Encyklopedia INCI

Cetyl Alcohol

Alkohol cetylowy

Nasycony alkohol tłuszczowy C16 (heksadekan-1-ol). Zagęszcza i stabilizuje emulsje, działa jak emolient; nie ma nic wspólnego z lotnym etanolem.

Czym jest alkohol cetylowy

Cetyl Alcohol to heksadekan-1-ol, nasycony alkohol tłuszczowy o prostym łańcuchu z 16 atomami węgla. Według CIR jest białą, woskowatą substancją w postaci płatków lub proszku, nierozpuszczalną w wodzie, a rozpuszczalną w alkoholu i olejach; topi się w temperaturze około 50°C. Otrzymuje się go przez katalityczne uwodornienie kwasów tłuszczowych pod wysokim ciśnieniem albo syntetycznie z etylenu metodą Zieglera. Występuje w kremach i balsamach, odżywkach i farbach do włosów, podkładach i kosmetykach do makijażu oczu.

Jak działa alkohol cetylowy

  • Konsystencja: zwiększa lepkość emulsji i razem z emulgatorem chroni ją przed rozwarstwieniem; CosIng podaje funkcje regulowania lepkości i stabilizowania emulsji.
  • Emolient: po odparowaniu wody zostaje na naskórku jako cienka, woskowa warstwa, która go wygładza i zmiękcza.
  • Wygląd i piana: nadaje produktom nieprzezroczystość, a w produktach myjących wzmacnia pianę.
  • Włosy: w odżywkach współtworzy z kationowymi składnikami kondycjonującymi kremową bazę, która ułatwia rozczesywanie.

Stężenia i pH

W zestawieniu CIR (dane z 1982 r.) większość produktów zawierała 0,1-5% alkoholu cetylowego, a najwyższe zgłoszone stężenia sięgały 50%; produkty oceniane w testach na ludziach zawierały od 1 do 11,5%. W temperaturze pokojowej jest stały, dlatego rozpuszcza się go w podgrzanej fazie olejowej. Nie jonizuje się, więc działa w całym zakresie pH spotykanym w kosmetykach, także w kwaśnych odżywkach. Sam nie utrzyma emulsji olej w wodzie: potrzebuje emulgatora, z którym tworzy strukturę zagęszczającą fazę wodną.

Dla kogo jest alkohol cetylowy

To składnik bazy, odpowiedni dla każdego typu skóry; w kremach do skóry suchej wspiera działanie emolientów. W teście na uchu królika (Fulton, 1989) alkohol cetylowy w 10% roztworze otrzymał 2 w skali komedogenności 0-5, co autor uznawał za wynik graniczny, i 2 w skali drażnienia (rozlane łuszczenie bez rumienia). Wyniki tego modelu są przybliżone, ale przy skłonności do zaskórników można zwracać uwagę, czy alkohole tłuszczowe nie stoją w składzie bardzo wysoko. Nie powinny go stosować osoby z potwierdzonym uczuleniem na ten składnik.

Jak stosować produkty z alkoholem cetylowym

Porę dnia wyznacza produkt: krem czy odżywkę stosuje się zgodnie z przeznaczeniem. W wykazie składników alkohol cetylowy stoi zwykle obok emulgatorów, np. Glyceryl Stearate, a w odżywkach obok składników kationowych, np. Cetrimonium Chloride.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał alkohol cetylowy za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania w 1988 r., a wniosek potwierdził w przeglądzie opublikowanym w 2008 r. W testach uczulania produktów zawierających do 8,4% alkoholu cetylowego nie stwierdzono uczulenia, a w 21-dniowych testach drażnienia kumulacyjnego część kremów z 2-6% dawała najwyżej łagodne podrażnienie (CIR). W 10-dniowym badaniu kremu z 11,5% alkoholu cetylowego, nakładanego pięć razy dziennie przez 80 mężczyzn, u jednej osoby pojawiły się rumień, zapalenie mieszków włosowych i krostki. Alergia kontaktowa jest rzadka: w serii 1664 pacjentów badanych testami płatkowymi na alkohol cetylowy zareagowały 2 osoby (CIR). Częstsza jest przy długim stosowaniu kremów na uszkodzoną skórę: dodatni test miało 11,2% z 330 pacjentów ze zmianami zapalnymi skóry, w tym 88 z owrzodzeniami podudzi (Blondeel i in., 1978). Opisano ją też po kremie kosmetycznym (Kieć-Świerczyńska i in., 2005). W przypadku opisanym przez Komamurę i in. (1997) pacjent reagował na alkohol cetylowy z kremu, ale nie na czyste alkohole C10-C20, co wskazywało na zanieczyszczenia surowca.

Co pokazują badania

Dane o alkoholu cetylowym to głównie wyniki testów bezpieczeństwa na zwierzętach i ochotnikach oraz opisy przypadków alergii. Nie odnaleziono badań porównujących krem z alkoholem cetylowym i bez niego pod względem nawilżenia czy bariery naskórka, dlatego jego rolę pielęgnacyjną tłumaczy się działaniem emolientu i konsystencją całej receptury.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitAlkohol w składzie wysusza skórę, więc Cetyl Alcohol szkodzi skórze suchej.

Jak jestWysuszać może lotny etanol, zapisywany w składzie jako Alcohol lub Alcohol Denat., w dużym stężeniu. Alkohol cetylowy to stały alkohol tłuszczowy, który nie odparowuje ze skóry; CosIng klasyfikuje go jako emolient, a w kremie buduje konsystencję.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się Cetyl Alcohol od Cetearyl Alcohol?

Cetyl Alcohol to jeden alkohol tłuszczowy, C16. Cetearyl Alcohol to mieszanina alkoholu cetylowego i stearylowego (C18); według CIR techniczny Cetearyl Alcohol zawiera około 20-35% alkoholu cetylowego i 65-80% stearylowego. Pełnią w kremach podobne funkcje, a osoba uczulona na jeden z nich może w teście płatkowym sprawdzić, czy reaguje na drugi.

Czy alkohol cetylowy jest pochodzenia zwierzęcego?

Może być, ale nie musi: otrzymuje się go z kwasów tłuszczowych pochodzących z tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych albo syntetycznie z etylenu. Nazwa INCI tego nie ujawnia, więc o tym, czy produkt jest wegański, rozstrzyga deklaracja producenta.

Czy kosmetyki z alkoholem cetylowym można stosować u dzieci i w ciąży?

Nie ma przesłanek przeciw. CIR odnotował jego użycie w balsamach i kremach dla niemowląt, a w badaniach na zwierzętach długołańcuchowe alkohole tłuszczowe podane doustnie działały szkodliwie co najwyżej w niewielkim stopniu i dopiero w dawkach 5 g/kg masy ciała i większych. Przeciwwskazaniem jest tylko potwierdzone uczulenie.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CETYL ALCOHOL
  2. Cosmetic Ingredient Review, Final Report on the Safety Assessment of Cetearyl Alcohol, Cetyl Alcohol, Isostearyl Alcohol, Myristyl Alcohol, and Behenyl Alcohol, Journal of the American College of Toxicology 1988; 7(3): 359-413
  3. Fulton JE Jr, Comedogenicity and irritancy of commonly used ingredients in skin care products, Journal of the Society of Cosmetic Chemists 1989; 40: 321-333
  4. Komamura H i in., A case of contact dermatitis due to impurities of cetyl alcohol, Contact Dermatitis 1997; 36(1): 44-46

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.