Encyklopedia INCI

Sodium Lauryl Sulfate

Laurylosiarczan sodu

Anionowy środek myjący (SLS, dodecylosiarczan sodu) o silnym działaniu odtłuszczającym. W dermatologii służy jako wzorcowa substancja drażniąca w testach płatkowych.

Czym jest laurylosiarczan sodu

Sodium Lauryl Sulfate (SLS), chemicznie dodecylosiarczan sodu (SDS), to anionowy środek powierzchniowo czynny. Otrzymuje się go przez siarczanowanie alkoholu laurylowego, pochodzącego z ropy naftowej albo z olejów roślinnych, i zobojętnienie produktu (Bondi i in., 2015). W przeciwieństwie do Sodium Laureth Sulfate nie jest oksyetylenowany. W USA w 2002 r. był w 1018 kosmetykach, najczęściej w farbach do włosów (0,2-20%), a w szamponach w stężeniu do 50% (CIR, 2005). Występuje też w pastach do zębów, mydłach i piankach do kąpieli.

Jak działa laurylosiarczan sodu

  • Silnie myje i pieni się, usuwa sebum i zabrudzenia.
  • Przenika do warstwy rogowej i narusza barierę naskórka; z tego powodu wybrano go jako wzorcową substancję drażniącą w badaniach wrażliwości skóry (Agner, 1992).
  • Może zwiększać przenikanie innych składników przez skórę, co Panel CIR zaleca uwzględniać przy tworzeniu receptur (CIR, 2005).

Stężenia i pH

Panel CIR ocenił w 1983 r., że SLS jest bezpieczny w produktach do krótkiego, przerywanego stosowania, dokładnie spłukiwanych ze skóry, a w produktach pozostających dłużej na skórze jego stężenie nie powinno przekraczać 1%; przegląd z 2005 r. potwierdził ten limit. W testach płatkowych na ludziach stosowano 0,1-10% SLS: podrażnienie rosło wraz ze stężeniem, a płatki zamknięte drażniły silniej niż otwarte (CIR, 1983). Wodny roztwór SLS ma odczyn zbliżony do obojętnego, pH 7,2 (Bondi i in., 2015).

Dla kogo jest laurylosiarczan sodu

Dla skóry normalnej i tłustej oraz do mycia włosów przetłuszczających się, w produktach spłukiwanych. Skóra atopowa reaguje silniej: u 28 osób ze skórą atopową reakcja na SLS w ocenie wzrokowej i przyrost grubości skóry były większe niż u 28 osób z grupy kontrolnej, choć TEWL nie różniła się istotnie (Agner, 1991). Wrażliwość na SLS rosła też zimą, gdy spada nawilżenie warstwy rogowej, i pierwszego dnia cyklu miesiączkowego (Agner, 1992). Osobom ze skórą suchą, wrażliwą i atopową lepiej służą łagodniejsze środki myjące.

Jak stosować produkty z laurylosiarczanem sodu

SLS wymaga krótkiego kontaktu i dokładnego spłukania. W składzie produktu myjącego stoi zwykle wysoko, tuż po wodzie. Łagodzą go dodatki w recepturze: u 21 zdrowych osób betaina zmniejszała podrażnienie wywołane SLS w 24-godzinnym teście płatkowym (Nicander i in., 2003), a gliceryna ograniczała wzrost TEWL po teście płatkowym z 0,1% SLS (Korponyai i in., 2011).

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W ocenie CIR z 1983 r. SLS drażnił w testach płatkowych od stężenia 2%, ale nowsze pomiary TEWL wykazały naruszenie bariery już po płatkach z 0,1-0,125% (Löffler i Happle, 2003; Korponyai i in., 2011); im dłużej pozostaje na skórze, tym większe ryzyko podrażnienia, także niezauważalnego dla użytkownika. W teście zwilżania 5% roztworem reakcje z podrażnienia wystąpiły u 52% pacjentów z wypryskiem kontaktowym i u 12% osób z grupy kontrolnej (CIR, 1983). W badaniach klinicznych zebranych przez CIR nie uczulał i nie działał fotouczulająco. Stężony SLS drażni oczy; 10% roztwór uszkadzał rogówkę królików, jeśli oka nie przepłukano. W dwuletnim badaniu żywieniowym szczury otrzymujące paszę z 0,25-1% SLS nie wykazały nieprawidłowości. W ciąży i przy ekspozycji na słońce nie ma szczególnych przeciwwskazań dla produktów spłukiwanych.

