Dehydroacetic Acid
Kwas dehydrooctowy
Konserwant z załącznika V, działający głównie na drożdże i pleśnie. Dozwolony do 0,6% w przeliczeniu na kwas, zakazany w dozownikach aerozolowych.
Czym jest kwas dehydrooctowy
Dehydroacetic Acid to 3-acetylo-6-metylo-2H-piran-2,4(3H)-dion, syntetyczny związek heterocykliczny z grupy pironów. Bardzo słabo rozpuszcza się w wodzie (około 0,07% w 25 °C), lepiej w olejach (1,6% w oliwie) i glikolach (1,7% w glikolu propylenowym); jego sól sodowa, Sodium Dehydroacetate, rozpuszcza się w wodzie znacznie lepiej. CosIng podaje jedną funkcję: konserwant. Często występuje w mieszankach z alkoholem benzylowym, a standard COSMOS dla kosmetyków naturalnych i organicznych dopuszcza go wraz z solami jako jeden z nielicznych konserwantów syntetycznych. W USA liczba produktów z nim wzrosła z 88 w 2002 r. do 833 w 2023 r.
Jak działa kwas dehydrooctowy
Jako słaby kwas organiczny działa głównie w formie niezdysocjowanej, która przenika przez błony komórkowe drobnoustrojów i zaburza ich metabolizm. Najsilniej hamuje rozwój grzybów, czyli drożdży i pleśni; na bakterie działa słabiej, dlatego zwykle uzupełnia go składnik o silniejszym działaniu na bakterie, najczęściej alkohol benzylowy. Chroni produkt, a nie skórę: ogranicza rozwój drobnoustrojów, które trafiają do opakowania podczas używania.
Stężenia i pH
Załącznik V dopuszcza kwas i jego sole do 0,6% w przeliczeniu na kwas. W danych z USA z 2023 r. najwyższe stężenia wynosiły 0,7% dla kwasu i 0,6% dla soli sodowej, a w produktach niespłukiwanych kwas stosowano do 0,5%. Skuteczność zależy od pH: jest największa w produktach lekko kwaśnych i maleje w miarę zbliżania się do odczynu obojętnego. Kwas wprowadza się jako roztwór w alkoholu benzylowym lub glikolach albo zastępuje solą sodową, która w lekko kwaśnym produkcie częściowo przechodzi w aktywną formę kwasową.
Dla kogo
Konserwant dobiera się do produktu, a nie do typu skóry. Sprawdza się w kremach, balsamach, tonikach i produktach do włosów o lekko kwaśnym odczynie, zwłaszcza zgodnych ze standardami kosmetyków naturalnych. W dozwolonych stężeniach jest dobrze tolerowany. Opisano pojedyncze przypadki alergii kontaktowej na sól sodową, m.in. u osób z przewlekle uszkodzoną skórą podudzi stosujących kremy i opatrunki. Przy potwierdzonej alergii na kwas dehydrooctowy lub jego sól potrzebny jest produkt z innym układem konserwującym.
Jak stosować produkty z kwasem dehydrooctowym
Produkty stosuje się normalnie, rano i wieczorem, bez ograniczeń związanych ze słońcem. W składzie konserwant stoi zwykle blisko końca listy, często obok Benzyl Alcohol; ten duet to typowy układ konserwujący kosmetyków naturalnych.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
CIR uznał kwas dehydrooctowy i jego sól sodową za bezpieczne w 1985 r. i potwierdził to w 2003 i 2023 r. U zwierząt oba związki szybko się wchłaniały doustnie i przez skórę; nie wykazano mutagenności, w 64-tygodniowym badaniu nie stwierdzono indukcji nowotworów, a badanie teratogenności na myszach nie wykazało istotnych zmian. W testach klinicznych praktycznie nie drażniły, nie uczulały i nie działały fotouczulająco ani fototoksycznie. W 2023 r. eksperci uznali opisane przypadki nadwrażliwości za nieliczne wobec powszechności stosowania. W ciąży produkty zgodne z limitem nie są przeciwwskazane.
Status prawny w UE
Kwas dehydrooctowy i jego sole są ujęte w załączniku V rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 13. Maksymalne stężenie w gotowym produkcie to 0,6% w przeliczeniu na kwas, łącznie dla kwasu i soli, z warunkiem: nie stosować w dozownikach aerozolowych (sprayach). Pozycja nie wymaga ostrzeżenia na opakowaniu.
Co pokazują badania
Dane o bezpieczeństwie są obszerne: badania toksykologiczne, testy na ochotnikach i trzy oceny CIR z lat 1985-2023. Skuteczność konserwującą sprawdza się w teście obciążeniowym gotowego produktu, a publikowane porównania z innymi konserwantami są nieliczne. Kwas dehydrooctowy nie wpływa na kondycję skóry i ocenia się go wyłącznie jako konserwant.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Załącznik V - konserwant dozwolony rozporządzenia (WE) 1223/2009
- Warunki i ograniczenia
- Limit 0,6% obejmuje kwas i jego sole; nie stosować w dozownikach aerozolowych (sprayach) (zał. V poz. 13 rozp. (WE) 1223/2009).
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Benzyl Alcohol, popularny układ w kosmetykach naturalnychuzupełnia działanie na bakterie
- Citric Acidutrzymuje lekko kwaśne pH, w którym konserwant działa najsilniej
Mity i sprostowania
-
Mit: Kosmetyki naturalne i organiczne nie zawierają syntetycznych konserwantów.
Jak jest: Standard COSMOS dopuszcza kilka konserwantów otrzymywanych syntetycznie, w tym kwas dehydrooctowy i jego sole, alkohol benzylowy oraz kwasy benzoesowy i sorbowy. Produkt zawierający wodę bez skutecznej konserwacji szybko uległby zanieczyszczeniu drobnoustrojami.
-
Mit: Każdy konserwant w kremie szkodzi skórze.
Jak jest: Konserwanty z załącznika V są dopuszczone po ocenie bezpieczeństwa w określonych stężeniach. Kwas dehydrooctowy oceniany jest jako bezpieczny od 1985 r., a przypadki uczulenia są rzadkie w porównaniu z liczbą produktów. Kosmetyk zanieczyszczony drobnoustrojami stanowi większe ryzyko dla skóry niż dozwolony konserwant.
Pytania o kwas dehydrooctowy (Dehydroacetic Acid)
Czy kwas dehydrooctowy złuszcza skórę jak kwasy AHA?
Nie. Mimo słowa „kwas” w nazwie to konserwant, a nie kwas złuszczający; w stężeniu do 0,6% chroni produkt przed drożdżami i pleśniami. Nie rozluźnia połączeń między komórkami naskórka i w badaniach nie zwiększał wrażliwości skóry na światło.
Czy jest bezpieczny w ciąży?
Tak, w dozwolonym stężeniu. Limit 0,6% ogranicza narażenie, a oceny CIR nie wskazały zagrożeń dla rozwoju płodu. Kosmetyków z tym konserwantem nie trzeba odstawiać w ciąży.
Dlaczego nie ma go w sprayach?
Załącznik V rozporządzenia 1223/2009 zabrania stosowania kwasu dehydrooctowego i jego soli w dozownikach aerozolowych (sprayach). Chodzi o ograniczenie wdychania konserwantu. W mgiełkach producenci stosują inne układy konserwujące.
Czym różni się od dehydrooctanu sodu?
Dehydrooctan sodu (Sodium Dehydroacetate) to sól tego samego kwasu, znacznie lepiej rozpuszczalna w wodzie. Obie formy mieszczą się w tej samej pozycji załącznika V i we wspólnym limicie 0,6% w przeliczeniu na kwas. Na etykiecie widać, której formy użyto: Dehydroacetic Acid albo Sodium Dehydroacetate.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
13 produktów ma Dehydroacetic Acid w składzie INCI.

