrakt z eukaliptusa?

Producent łączy oba składniki, bo ekstrakt z liści eukaliptusa zwiększał syntezę ceramidów w hodowlach keratynocytów, a jego składnik makrokarpal A podnosił ekspresję enzymów szlaku ceramidów (Ishikawa i in., 2012). Pseudoceramid uzupełnia lipidy z zewnątrz, a ekstrakt ma pobudzać ich wytwarzanie. Skutek jest taki, że wyników wielu badań nie da się przypisać samemu pseudoceramidowi.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CETYL-PG HYDROXYETHYL PALMITAMIDE
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, załącznik III poz. 60, tekst skonsolidowany z 18.05.2026 (CELEX 02009R1223-20260518)
  3. Tamura E i in., The efficacy of synthetic pseudo-ceramide for dry and rough lips, Int J Cosmet Sci 2021; 43(2): 158-164
  4. Morita O i in., Safety studies of pseudo-ceramide SLE66: acute and short-term toxicity, Food Chem Toxicol 2009; 47(4): 669-673

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.