Ferulic Acid

Czym jest kwas ferulowy

Kwas ferulowy (kwas 4-hydroksy-3-metoksycynamonowy) to kwas fenolowy z grupy kwasów hydroksycynamonowych. W roślinach występuje powszechnie, głównie w ścianach komórkowych, gdzie sieciuje polisacharydy i białka; otręby kukurydziane zawierają go 3,1% (Lin i in., 2005). Przemysłowo otrzymuje się go m.in. z pozostałości po produkcji oleju z otrąb ryżowych albo syntetycznie z waniliny (PubChem). W kosmetykach najczęściej występuje w serum antyoksydacyjnym z kwasem askorbinowym i tokoferolem.

Jak działa kwas ferulowy

• Przeciwutleniacz: łatwo tworzy stabilizowany rezonansowo rodnik fenoksylowy, dzięki czemu wygasza reaktywne formy tlenu i chroni lipidy błon przed utlenianiem.
• Stabilizator witamin: według danych patentowych cytowanych przez Lin i in. (2005) po jego dodaniu do roztworu 15% kwasu L-askorbinowego i 1% alfa-tokoferolu po miesiącu w 45°C zostawało ponad 90% witaminy C i całość witaminy E. Mechanizm stabilizacji nie jest znany.
• Pochłanianie UV: ma maksimum absorpcji przy 307 nm, ale w modelu zwierzęcym ochrona nie rosła wraz z nałożoną ilością produktu, co przemawia przeciw działaniu jak filtr.

Stężenia i pH

W badaniach Lin i in. (2005) i Murray i in. (2008) stosowano 0,5% kwasu ferulowego, stężenie wybrane jako najlepszy kompromis między stabilnością a skutecznością roztworu. Roztwór miał pH 3, bo kwas askorbinowy przenika do skóry przy pH 3,5 lub niższym. Kwas ferulowy ma pKa 4,58 (PubChem), więc w tak kwaśnym środowisku również występuje głównie w postaci niezdysocjowanej. W UE nie ma limitu stężenia.

Dla kogo jest kwas ferulowy

Dla osób, które chcą uzupełnić codzienną ochronę przeciwsłoneczną o antyoksydanty, zwłaszcza przy skórze z oznakami fotostarzenia. Sam nie natłuszcza, więc pasuje do każdego typu skóry. Przy skórze reaktywnej o tolerancji decyduje zwykle niskie pH serum z kwasem askorbinowym, a nie sam kwas ferulowy.

Jak stosować kwas ferulowy

Serum z kwasem ferulowym i witaminami C i E nakłada się zwykle rano na oczyszczoną skórę, przed kremem z filtrem. Autorzy badań podkreślali, że antyoksydanty działają inaczej niż filtry i mają je uzupełniać, a nie zastępować.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kwas ferulowy nie ma oceny SCCS ani CIR i nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia 1223/2009. Jest obecny w codziennej diecie. W badaniu Hausena (2001) żadna ze 102 osób uczulonych na balsam peruwiański nie zareagowała w teście płatkowym na kwas ferulowy, choć wiele reagowało na inne składniki balsamu, np. alkohol cynamonowy. U myszy nałożenie kwasu ferulowego na 24 godziny nie zwiększało TEWL ani rumienia (Zhang i in., 2010). Nie znaleziono badań kosmetyków z kwasem ferulowym u kobiet w ciąży.

Co pokazują badania

Najczęściej cytowane badanie (Lin i in., 2005) przeprowadzono na skórze grzbietu młodych świń rasy Yorkshire, a nie na ludziach. Roztwory nakładano przez 4 dni, a potem naświetlano skórę symulatorem słonecznym. Sam 0,5% kwas ferulowy i sama mieszanina witamin C i E dawały około 4-krotną ochronę, a wszystkie trzy razem około 8-krotną, mierzoną rumieniem i liczbą komórek oparzeniowych; zestaw ograniczał też powstawanie dimerów tyminy. Współautor był konsultantem producenta serum. U ludzi ten sam zestaw ograniczał skutki naświetlania w małej grupie ochotników (Murray i in., 2008), a produkt z witaminami C i E i kwasem ferulowym u 12 zdrowych Chinek (Wu i in., 2013); udziału samego kwasu ferulowego nie da się tu wyodrębnić. U 20 kobiet peeling z 14% kwasem ferulowym i serum z 12% kwasem askorbinowym, nakładane na przeciwne połowy twarzy, podobnie poprawiały nawilżenie, elastyczność i indeks melaniny, bez grupy kontrolnej (Zduńska-Pęciak i in., 2022).

