Encyklopedia INCI

Tocopheryl Acetate

Octan tokoferylu

Ester witaminy E i kwasu octowego, trwalszy od wolnego tokoferolu. Działa kondycjonująco, a aktywną witaminę E uwalnia tylko częściowo, pod wpływem enzymów skóry.

Czym jest octan tokoferylu

Tocopheryl Acetate to ester alfa-tokoferolu i kwasu octowego, przyłączonego do grupy hydroksylowej pierścienia. CosIng podaje dwa numery CAS: 7695-91-2 dla syntetycznej postaci dl-alfa i 58-95-7 dla postaci d-alfa, otrzymywanej z naturalnego tokoferolu. Według CIR to najczęściej stosowana forma witaminy E w kosmetykach i produktach z filtrami; w 2014 r. FDA odnotowała ją w 9677 produktach (CIR, 2018).

Jak działa octan tokoferylu

Sam ester nie jest przeciwutleniaczem, bo nie ma wolnej grupy hydroksylowej (Beijersbergen van Henegouwen i in., 1995). Dzięki temu nie utlenia się w opakowaniu, ale też nie chroni olejów receptury tak jak wolny tokoferol. Działanie antyoksydacyjne w skórze wymaga odłączenia reszty octanowej przez esterazy, a dane o tym procesie są niejednoznaczne:

  • Ludzka skóra ex vivo: na powierzchni i w warstwie rogowej ester nie ulegał przemianie, a w głębszych warstwach do 50% witaminy E występowało w postaci wolnej, o ile podłoże dostarczyło tam ester; z roztworu w oleju zostawał on na powierzchni i w warstwie rogowej (Baschong i in., 2001).
  • Skóra świń i szczurów: w żywej skórze świń przekształcało się 15-20% estru, który przeniknął (Rangarajan i Zatz, 2001a); u szczurów po 5 dniach stosowania wolną postać stanowiło poniżej 1% estru w warstwie rogowej i około 5% w żywym naskórku (Beijersbergen van Henegouwen i in., 1995).
  • Ludzie in vivo: u 11 osób stosujących przez 3 miesiące krem z 12,5% octanu tokoferylu ester wchłaniał się do skóry, ale nie wykryto jego przemiany w wolny tokoferol (Alberts i in., 1996).

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2013 r. najwyższe stężenie, 36%, zgłoszono w preparatach zmiękczających skórki, a w pomadkach wynosiło do 3% (CIR, 2018). Na ilość powstającej witaminy E bardziej niż stężenie wpływa podłoże: na skórze świń zakres przemiany zależał od rodzaju receptury (Rangarajan i Zatz, 2001a), a 1,5% wolnego tokoferolu dawało w żywej skórze takie samo stężenie jak 5% octanu (Rangarajan i Zatz, 2001b). Jako składnik fazy olejowej octan tokoferylu nie zależy od pH fazy wodnej.

Dla kogo jest octan tokoferylu

Dla każdego typu skóry, zwłaszcza suchej i szorstkiej, a także do pielęgnacji skórek i ust, gdzie liczy się działanie zmiękczające. Do ochrony antyoksydacyjnej lepsze dane ma wolny tokoferol: u myszy octan był około 10 razy słabszy w ograniczaniu uszkodzeń DNA po UVB (SCCNFP, 2001), choć u szczurów po 5 dniach stosowania uwolniona z niego witamina E wystarczała do ochrony w zastosowanym teście (Beijersbergen van Henegouwen i in., 1995).

