Encyklopedia INCI

Ceramide NS

Ceramid NS

Ceramid ze sfingozyną i kwasem tłuszczowym bez grupy hydroksylowej, jedna z klas ceramidów warstwy rogowej. Uzupełnia lipidy bariery w kremach i balsamach.

Czym jest ceramid NS

Ceramide NS to ceramid zbudowany ze sfingozyny, czyli zasady sfingoidowej z jednym wiązaniem podwójnym, połączonej wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym bez grupy hydroksylowej: N oznacza kwas niehydroksylowany, S sfingozynę. Pozostałe klasy różnią się jednym elementem: ceramid NG (w nomenklaturze naukowej NDS) ma sfinganinę bez wiązania podwójnego, NP fitosfingozynę z dodatkową grupą hydroksylową, AS i AP kwas z grupą hydroksylową przy drugim atomie węgla (alfa), a acyloceramidy EOP i EOS bardzo długi kwas omega-hydroksylowy zestryfikowany drugim kwasem tłuszczowym.

CosIng podaje numer CAS 2304-81-6, który w bazie PubChem odpowiada N-stearoilo-D-erytro-sfingozynie, czyli ceramidowi z kwasem stearynowym (C18). Do 2014 r. ceramidy NS i NG miały wspólną nazwę INCI Ceramide 2.

Jak działa ceramid NS

Udział klasy NS w barierze zależy od gatunku. W warstwie rogowej 19 zdrowych ochotników przeważały ceramidy NP (24,2%), NH (23,7%) i AH (18,0%), a NS należał do klas stanowiących po 1-9% ceramidów; u myszy NS stanowił 57,9% (Kawana i in., 2020). Wyników badań bariery na myszach nie można więc wprost przenosić na skórę człowieka.

W próbkach ludzkiej skóry stosunek ceramidów NP do NS był w warstwie rogowej ok. 18 razy wyższy niż w żywych keratynocytach, w których przeważał NS; w hodowanym modelu naskórka NS przez cały czas był główną klasą, a stosunek NP do NS rósł w miarę różnicowania komórek (Yokose i in., 2020). Nałożony na skórę ceramid NS uzupełnia lipidy międzykomórkowe warstwy rogowej, które z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi spowalniają odparowanie wody; według oceny CIR nie powinien przenikać głębiej.

Stężenia i pH

W danych zebranych przez CIR Ceramide NS figurował w 14 recepturach produktów niespłukiwanych (rejestr FDA, 2015), a ankieta przemysłu z lat 2013-2014 podała stężenia 0,001-0,006%. Stężenia, od którego sam ceramid NS poprawia parametry bariery u ludzi, nie wyznaczono. Trafia do fazy olejowej, a jego działanie nie zależy od pH produktu.

Dla kogo jest ceramid NS

Ma sens w produktach dla skóry suchej i przesuszonej detergentami albo zabiegami złuszczającymi, jako jedna z klas w mieszaninie lipidów. Przy skórze wrażliwej ważniejszy jest ceramid NP: NS nie jest klasą, której takiej skórze brakuje, więc warto, by nie był jedynym ceramidem w składzie. Nie opisano typów skóry, dla których byłby niewskazany.

Jak stosować produkty z ceramidem NS

Krem albo balsam z ceramidem NS nakłada się rano i wieczorem na oczyszczoną skórę, rano pod filtr przeciwsłoneczny. Przy ocenie składu warto sprawdzić, czy obok NS są ceramid NP, najliczniejsza klasa w skórze człowieka, i cholesterol.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR objął Ceramide NS wnioskiem, że ceramidy są bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (raport z 2015 r., publikacja 2020 r.). Badania toksykologiczne w raporcie dotyczą jednak głównie surowców opisanych jako ceramid 2, które według opisów produkcji otrzymywano ze sfinganiny, a więc odpowiadają dzisiejszemu NG; testów podrażnienia i uczulenia z samym ceramidem NS raport nie przytacza. Panel wziął pod uwagę, że ceramidy o takiej budowie naturalnie występują w warstwie rogowej. NS jest ponadto przeważającą klasą ceramidów w większości tkanek ssaków (Suzuki i in., 2022). Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży, u dzieci ani przed ekspozycją na słońce.

