Encyklopedia INCI

Retinyl Palmitate

Palmitynian retinylu

Ester witaminy A i kwasu palmitynowego, trwalszy od retinolu. W skórze częściowo przechodzi w retinol, ale działa wyraźnie słabiej od niego.

Czym jest palmitynian retinylu

Retinyl Palmitate to ester retinolu i kwasu palmitynowego, rozpuszczalny w tłuszczach. Estry retinylu, głównie palmitynian, są magazynową formą witaminy A w organizmie, także w skórze (NTP, 2012). W kosmetykach stosuje się surowiec syntetyczny (Choi i in., 2020). Jest trwalszy od retinolu, a w kremach i produktach z filtrami bywa też przeciwutleniaczem fazy olejowej (SCCS, 2022).

Jak działa palmitynian retinylu

  • Przemiana w retinol: w ludzkiej skórze in vitro wchłonęło się 18% nałożonej dawki, a 44% wchłoniętego palmitynianu esterazy przekształciły w retinol (Boehnlein i in., 1994).
  • Słaba aktywność retinoidowa: na skórze ochotników pod opatrunkiem istotną odpowiedź enzymatyczną dawało dopiero 0,6% palmitynianu, wobec 0,025% retinolu; nie wywoływał rumienia, ale pogrubiał naskórek (Duell i in., 1997).
  • Pochłanianie UV: u 6 młodych mężczyzn 2% krem nałożony w dużej ilości (20 mg/cm²) chronił przed rumieniem po UVB podobnie jak tak samo nałożony krem SPF 20 (Antille i in., 2003).

Stężenia i pH

W produktach na rynku USA palmitynian retinylu występował zwykle w stężeniach 0,1-5% (NTP, 2012). Limit UE wyrażono w równoważniku retinolu (RE). Według przeliczników z opinii SCCS 1 j.m. witaminy A to 0,300 µg retinolu albo 0,550 µg palmitynianu, więc 0,3% RE odpowiada około 0,55% palmitynianu, a 0,05% RE około 0,09%. pH receptury nie zmienia formy cząsteczki.

Dla kogo jest palmitynian retinylu

Dla osób, które chcą wprowadzić łagodną formę witaminy A albo źle znoszą retinol, bez względu na typ skóry, z założeniem, że efekt wygładzający może być dużo mniejszy niż po retinolu. Ciąża jest przeciwwskazaniem, tak jak przy retinolu.

Jak stosować palmitynian retinylu

Kremy z palmitynianem retinylu jako głównym składnikiem pielęgnacyjnym stosuje się zwykle wieczorem, a rano krem z filtrem. Etykieta każdego produktu z palmitynianem retinylu ostrzega o witaminie A, więc nie warto używać jednocześnie kilku produktów z różnymi jej formami.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Według SCCS przy dozwolonych stężeniach nie ma ryzyka podrażnienia, ryzyko uczulenia jest pomijalne, a badania nie wskazują na działanie fototoksyczne palmitynianu retinylu. Wątpliwości budzi badanie NTP (2012) na bezwłosych myszach SKH-1: krem z 0,1-2% palmitynianu w porównaniu z kremem kontrolnym przyspieszał pojawianie się zmian i zwiększał liczbę nowotworów płaskonabłonkowych skóry wywoływanych symulowanym światłem słonecznym, przy czym sam krem kontrolny też je nasilał. SCCS uznał, że trwająca dyskusja, także o przydatności użytego podłoża, nie pozwala przenosić tych wyników z bardzo wrażliwej skóry myszy na skórę człowieka.

Status prawny w UE

Palmitynian retinylu należy do poz. 376 zał. III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, dodanej rozporządzeniem (UE) 2024/996. Obowiązuje go 0,05% RE w emulsji do ciała i 0,3% RE w pozostałych produktach niespłukiwanych i spłukiwanych oraz oznakowanie „Zawiera witaminę A. Przed użyciem należy uwzględnić jej dzienne pobranie”. Od 1 listopada 2025 r. nie wprowadza się do obrotu produktów niespełniających wymogów, a od 1 maja 2027 r. nie udostępnia się ich na rynku. Terminy są dłuższe niż dla innych substancji z tego rozporządzenia, bo produkty na rynku nie przekraczały stężeń uznanych przez SCCS za bezpieczne.

