Encyklopedia INCI

Alcohol Denat.

Alkohol denaturowany

Etanol skażony środkiem, który czyni go niezdatnym do picia. Rozpuszczalnik i nośnik w perfumach, dezodorantach, lakierach i żelach; szybko odparowuje.

Czym jest alkohol denaturowany

Alcohol Denat. to według CosIng alkohol etylowy (etanol) skażony jednym lub kilkoma środkami denaturującymi zgodnie z przepisami danego państwa UE. Kropka jest częścią nazwy INCI: „Denat.” to skrót od „denatured”, a sama nazwa „Alcohol” oznacza w INCI etanol nieskażony. Środek skażający dodaje się po to, by alkohol nie nadawał się do picia.

Do środków skażających należą m.in. benzoesan denatonium (Denatonium Benzoate), wyczuwalny już w stężeniu 10 ppb i skuteczny jako denaturant w ilości 0,0006%, oraz alkohol tert-butylowy; CIR ocenił też etanol skażony ftalanem dietylu, metanolem, kwasem salicylowym i salicylanem metylu (CIR, 2008). Sam etanol powstaje w fermentacji cukrów albo w syntezie z etylenu. Występuje w perfumach, dezodorantach, lakierach do włosów, tonikach, żelach do rąk i produktach po goleniu.

Jak działa alkohol denaturowany

  • rozpuszcza substancje zapachowe i olejki eteryczne, dlatego jest podstawą perfum;
  • szybko odparowuje, daje uczucie chłodu i lekkości i skraca czas schnięcia produktu;
  • zmniejsza lepkość i pienienie, co CosIng opisuje jako funkcje regulacji lepkości i przeciwpieniącą;
  • w dużym stężeniu działa przeciwdrobnoustrojowo, stąd jego rola w żelach do dezynfekcji rąk;
  • zwiększa przenikanie innych składników przez naskórek (Lachenmeier, 2008).

Stężenia i pH

Zakres jest bardzo szeroki. W perfumach alkohol stanowi zwykle większość składu, w produktach opisanych w raporcie CIR było go od 12% (spray) do 74,5% (produkt do opalania), a w płynach do dezynfekcji rąk z badania Kramera i wsp. 55-95%. Metanol użyty jako środek skażający może stanowić najwyżej 5% w przeliczeniu na zawartość etanolu i izopropanolu (zał. III poz. 52 rozp. (WE) 1223/2009).

Dla kogo alkohol denaturowany

W perfumach, dezodorantach i produktach do włosów jest nośnikiem i nie wymaga dobierania do typu skóry. Ostrożność dotyczy skóry bardzo suchej i ze zniszczoną barierą, gdy alkohol stoi wysoko w składzie produktu pozostawianego na twarzy, oraz osób z niedoborem dehydrogenazy aldehydowej, u których etanol częściej wywołuje podrażnienie i odczyny kontaktowe (Lachenmeier, 2008). U małych dzieci należy unikać stosowania na uszkodzoną skórę, bo tą drogą etanol może się wchłaniać w szkodliwej ilości.

Jak stosować produkty z alkoholem denaturowanym

Położenie w składzie mówi o ilości: na pierwszym miejscu oznacza produkt na bazie alkoholu, a dalej na liście mniejszy dodatek rozpuszczalnika. Przy skórze suchej produkt z dużą ilością alkoholu warto uzupełnić kremem z humektantami i emolientami. Środek skażający, jeśli producent go wymienia, ma własną nazwę INCI, np. Denatonium Benzoate.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W badaniu Löfflera i wsp. (2007) alkohole w stężeniach od 60% do nierozcieńczonych, nakładane pod opatrunkiem na skórę ochotników nie zwiększały TEWL ani zaczerwienienia, ale istotnie zmniejszały nawilżenie naskórka. Etanol wchłania się przez skórę w niewielkim stopniu: po 20 higienicznych dezynfekcjach rąk u 12 ochotników wchłonęło się 0,9-2,3% nałożonej ilości, znacznie poniżej poziomów groźnych dla zdrowia (Kramer i in., 2007). CIR uznał Alcohol Denat. skażony m.in. benzoesanem denatonium (tak jest w SD Alcohol 40-B) i alkoholem tert-butylowym za bezpieczny, a dla kwasyny i brucyny, którymi skaża się SD Alcohol 39 i SD Alcohol 40, uznał dane za niewystarczające. Nie ma przesłanek do unikania kosmetyków z alkoholem w ciąży, bo stosowanie na skórę nie daje istotnego narażenia ogólnoustrojowego.

Co pokazują badania

Badania na zdrowej skórze, prowadzone głównie w związku z dezynfekcją rąk, pokazują spadek nawilżenia bez uszkodzenia bariery mierzonej TEWL. Nie ma badań długotrwałego stosowania na twarz produktów z dużą ilością alkoholu u osób ze skórą suchą lub wrażliwą, a Lachenmeier (2008) wskazuje na brak niezależnych badań skutków przewlekłego kontaktu etanolu ze skórą.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Mity i sprostowania

MitKażdy „alcohol” w składzie wysusza skórę.

Jak jestNazwy takie jak Cetyl Alcohol, Stearyl Alcohol czy Cetearyl Alcohol oznaczają alkohole tłuszczowe, woskowate substancje o długich łańcuchach, które działają jak emolienty i zagęszczają emulsje. Z etanolem łączy je tylko grupa hydroksylowa w cząsteczce.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego w składzie jest Alcohol Denat., a nie po prostu Alcohol?

Obie nazwy oznaczają etanol, ale Alcohol Denat. zawiera środek skażający, który czyni go niezdatnym do picia; dopuszczalne środki określają przepisy krajowe. Na produktach z USA ten sam surowiec bywa opisany jako SD Alcohol z numerem, np. SD Alcohol 40-B, a numer wskazuje zestaw użytych denaturantów.

Czy częste używanie żeli z alkoholem do rąk wysusza dłonie bardziej niż mycie?

Badania wskazują odwrotnie. W teście na przedramionach 15 ochotników wcieranie 80% etanolu drażniło skórę mniej niż mycie 0,5% roztworem laurylosiarczanu sodu, a etanol nałożony po myciu nie nasilał podrażnienia, lecz je zmniejszał, prawdopodobnie przez częściowe usunięcie detergentu (Löffler i in., 2007).

Czy tonik z alkoholem nadaje się do skóry tłustej?

Może być dobrze tolerowany, szczególnie gdy alkohol nie jest pierwszym składnikiem, a receptura zawiera humektanty. Przy skórze tłustej, ale jednocześnie odwodnionej lub reaktywnej lepiej wybrać tonik bez alkoholu albo z alkoholem daleko w składzie i obserwować, czy skóra nie ściąga się po użyciu.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ALCOHOL DENAT.
  2. Cosmetic Ingredient Review Expert Panel, Final report of the safety assessment of Alcohol Denat., including SD Alcohols and the denaturants Quassin, Brucine Sulfate/Brucine, and Denatonium Benzoate, International Journal of Toxicology 2008
  3. Löffler H i in., How irritant is alcohol?, British Journal of Dermatology 2007
  4. Kramer A i in., Quantity of ethanol absorption after excessive hand disinfection using three commercially available hand rubs is minimal and below toxic levels for humans, BMC Infectious Diseases 2007

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.