Co pokazują badania

Dowody pochodzą z analiz lipidów skóry i z modeli błon lipidowych; badań z udziałem ludzi, w których oceniano by sam ceramid NS, nie znaleziono. W modelu warstwy rogowej z ceramidami NS i AP, cholesterolem i kwasem tłuszczowym NS słabo dostosowywał się do zmian oddziaływań z sąsiednimi lipidami, co autorzy wiążą z jego słabą mieszalnością; poszczególne klasy ceramidów nie okazały się wymienne (Schmitt i in., 2018). W innym modelu ceramidy o krótkich łańcuchach acylowych zwiększały przepuszczalność błon, a do ciasnego upakowania lipidów potrzebne były łańcuchy długie (Školová i in., 2013).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Ceramide NPnajliczniejsza klasa ceramidów w skórze człowieka, której NS nie zastępuje
  • Cholesteroldrugi główny lipid bariery obok ceramidów
  • Ceramide EOPacyloceramid uzupełniający mieszaninę o klasę z bardzo długim łańcuchem

Mity i sprostowania

MitCeramid NS w kremie jest identyczny z ceramidem NS skóry.

Jak jestZgadza się klasa i konfiguracja D-erytro, ale nie skład. W warstwie rogowej NS występuje w 216 odmianach, najliczniejszych spośród wszystkich klas, a w ceramidach N i A z zasadą C18 przeważają kwasy C24-C28 (Suzuki i in., 2022). Numer CAS surowca wskazuje na pojedynczy związek z krótszym kwasem stearynowym (C18).

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza na etykiecie zapis „Ceramide NS/Ceramide NG”?

To nie jest osobna nazwa INCI, tylko połączenie dwóch nazw, które w 2014 r. zastąpiły Ceramide 2. Zapis wskazuje surowiec zawierający ceramidy obu typów albo dawny ceramid 2 opisany obiema nowymi nazwami; z samej etykiety nie da się tego rozstrzygnąć. Starsze badania „ceramidu 2” mogą dotyczyć zarówno NS, jak i NG.

Czy ceramid NS jest dobry dla skóry wrażliwej?

Może być częścią jej pielęgnacji, ale nie on jest klasą, której takiej skórze brakuje. W badaniach firmy Kao niższy stosunek ceramidów NP do NS w warstwie rogowej wiązał się z wyższą TEWL i słabszym nawilżeniem, także u 210 zdrowych Japonek (Yokose i in., 2020), a u osób ze skórą wrażliwą z gorszym uporządkowaniem lipidów (Joichi i in., 2025). To obserwacje lipidów wytwarzanych przez skórę: nie wynika z nich, że NS z kremu szkodzi.

Czy ceramid NS pomaga na suche usta?

Badań z ceramidem NS w produktach do ust nie znaleziono. W czerwieni wargowej jest mniej ceramidów ogółem niż w skórze innych okolic, a udział klas NS i AS jest tam wyższy, a NP i NH niższy (Tamura i in., 2021). Ceramid NS nie uzupełnia więc klasy, której ustom brakuje najbardziej; w pomadce może być elementem mieszaniny lipidów.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CERAMIDE NS
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Ceramides as Used in Cosmetics, Int J Toxicol 2020; 39(3 Suppl): 5S-25S
  3. Kawana M i in., Comparative profiling and comprehensive quantification of stratum corneum ceramides in humans and mice by LC/MS/MS, J Lipid Res 2020; 61(6): 884-895
  4. Yokose U i in., The ceramide [NP]/[NS] ratio in the stratum corneum is a potential marker for skin properties and epidermal differentiation, BMC Dermatol 2020; 20(1): 6

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.