Encyklopedia INCI

Cedrus Atlantica Oil/Extract

Olejek i ekstrakty z cedru atlaskiego

Nazwa zbiorcza, pod którą w składzie deklaruje się olejki i ekstrakty z cedru atlaskiego. Nadają drzewny zapach; to alergen zapachowy z zał. III poz. 122.

Czym jest Cedrus Atlantica Oil/Extract

To nazwa zbiorcza, pod którą rozporządzenie (UE) 2023/1545 każe deklarować w wykazie składników olejki i ekstrakty z cedru atlaskiego (Cedrus atlantica), drzewa z rodziny sosnowatych pochodzącego z gór Atlas. Pozycja 122 załącznika III obejmuje sześć surowców: Cedrus Atlantica Wood Oil (olejek z drewna, w CosIng nazwany olejkiem cedrowym atlaskim lub marokańskim), Cedrus Atlantica Bark Oil, Cedrus Atlantica Bark Extract, Cedrus Atlantica Bark Water, Cedrus Atlantica Leaf Extract i Cedrus Atlantica Wood Extract. Monografia nazwy zbiorczej w CosIng jest dopiero opracowywana, więc baza nie podaje dla niej numerów CAS ani WE; rozporządzenie wymienia CAS 92201-55-3 i 8023-85-6.

Skład olejku z drewna jest zmienny. W 48 próbkach z drzew rosnących na Korsyce, poza naturalnym zasięgiem gatunku, przeważał alfa-pinen (do 79,4%) albo himachalol (do 66,2%) (Paoli i wsp., 2011); w olejkach z Maroka opisywano zwykle przewagę himachalenów, zwłaszcza beta-himachalenu. SCCS wskazuje alfa-atlanton jako główny składnik zapachowy olejku.

Jak działa Cedrus Atlantica Oil/Extract

W kosmetykach pełni funkcję zapachową i daje drzewną nutę. Terpeny olejku utleniają się na powietrzu, dlatego rozporządzenie wymaga, by liczba nadtlenkowa surowca była niższa niż 10 mmol/l, tak jak dla innych olejków z drzew iglastych, np. z kosodrzewiny (poz. 109). Pinen jest ponadto osobnym alergenem z załącznika III (poz. 371), deklarowanym niezależnie od olejku, gdy przekroczy progi.

Dla kogo jest Cedrus Atlantica Oil/Extract

Składnik nadaje zapach i nie wiąże się z typem skóry. Nie jest wskazany przy potwierdzonym uczuleniu na olejki cedrowe lub pinen ani przy skórze atopowej i reaktywnej, która źle znosi kompozycje zapachowe. Przy alergii na zapachy lepszym wyborem są produkty bezzapachowe.

Jak stosować produkty z Cedrus Atlantica Oil/Extract

Nazwa stoi zwykle przy końcu składu, obok słowa Parfum. Jej obecność oznacza zwykle, że olejek lub ekstrakt z cedru atlaskiego przekroczył próg deklaracji; producent może też podać tę nazwę dobrowolnie. Produkty zapachowe przechowuje się szczelnie zamknięte, z dala od światła i ciepła, co spowalnia utlenianie terpenów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

SCCS w opinii z 2012 r. zaliczył olejek z kory cedru atlaskiego do potwierdzonych alergenów kontaktowych u ludzi, w kategorii 11-100 opisanych dodatnich wyników testów płatkowych. W zebranych przez SCCS danych na mieszaninę olejków cedrowych marokańskiego i chińskiego (ten drugi pochodzi z cyprysa) w stężeniu 10% reagowało 0,6% z 1606 kolejnych pacjentów. W danych sieci IVDK na olejek cedrowy reagowało 0,8% z 6223 pacjentów, a w innym badaniu 0,7% z 747 osób z podejrzeniem alergii na zapachy; w obu przypadkach nie było jasne, z jakiego drzewa pochodził olejek. Danych dotyczących ciąży nie ma.

Status prawny w UE

Olejki i ekstrakty z cedru atlaskiego są w załączniku III rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 122. Wcześniej pozycja wymagała tylko liczby nadtlenkowej poniżej 10 mmol/l, która dotyczy surowca, a nie gotowego kosmetyku. Rozporządzenie (UE) 2023/1545, które weszło w życie w sierpniu 2023 r. i rozszerzyło wykaz alergenów zapachowych, dodało obowiązek podawania ich w wykazie składników jako Cedrus Atlantica Oil/Extract, gdy stężenie przekracza 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Produkty niespełniające nowego wymogu deklaracji, ale zgodne z przepisami obowiązującymi 15 sierpnia 2023 r., można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r. i można je udostępniać do 31 lipca 2028 r. Limitu stężenia nie ma.

Co pokazują badania

Dane dotyczą głównie składu olejku i uczulenia; nie są znane badania kliniczne jego działania pielęgnacyjnego. Wyniki testów płatkowych trudno przypisać jednemu gatunkowi, bo autorzy często nie podawali, z jakiego drzewa pochodził olejek cedrowy.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Tocopherolprzeciwutleniacz spowalnia utlenianie terpenów olejku

Mity i sprostowania

MitOlejek cedrowy zawsze pochodzi z cedru.

Jak jestNazwą olejek cedrowy określa się też olejki z jałowca wirginijskiego i meksykańskiego oraz z cyprysa płaczącego, a olejek z liści tzw. cedru to olejek z żywotnika zachodniego, zawierający co najmniej 60% tujonu. Prawdziwy cedr atlaski należy do sosnowatych, a olejek z jałowca wirginijskiego ma w załączniku III osobną pozycję (358) i nazwę Juniperus Virginiana Oil.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego na etykiecie jest Cedrus Atlantica Oil/Extract, a nie nazwa konkretnego surowca?

Rozporządzenie (UE) 2023/1545 każe deklarować wszystkie olejki i ekstrakty z cedru atlaskiego pod jedną nazwą. Producent mógł użyć olejku z drewna, olejku z kory albo ekstraktu, a etykieta pokaże tę samą nazwę. Rodzaj surowca może podać tylko producent.

Mam uczulenie na olejek cedrowy. Czy wystarczy sprawdzić skład?

Nie całkiem. Nazwę trzeba podać dopiero powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych, więc mniejsza ilość może kryć się pod słowem Parfum. Warto też ustalić z alergologiem, na który olejek test płatkowy dał wynik dodatni.

Czy Cedrus Atlantica Oil/Extract to to samo co Acetyl Cedrene?

Nie. Acetyl Cedrene to substancja zapachowa otrzymywana przez acetylowanie terpenów olejku cedrowego; SCCS opisuje ją jako złożoną mieszaninę poreakcyjną z przewagą ketonu metylocedrylowego. Cedrus Atlantica Oil/Extract oznacza naturalne olejki i ekstrakty. W załączniku III to osobne alergeny (poz. 327 i 122), deklarowane pod własnymi nazwami.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: CEDRUS ATLANTICA OIL/EXTRACT
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z 26 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w zakresie oznakowania alergenów zapachowych (EUR-Lex)
  3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
  4. Paoli M i in., Chemical variability of the wood essential oil of Cedrus atlantica Manetti from Corsica, Chem Biodivers 2011; 8(2): 344-351

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.