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

• Ascorbic Acidkwas ferulowy poprawiał trwałość 15% kwasu askorbinowego w roztworze (Lin i in., 2005)
• Tocopherolz witaminami C i E dawał w modelu na skórze świń około 8-krotną ochronę przed rumieniem

Mity i sprostowania

MitSerum z kwasem ferulowym podwaja SPF kremu z filtrem.

Jak jestPodwojenie opisane przez Lin i in. (2005) dotyczyło ochrony dawanej przez roztwór witamin C i E na skórze świń (z około 4 do około 8 razy), a nie współczynnika SPF. Autorzy nie znaleźli zależności od nałożonej ilości, która wskazywałaby na działanie filtra, a antyoksydanty mają uzupełniać filtry, nie je zastępować.

MitKwas ferulowy złuszcza skórę jak kwasy AHA.

Jak jestTo kwas fenolowy o pKa 4,58, a nie alfa-hydroksykwas, i działa jako przeciwutleniacz. Gabinetowe preparaty z kwasem ferulowym bywają nazywane peelingami, ale w badaniu Zduńskiej-Pęciak i in. (2022) mierzono nawilżenie, elastyczność i przebarwienia, a nie złuszczanie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kwas ferulowy działa bez witaminy C?

W modelu zwierzęcym sam 0,5% kwas ferulowy chronił przed rumieniem podobnie jak mieszanina witamin C i E, ale słabiej niż połączenie wszystkich trzech. U ludzi niemal wszystkie badania dotyczą zestawów z witaminami, więc nie wiadomo, ile daje sam kwas ferulowy w stężeniach kremowych.

Dlaczego serum z kwasem ferulowym i witaminą C żółknie lub ciemnieje?

Zmiana koloru świadczy zwykle o utlenianiu kwasu askorbinowego. Kwas ferulowy spowalnia ten proces, ale go nie zatrzymuje, dlatego ważne są szczelne opakowanie, przechowywanie z dala od ciepła i zużycie produktu w zalecanym czasie.

Czy serum z kwasem ferulowym można łączyć z retinolem albo kwasami AHA?

Nie opisano chemicznej niezgodności kwasu ferulowego z retinoidami. Praktycznym rozwiązaniem jest serum antyoksydacyjne rano, a retinol lub kwasy wieczorem, bo kwaśne serum z witaminą C nałożone razem z nimi może nasilać podrażnienie skóry wrażliwej.

Składniki o podobnym działaniu

• Actinidia Chinensis Leaf Extract porównaj
• Alcohol Denat. porównaj
• Ascorbic Acid porównaj
• Ascorbyl Glucoside porównaj
• Ascorbyl Tetraisopalmitate porównaj
• Avena Sativa Kernel Extract porównaj

Źródła

1. CosIng: FERULIC ACID
2. Lin FH i in., Ferulic acid stabilizes a solution of vitamins C and E and doubles its photoprotection of skin, J Invest Dermatol 2005; 125(4): 826-832
3. Murray JC i in., A topical antioxidant solution containing vitamins C and E stabilized by ferulic acid provides protection for human skin against damage caused by ultraviolet irradiation, J Am Acad Dermatol 2008; 59(3): 418-425
4. Zduńska-Pęciak K i in., Two superior antioxidants: Ferulic acid and ascorbic acid in reducing signs of photoaging. A split-face comparative study, Dermatol Ther 2022; 35(2): e15254

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.