Co pokazują badania

Dowody działania u ludzi są skąpe. W badaniu z pojedynczo ślepą próbą 11 młodych mężczyzn nakładało na połowy twarzy dwa kremy handlowe z palmitynianem retinylu; po 60 dniach wskaźnik zmarszczek zmniejszył się o 6,7% i 8,3%, ale kremy zawierały też inne składniki i nie było grupy kontrolnej (Farooq i in., 2018). Brakuje badań z grupą kontrolną, które pokazywałyby wygładzanie zmarszczek przez sam palmitynian w stężeniach dozwolonych w UE.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Maksymalne stężenie w preparacie gotowym do użycia: a) emulsja do ciała 0,05% równoważnika retinolu (RE); b) pozostałe produkty niespłukiwane i spłukiwane 0,3% RE (zał. III poz. 376 rozp. (WE) 1223/2009). Produktów niespełniających warunków nie wprowadza się do obrotu od 1 listopada 2025 r. i nie udostępnia na rynku od 1 maja 2027 r.

Obowiązkowe ostrzeżenie na opakowaniuZawiera witaminę A. Przed użyciem należy uwzględnić jej dzienne pobranie

Z czym łączyć, z czym uważać

Łączyć z ostrożnością

  • Retinoldwie formy witaminy A w jednej rutynie sumują jej pobranie, przed którym ostrzega etykieta

Mity i sprostowania

MitPalmitynian retinylu działa tak samo jak retinol, tylko łagodniej.

Jak jestDziała znacznie słabiej, a nie tylko łagodniej. SCCS zauważa, że estry retinylu nie wykazały istotnego działania przeciwstarzeniowego, a ich popularność wynika z trwałości. W modelach ludzkiej skóry palmitynian przenikał słabiej niż retinol i nie aktywował receptora RAR-alfa (Bjerke i in., 2021).

Najczęściej zadawane pytania

Czy palmitynian retinylu w kremie z filtrem jest bezpieczny?

Wątpliwości wzięły się z badania na bezwłosych myszach, którego SCCS nie przenosi na ludzi. W UE jego ilość w każdym produkcie ogranicza limit witaminy A, co dla tego estru oznacza najwyżej około 0,55%, a w emulsjach do ciała około 0,09%. Palmitynian w kremie nie zastępuje filtra: nie jest dopuszczony jako filtr UV.

Czy palmitynian retinylu to ta sama witamina A co w suplementach?

Tak, to jedna z form witaminy A, stosowana także w suplementach i żywności wzbogacanej. Właśnie dlatego etykieta kosmetyku przypomina o dziennym pobraniu: witamina A z kremów, diety i suplementów sumuje się.

Czy palmitynian retinylu można stosować rano?

Tak, gdy jest dodatkiem przeciwutleniającym w kremie na dzień lub produkcie z filtrem. Gdy produkt ma działać jak łagodny retinoid, stosuje się go zwykle wieczorem, bo retinoidy rozkładają się w świetle.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: RETINYL PALMITATE
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z dnia 3 kwietnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 w odniesieniu do stosowania w produktach kosmetycznych witaminy A, Alpha-Arbutin i Arbutin oraz niektórych substancji potencjalnie zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego
  3. SCCS, Revision of the scientific Opinion (SCCS/1576/16) on vitamin A (Retinol, Retinyl Acetate, Retinyl Palmitate), SCCS/1639/21, wersja końcowa z 24-25 października 2022
  4. National Toxicology Program, Photocarcinogenesis study of retinoic acid and retinyl palmitate in SKH-1 mice (Simulated Solar Light and Topical Application Study), NTP TR 568, 2012

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.