TO GO
Zestaw TO GO
100% badanych: skuteczne działanie oczyszczające · deklaracja · Płyn Oczyszczający TO GO 50 ml
5,0· 9 opiniiNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,99 zł Cena regularna: 119,99 zł

CALM.DERM
Żel myjący do cery naczynkowej
100% badanych: działanie oczyszczające · deklaracja
5,0· 4 opinie150 ml · 73,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 219,00 zł Cena regularna: 219,00 zł

CALM.DERM
Tonik redukujący rumień
−31% zaczerwienienie skóry po 28 dniach regularnego stosowania
5,0· 6 opinii150 ml · 73,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 219,00 zł Cena regularna: 219,00 zł

CALM.DERM
Krem korygujący zaczerwienienia
91,4% badanych: korygowanie zaczerwienień · deklaracja
4,92· 13 opinii50 ml · 249,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 249,00 zł Cena regularna: 249,00 zł

CALM.DERM
Balsam wzmacniający naczynia
−27% zaczerwienienie skóry po 28 dniach regularnej aplikacji
5,0· 2 opinie200 ml · 74,75 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 299,00 zł Cena regularna: 299,00 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka kolagenowa Gęstość i elastyczność
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka Porost i wzmocnienie włosów
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka Odbudowa włosa
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: DEHYDROACETIC ACID
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, tekst skonsolidowany z 1 września 2025 r., załącznik V poz. 13 (EUR-Lex)
- Cherian P i in., Sodium Dehydroacetate and Dehydroacetic Acid (ponowna ocena CIR), Int J Toxicol 2024
- Final Report on the Safety Assessment of Sodium Dehydroacetate and Dehydroacetic Acid, Journal of the American College of Toxicology 1985, 4(3):123-159
