Encyklopedia INCI

Mandelic Acid

Kwas migdałowy

Aromatyczny kwas AHA (kwas 2-hydroksy-2-fenylooctowy). W peelingach i kosmetykach złuszczających rozluźnia spójność warstwy rogowej i wygładza skórę.

Czym jest kwas migdałowy

Kwas migdałowy to kwas 2-hydroksy-2-fenylooctowy o masie cząsteczkowej 152,15, alfa-hydroksykwas z pierścieniem benzenowym przy węglu alfa. Nazwa nawiązuje do migdałów (niem. Mandel), bo po raz pierwszy uzyskano go z amigdaliny, glikozydu gorzkich migdałów, ale przemysłowo wytwarza się go syntetycznie, najczęściej przez hydrolizę cyjanohydryny benzaldehydu (Yin i in., 2025). CosIng przypisuje mu wyłącznie funkcję przeciwdrobnoustrojową, a w kosmetyce znany jest głównie jako składnik peelingów i kosmetyków złuszczających.

Jak działa kwas migdałowy

  • Złuszczanie: jak inne kwasy AHA w niskim pH osłabia spójność zrogowaciałych komórek. W porównaniu in vivo 10% kwas glikolowy złuszczał szybciej, wywoływał silniejszy rumień i bardziej zwiększał wrażliwość na UV niż kwas migdałowy (Rizza i in., 2010).
  • Elastyczność: w otwartym badaniu 24 osób w wieku 42-68 lat preparat opracowany przez autorów, nakładany dwa razy dziennie przez 4 tygodnie, zwiększył elastyczność skóry dolnej powieki o 25,4%, a jędrność o 23,8% (Jacobs i Culbertson, 2018).
  • Sebum: u 17 kobiet w wieku 49-71 lat pięć zabiegów 40% peelingiem migdałowym co 2 tygodnie zwiększyło wydzielanie sebum na policzkach i brodzie, bez zmian w strefie T (Wójcik i in., 2013).

Stężenia i pH

W badaniach klinicznych stosowano gabinetowe peelingi z 30%, 40% i 45% kwasem migdałowym. Kwas migdałowy ma pKa 3,41: przy takim pH połowa cząsteczek występuje jako wolny kwas, a im wyższe pH produktu, tym jest go mniej i tym słabiej produkt złuszcza. W UE nie ma limitu stężenia ani pH. Substancji nie ma w załączniku V, więc nie może być stosowana jako konserwant w rozumieniu rozporządzenia 1223/2009.

Dla kogo jest kwas migdałowy

Dla skóry tłustej i mieszanej ze skłonnością do niedoskonałości oraz dla skóry dojrzałej z szorstką powierzchnią i nierównym kolorytem. Nie jest wskazany przy skórze podrażnionej, po zabiegach naruszających naskórek, przy opalaniu i przy lekach zwiększających wrażliwość na światło.

Jak stosować kwas migdałowy

Domowe produkty złuszczające stosuje się zwykle wieczorem i wprowadza stopniowo, a peelingi gabinetowe w seriach, w badaniach co 2 tygodnie. W ciągu dnia potrzebny jest krem z filtrem. Tego samego wieczoru nie łączy się go z retinoidami ani innymi kwasami AHA. W gabinetach bywa składnikiem gotowych peelingów salicylowo-migdałowych (Garg i in., 2009).

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kwas migdałowy nie ma oceny CIR ani SCCS. W badaniach peelingów działania niepożądane były łagodne: rumień, obrzęk, złuszczanie i podrażnienie. Peeling 45% migdałowy dawał ich mniej niż 30% salicylowy (Dayal i in., 2020), ale 30% migdałowy częściej podrażniał niż 30% mlekowy (Malviya i in., 2025). Jak inne AHA może zwiększać wrażliwość skóry na UV. Nie znaleziono badań u kobiet w ciąży ani danych o wpływie na rozród; zabiegi z wysokimi stężeniami w ciąży warto omówić z lekarzem.