Co pokazują badania

SLS jest jednym z najlepiej zbadanych środków drażniących. W porównaniu z innymi detergentami przy stężeniach 0,125-2% i czasie 6-24 godzin wywoływał silniejszą reakcję niż Sodium Laureth Sulfate, a TEWL pozostawała podwyższona jeszcze 10 dni po teście, przy wszystkich badanych stężeniach (Löffler i Happle, 2003). Wyniki z testów pod okluzją nie przekładają się wprost na krótkie mycie, dlatego o tolerancji produktu decydują stężenie, czas kontaktu i cała receptura.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Betainew teście płatkowym zmniejszała podrażnienie wywołane SLS
  • Glycerinograniczała wzrost TEWL po teście płatkowym z SLS

Mity i sprostowania

MitSLS wywołuje raka.

Jak jestPanel CIR w przeglądzie z 2005 r. odnotował tę pogłoskę z internetu i stwierdził, że żadne dostępne dane nie wskazują na taką możliwość. SLS nie jest klasyfikowany jako czynnik wywołujący nowotwory przez IARC ani w UE (Bondi i in., 2015).

MitSLS w szamponie powoduje wypadanie włosów.

Jak jestObawa pochodzi z raportu CIR z 1983 r., w którym znakowany SLS odkładał się na skórze szczura także w mieszkach włosowych, co mogłoby je uszkadzać. Nie wykazano jednak, by kontakt skóry z SLS w kosmetykach powodował wypadanie włosów (Bondi i in., 2015).

Najczęściej zadawane pytania

Czy pasta do zębów z SLS może podrażniać jamę ustną?

Tak. W badaniu z podwójnie ślepą próbą u 20 osób pasty z 1,2% SLS, trzymane 15 minut w komorze na błonie śluzowej policzka, drażniły ją w ocenie wzrokowej i w pomiarze impedancji, niezależnie od dodatku 4% betainy; pasta z samą betainą nie drażniła (Rantanen i in., 2003).

Czy SLS zapycha pory?

Wyniki z modelu na uchu królika są sprzeczne. W badaniu opisanym przez CIR w 1983 r. SLS w stężeniu 1% i 5% wywołał na uchu królika znaczną liczbę zaskórników, natomiast w nowszej pracy na tym samym modelu nie znalazł się wśród substancji uznanych za komedogenne (Nguyen i in., 2007). W produktach spłukiwanych kontakt ze skórą jest krótki.

Czy SLS w szamponie może uszkodzić oczy?

Stężony SLS drażni oczy, ale w stężeniach poniżej 0,1% nie drażnił oczu zwierząt laboratoryjnych. Doniesienia o ślepocie powołują się na badanie, w którym stężony SLS spowalniał regenerację już uszkodzonej rogówki, co nie odpowiada użyciu szamponu (Bondi i in., 2015). Szampon, który dostał się do oka, trzeba od razu wypłukać wodą.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: SODIUM LAURYL SULFATE
  2. Elder RL (red.), Final report on the safety assessment of sodium lauryl sulfate and ammonium lauryl sulfate, Journal of the American College of Toxicology 1983; 2(7): 127-181 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Löffler H, Happle R, Profile of irritant patch testing with detergents: sodium lauryl sulfate, sodium laureth sulfate and alkyl polyglucoside, Contact Dermatitis 2003
  4. Bondi CA i in., Human and Environmental Toxicity of Sodium Lauryl Sulfate (SLS): Evidence for Safe Use in Household Cleaning Products, Environmental Health Insights 2015

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.