Encyklopedia INCI

Pelargonium Graveolens Flower Oil

Olejek geraniowy

Olejek eteryczny z pelargonii pachnącej o różanym zapachu, bogaty w citronelol i geraniol. Alergen zapachowy z zał. III poz. 364, deklarowany powyżej progów.

Czym jest olejek geraniowy

Pelargonium Graveolens Flower Oil to według CosIng olejek eteryczny z kwiatów pelargonii pachnącej (Pelargonium graveolens), nazywanej geranium burbońskim, z rodziny bodziszkowatych. Roślina uprawiana dla olejku to w praktyce grupa mieszańców, dlatego norma ISO opisuje ją jako Pelargonium x ssp. CosIng zna też olejek z liści (Pelargonium Graveolens Leaf Oil) i z całej rośliny (Pelargonium Graveolens Oil) i wszystkie trzy nazwy łączy z pozycją 364 załącznika III.

Skład zależy od pochodzenia. Główne składniki to citronelol, izomenton, geraniol, linalol oraz mrówczany i tyglany. Według SCCS olejek typu Bourbon (Reunion, Madagaskar) wyróżnia 5-9% 6,9-gwajadienu, afrykański 3-6% 10-epi-gamma-eudesmolu, a chiński ma więcej citronelolu (32-43%) oraz mniej linalolu (2-4,5%) i geraniolu (5-12%). W próbce użytej przez RIFM do testu na myszach było 41,1% citronelolu, 4,9% geraniolu, 2,2% cis-tlenku różanego i 2,1% linalolu.

Jak działa olejek geraniowy

Pełni funkcję zapachową: daje nutę różaną, którą zawdzięcza głównie citronelolowi i geraniolowi. Oba są znanymi alergenami zapachowymi. Citronellol i Geraniol, podobnie jak obecny w olejku Linalool, mają w załączniku III osobne pozycje i deklaruje się je niezależnie od olejku, gdy przekroczą progi. Geraniol utlenia się na powietrzu; w badaniu Hagvall i wsp. (2007) utleniony geraniol uczulał myszy wyraźnie silniej niż świeży, a za efekt odpowiadały głównie wodoronadtlenek oraz aldehydy geranial i neral.

Dla kogo jest olejek geraniowy

Olejek nadaje zapach i nie wiąże się z typem skóry. Nie jest wskazany przy uczuleniu na geraniol, citronelol albo mieszaninę zapachową I (Fragrance Mix I), która zawiera geraniol, ani przy skórze atopowej i reaktywnej. Przy alergii na zapachy lepszym wyborem są produkty bezzapachowe.

Jak stosować produkty z olejkiem geraniowym

Olejek geraniowy nie ma nazwy zbiorczej: w składzie widnieje nazwa INCI użytego surowca, np. Pelargonium Graveolens Flower Oil albo Pelargonium Graveolens Oil. Obok niej często stoją też Citronellol i Geraniol, bo przy większej ilości olejku jego składniki same przekraczają progi deklaracji. Produkty z olejkami przechowuje się szczelnie zamknięte, z dala od światła i ciepła, co spowalnia utlenianie geraniolu. Nierozcieńczonego olejku nie nakłada się na skórę.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

SCCS w opinii z 2012 r. zaliczył olejek z Pelargonium graveolens do potwierdzonych alergenów kontaktowych u ludzi, w kategorii 11-100 opisanych dodatnich wyników testów płatkowych. Reakcje dotyczyły głównie osób już uczulonych na zapachy: olejek geraniowy Bourbon dał dodatni wynik u 7,4% z 67 pacjentów reagujących na mieszaninę zapachową I i u 8,4% ze 178 osób z alergią na składniki zapachowe, a wśród 641 kolejnych pacjentów zareagowała jedna osoba. W teście LLNA na myszach olejek uczulał słabo (EC3 powyżej 50%). Danych dotyczących ciąży nie ma.

Status prawny w UE

Olejek z Pelargonium graveolens dodano do załącznika III rozporządzenia (WE) 1223/2009 jako pozycję 364 rozporządzeniem (UE) 2023/1545, które weszło w życie w sierpniu 2023 r. i rozszerzyło wykaz alergenów zapachowych. Olejek trzeba podać w wykazie składników, gdy jego stężenie przekracza 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; limitu stężenia nie ma. Produkty niespełniające tego wymogu można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r. i można je udostępniać do 31 lipca 2028 r.

Co pokazują badania

Najwięcej danych dotyczy składu olejku i uczulenia. Większość pozostałych prac opisuje działanie olejku geraniowego na drobnoustroje i owady w warunkach laboratoryjnych, co nie przekłada się na działanie kosmetyku. Nie są znane badania kliniczne działania pielęgnacyjnego olejku na skórę, a w testach płatkowych często nie podawano, z jakiego regionu pochodził olejek.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Obecność olejku podaje się w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; brak limitu stężenia (zał. III poz. 364 rozp. (WE) 1223/2009, dodana rozp. (UE) 2023/1545).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Tocopherolprzeciwutleniacz spowalnia utlenianie geraniolu

Mity i sprostowania

MitNaturalny olejek geraniowy nie uczula, w przeciwieństwie do syntetycznych kompozycji zapachowych.

Jak jestPochodzenie roślinne nie zmniejsza zdolności uczulającej. Olejek zawiera w dużej części citronelol i geraniol, te same cząsteczki, które dodaje się do kompozycji syntetycznych, a układ odpornościowy osoby uczulonej nie rozróżnia ich źródła.

MitOlejek geraniowy pozyskuje się z bodziszka (Geranium).

Jak jestNazwa geranium to zwyczajowe określenie pelargonii. Olejek pochodzi z pelargonii pachnącej (Pelargonium graveolens), a rodzaj Geranium to bodziszki, spokrewnione rośliny z tej samej rodziny bodziszkowatych. Olejki z bodziszków mają inne nazwy INCI i nie są objęte pozycją 364.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olejek geraniowy to to samo co olejek różany?

Nie. Olejek różany otrzymuje się z kwiatów róży, np. Rosa damascena, i deklaruje jako osobny alergen pod nazwą Rose Flower Oil/Extract (zał. III poz. 366). Oba olejki łączą różane nuty zapachu i część składników, m.in. citronelol i geraniol.

Mam uczulenie na geraniol. Czy wystarczy unikać produktów z olejkiem geraniowym?

Nie. Geraniol występuje w wielu olejkach i kompozycjach zapachowych i ma własną nazwę w składzie: Geraniol. Deklaruje się go dopiero powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych, więc jego brak w wykazie nie wyklucza śladowej ilości. Przy potwierdzonej alergii bezpieczniejsze są produkty bezzapachowe.

Czy olejek geraniowy w kosmetyku odstrasza komary i kleszcze?

Kosmetyk z olejkiem w ilościach zapachowych nie jest środkiem odstraszającym owady. Badania działania olejku na owady prowadzono w laboratorium, a produkty odstraszające owady podlegają w UE przepisom o produktach biobójczych, a nie o kosmetykach.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: PELARGONIUM GRAVEOLENS FLOWER OIL
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z 26 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w zakresie oznakowania alergenów zapachowych (EUR-Lex)
  3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
  4. Hagvall L i in., Fragrance compound geraniol forms contact allergens on air exposure, Chem Res Toxicol 2007; 20(5): 807-814

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.