Co pokazują badania

Dowody pochodzą z małych badań klinicznych, zwykle bez grupy placebo. W badaniu z randomizacją 50 osób z łagodnymi i umiarkowanymi zmianami zapalnymi i zaskórnikami na twarzy sześć zabiegów 45% peelingiem migdałowym co 2 tygodnie dało podobną poprawę jak 30% peeling salicylowy (Dayal i in., 2020). U 70 osób z przebarwieniami wokół oczu trzy zabiegi 30% kwasem migdałowym poprawiły ocenę przebarwień słabiej niż 30% kwas mlekowy (Malviya i in., 2025). U 120 kobiet po pięciu zabiegach 40% kwasem migdałowym lub laktobionowym elastyczność wzrosła w obu grupach wiekowych, a nawilżenie po kwasie migdałowym tylko u kobiet w wieku 30-40 lat (Warowna i in., 2025). Nie znaleziono badań przenikania u ludzi, które potwierdzałyby, że kwas migdałowy wnika wolniej od innych AHA.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Salicylic Acidskładnik gabinetowych peelingów salicylowo-migdałowych (Garg i in., 2009)

Łączyć z ostrożnością

  • Retinolkwas AHA i retinoid tego samego wieczoru sumują podrażnienie
  • Glycolic Aciddwa kwasy AHA naraz zwiększają ryzyko podrażnienia

Mity i sprostowania

MitKwas migdałowy jest najłagodniejszym kwasem AHA, bo ma największą cząsteczkę.

Jak jestJego masa cząsteczkowa (152) przewyższa masę kwasu glikolowego (76) i mlekowego (90), ale nie kwasu cytrynowego (192), także zaliczanego do AHA. Porównania kliniczne są niejednoznaczne: 10% kwas glikolowy drażnił silniej (Rizza i in., 2010), a 30% kwas mlekowy podrażniał rzadziej niż 30% migdałowy (Malviya i in., 2025).

MitKwas migdałowy pozyskuje się z migdałów, więc jest naturalny.

Jak jestNazwa jest historyczna. Surowiec kosmetyczny otrzymuje się w syntezie chemicznej, głównie z benzaldehydu przez cyjanohydrynę (Yin i in., 2025); metody biotechnologiczne są dopiero rozwijane.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kwas migdałowy można stosować latem?

Produkty domowe o niskim stężeniu można stosować przez cały rok, jeśli codziennie używa się kremu z filtrem. Termin serii peelingów gabinetowych o wysokim stężeniu ustala się z osobą wykonującą zabieg, bo po złuszczeniu skóra jest bardziej wrażliwa na UV.

Czy kwas migdałowy nadaje się dla skóry naczynkowej?

Nie znaleziono badań kwasu migdałowego u osób z widocznymi naczynkami ani ze skórą nadreaktywną, więc opinia, że jest dla nich szczególnie odpowiedni, nie ma oparcia w danych. Każdy kwas AHA może nasilać zaczerwienienie; przy takiej skórze zaczyna się od niskich stężeń i rzadkich aplikacji.

Czy kwas migdałowy można łączyć z retinolem?

Nie tego samego wieczoru, jeśli skóra łatwo się podrażnia: oba składniki mogą wysuszać, a jednoczesne stosowanie nie ma udowodnionej przewagi. Można je stosować w różne wieczory; badań porównujących takie schematy nie znaleziono.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: MANDELIC ACID
  2. Jacobs SW, Culbertson EJ, Effects of Topical Mandelic Acid Treatment on Facial Skin Viscoelasticity, Facial Plast Surg 2018; 34(6): 651-656
  3. Dayal S i in., Comparative study of efficacy and safety of 45% mandelic acid versus 30% salicylic acid peels in mild-to-moderate acne vulgaris, J Cosmet Dermatol 2020; 19(2): 393-399
  4. Malviya A i in., A Prospective Study Comparing Clinical Efficacy of 30% Mandelic Acid Peel Versus 30% Lactic Acid Peel in Periorbital Melanosis, Indian Dermatol Online J 2025; 16(6): 916-920

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.