Decyl Glucoside
Glukozyd decylowy
Niejonowy surfaktant z glukozy i alkoholu decylowego. Myje w szamponach i żelach, a w kremach z filtrem stabilizuje zawiesinę filtra UV; bywa ukrytym alergenem kontaktowym.
Czym jest glukozyd decylowy
Decyl Glucoside to niejonowy surfaktant z grupy alkiloglukozydów. Powstaje w reakcji glukozy z alkoholem decylowym (C10), z którym reszta cukru łączy się wiązaniem eterowym. W tych samych warunkach cząsteczki glukozy łączą się też ze sobą, więc surowiec zawiera obok monoglukozydu di- i oligoglukozydy. Alkohole tłuszczowe pochodzą zwykle z olejów kokosowego lub palmowego, dlatego C10 to tylko średnia: według raportu Cosmetic Ingredient Review (CIR) w mieszaninie mogą być łańcuchy od C6 do C16. Surowce handlowe to roztwory wodne z co najmniej 50% substancji czynnej.
W danych FDA z 2011 r. był najczęściej zgłaszanym alkiloglukozydem: 492 zastosowania, w tym 421 w produktach spłukiwanych i 25 w produktach dla niemowląt.
Jak działa glukozyd decylowy
- w szamponach, żelach i płynach do mycia jest głównym surfaktantem albo współsurfaktantem;
- CosIng przypisuje mu też stabilizowanie emulsji;
- utrzymuje w zawiesinie drobne cząstki nierozpuszczalne w wodzie; w filtrach przeciwsłonecznych służy do mielenia i stabilizowania wodnej zawiesiny filtra Methylene Bis-Benzotriazolyl Tetramethylbutylphenol (SCCS/1546/15).
Stężenia
W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR glukozyd decylowy miał najwyższe w całej grupie stężenie w produktach spłukiwanych: do 33% substancji czynnej. W produktach mających kontakt z błonami śluzowymi stosowano 0,3-11%, w produktach do okolic oczu 0,02-6%, a w niespłukiwanych 0,002-2%.
Dla kogo jest ten składnik
Pasuje do łagodnych szamponów i żeli dla osób, które źle znoszą siarczany alkilowe, oraz do kosmetyków myjących dla dzieci. Nie jest dobrym wyborem przy potwierdzonej alergii na którykolwiek alkiloglukozyd. Zmiany skórne pojawiające się zarówno po kosmetykach myjących, jak i po kremach z filtrem są powodem, by omówić z dermatologiem testy płatkowe z glukozydami.
Jak stosować produkty z tym składnikiem
Pozycja w składzie pokazuje rolę: na początku listy glukozyd jest głównym składnikiem myjącym, dalej współsurfaktantem. Bywa też składnikiem ukrytym. Według opinii SCCS zawiesina handlowa filtra Methylene Bis-Benzotriazolyl Tetramethylbutylphenol zawiera 6-10% glukozydu decylowego, który trafia z nią do kremu z filtrem i pojawia się w jego składzie. Opisano go również w płynach antyseptycznych, m.in. po przekłuciu skóry.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał alkiloglukozydy za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania, jeśli produkt jest sformułowany tak, by nie drażnił. Roztwór z 2% substancji czynnej drażnił bardzo słabo w 24-godzinnym teście płatkowym u 20 osób, a 0,5% nie drażnił w jednorazowym teście u 105 osób, w tym 14,3% z atopią. W testach powtarzanych aplikacji (HRIPT) nie drażniły ani nie uczulały produkty z 0,5-1,8% glukozydu (ponad 100 osób w każdym) i roztwór 5% (49 osób).
Mimo to glukozyd decylowy jest uznanym alergenem kontaktowym; American Contact Dermatitis Society ogłosiło alkiloglukozydy alergenem roku 2017. Andrade i wsp. (2010) opisali 66-letniego mężczyznę ze zmianami na twarzy i szyi utrzymującymi się od roku, który w testach reagował na zawiesinę filtra i na 5% glukozyd decylowy; zmiany ustąpiły po odstawieniu kremu z filtrem.
Co pokazują badania
Od wersji z 2023 r. glukozyd decylowy 5% w wazelinie należy do europejskiej serii podstawowej testów płatkowych. W danych z 57 ośrodków z lat 2021-2022 dodatni wynik miało 1,49% z 9089 badanych, a w ponad połowie przypadków reakcję uznano za istotną klinicznie. Spośród 2823 osób testowanych obydwoma glukozydami 26 reagowało na decylowy i laurylowy, 26 tylko na decylowy, a 12 tylko na laurylowy, dlatego autorzy uznali glukozyd decylowy za dobry marker alergii na całą grupę (Uter i in., 2026). Dane dotyczą pacjentów kierowanych do diagnostyki, nie populacji ogólnej.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Cocamidopropyl Betaineamfoteryczny współsurfaktant w łagodnych bazach myjących
Łączyć z ostrożnością
- Coco-Glucosideprzy alergii na glukozydy częste są reakcje na oba składniki
- Lauryl Glucosideczęste reakcje krzyżowe u osób uczulonych na glukozydy
Mity i sprostowania
MitSurfaktant z cukru i oleju kokosowego jest naturalny, więc nie może uczulać.
Jak jestPochodzenie surowca nie przesądza o tolerancji. Glukozyd decylowy nie uczulał w testach powtarzanych aplikacji na ochotnikach, a mimo to w europejskiej serii testów płatkowych dodatni wynik ma na niego około 1,5% pacjentów, a alkiloglukozydy wybrano alergenem roku 2017.
Najczęściej zadawane pytania
Unikam glukozydów w kosmetykach myjących. Dlaczego reaguję na krem z filtrem?
Najpewniej przez filtr Methylene Bis-Benzotriazolyl Tetramethylbutylphenol, którego zawiesina zawiera glukozyd decylowy. Według przeglądu Lorangera i wsp. (2017) większość reakcji przypisywanych temu filtrowi wynika prawdopodobnie z uczulenia na glukozyd decylowy. Przy alergii na glukozydy trzeba więc czytać także skład kremów z filtrem.
Czy szampon z glukozydem decylowym można stosować w ciąży?
Tak. Kosmetyki myjące mają krótki kontakt ze skórą i się je spłukuje, a w badaniach na ciężarnych szczurach glukozyd o łańcuchach C10-C14 lub C10-C16 podawany doustnie w dawkach do 1 g/kg masy ciała dziennie nie szkodził matkom ani płodom (CIR).
Czy alergia na glukozyd decylowy oznacza, że muszę unikać cukru albo kokosa w jedzeniu?
Nie. To alergia kontaktowa typu opóźnionego na cząsteczkę surfaktantu, która ujawnia się na skórze po kontakcie z kosmetykiem i rozpoznaje się ją testem płatkowym. Nie jest alergią pokarmową, więc dieta nie ma tu znaczenia; ważne jest unikanie kosmetyków z alkiloglukozydami.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: DECYL GLUCOSIDE
- Fiume MM i in., Safety Assessment of Decyl Glucoside and Other Alkyl Glucosides as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2011 (International Journal of Toxicology 2013)
- Andrade P, Gonçalo M, Figueiredo A, Allergic contact dermatitis to decyl glucoside in Tinosorb M, Contact Dermatitis 2010; 62(2): 119-120
- Uter W i in., Patch Test Results With Additions to the European Baseline Series, 2021/22, Contact Dermatitis 2026; 95(3): 276-285
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