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał octan tokoferylu za bezpieczny w 2002 i 2018 r. Komitet naukowy UE (SCCNFP, 2001) uznał, że octan tokoferylu nie stanowi zagrożenia dla zdrowia konsumenta, i nie zaproponował ograniczeń jego stosowania. Według danych z ECHA czysty dl-alfa-octan tokoferylu nie uczulał 203 ochotników w teście powtarzanych aplikacji, a preparat do skórek z 36% estru był praktycznie niedrażniący w teście na 19 osobach. Opisano kilka przypadków alergii kontaktowej po produktach z octanem tokoferylu. W trzech przypadkach zmian na powiekach testy z samym estrem były ujemne, a w jednym z nich reakcję wywoływało dopiero jego połączenie z cyklopentasiloksanem; u innej osoby test płatkowy z 5% octanem tokoferylu był dodatni (CIR, 2018). Szwajcarska seria ponad 900 przypadków z 1992 r. dotyczyła innego estru, linolanu tokoferylu, który utleniał się w produktach (Perrenoud i in., 1994). Octan tokoferylu nie był fototoksyczny. Jest dopuszczonym w żywności źródłem witaminy E i nie ma przeciwwskazań w ciąży.

Co pokazują badania

Najwięcej danych pochodzi z modeli zwierzęcych i skóry ex vivo. U myszy przemiana estru zachodziła, a wcześniejsze naświetlanie UVB zwiększało ją 3-4-krotnie, prawdopodobnie przez wzrost aktywności esteraz (Kramer-Stickland i Liebler, 1998). Brakuje badań klinicznych porównujących obie formy w kosmetykach u ludzi.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Tocopherolwolna postać chroni oleje receptury i od razu działa jako przeciwutleniacz, którym ester sam nie jest
  • Ubiquinonew nanokapsułkach ograniczał rozkład Q10 pod wpływem UVC
  • Sodium Ascorbyl Phosphatew badaniu ex vivo razem z SAP ograniczał reaktywne formy tlenu po UV

Mity i sprostowania

MitOctan witaminy E z kosmetyków szkodzi płucom, bo wywołał falę uszkodzeń płuc u użytkowników e-papierosów.

Jak jestUszkodzenia płuc opisane w USA w 2019 r. wiązały się z wdychaniem podgrzanego octanu witaminy E dodawanego do płynów z THC: wykryto go w popłuczynach oskrzelowo-pęcherzykowych u 48 z 51 pacjentów (Blount i in., 2020). Nakładanie kosmetyku na skórę nie wiąże się z podgrzewaniem ani wdychaniem aerozolu, a CIR ocenił składnik jako bezpieczny w kosmetykach.

Najczęściej zadawane pytania

Czy octan tokoferylu zapycha pory?

W badaniu Waranuch i in. (2021) produkty z octanem d-alfa-tokoferylu nakładano przez 4 tygodnie na plecy mężczyzn podatnych na tworzenie zaskórników. Wszystkie zwiększały liczbę mikrozaskórników o mniej niż 50%, czyli poniżej progu komedogenności, a palmitynian oktylu, użyty jako kontrola, przekraczał ten próg u każdego z 12 ocenionych uczestników. To wynik dla gotowych produktów, a nie dla czystego estru.

Czy lepszy jest octan d-alfa- czy dl-alfa-tokoferylu?

Obie postacie mają tę samą nazwę INCI, więc z etykiety tego nie widać; różnią się budową przestrzenną, bo dl-alfa to mieszanina stereoizomerów. Nie znaleziono badań porównujących ich działanie w kosmetykach, a CIR ocenił octan tokoferylu jako bezpieczny bez rozróżniania postaci.

Czy octan tokoferylu jest bezpieczny w kosmetykach dla niemowląt?

Tak. CIR odnotował jego stosowanie w balsamach, olejkach i kremach dla niemowląt w stężeniu do 0,1% i uznał składnik za bezpieczny. Jak przy każdym kosmetyku dla dziecka, o przydatności decyduje cały skład produktu.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TOCOPHERYL ACETATE
  2. SCCNFP/0494/01, Opinion concerning the use of alpha-tocopherol acetate in cosmetic products, 2001
  3. Baschong W i in., Direct evidence for bioconversion of vitamin E acetate into vitamin E: an ex vivo study in viable human skin, J Cosmet Sci 2001
  4. Fiume MM i in., Safety Assessment of Tocopherols and Tocotrienols as Used in Cosmetics, Int J Toxicol 2018

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.