Encyklopedia INCI

Theobroma Cacao Seed Butter

Masło kakaowe

Twardy tłuszcz z prażonych nasion kakaowca, który topi się w temperaturze bliskiej temperaturze ciała. Emolient balsamów, pomadek i kremów do ciała; na twarzy może sprzyjać zaskórnikom.

Czym jest masło kakaowe

Theobroma Cacao Seed Butter to tłuszcz z prażonych nasion kakaowca (Theobroma cacao), według CosIng żółtawobiała, stała masa. W zestawieniu Cosmetic Ingredient Review (CIR) kwasy tłuszczowe masła to w 24-29% palmitynowy, 34-36% stearynowy, 30-40% oleinowy i tylko około 2,4% linolowy. Ponad 80% triglicerydów stanowią trzy związki: POP, POS i SOS, w których kwas oleinowy łączy się z glicerolem pośrodku, między dwoma kwasami nasyconymi (Stobbs i in., 2025). Taki jednorodny skład odpowiada za wąski zakres topnienia masła.

Masło kakaowe krystalizuje w sześciu odmianach polimorficznych. Forma V, pożądana w czekoladzie, topi się w około 30-34,5°C, czyli blisko temperatury ciała, a najtrwalsza forma VI wiąże się z nalotem tłuszczowym (Stobbs i in., 2025). Dzięki temu masło jest twarde w temperaturze pokojowej i mięknie na skórze; w farmacji służy też jako lipofilowe podłoże czopków (Belniak i in., 2017). W danych FDA z 2010 r., przytoczonych przez CIR, zgłoszono je w 442 kosmetykach, w tym 367 niespłukiwanych.

Jak działa masło kakaowe

  • jako emolient zmiękcza szorstki naskórek; CosIng przypisuje mu też funkcję ochrony skóry;
  • tworzy na skórze i ustach warstwę tłuszczu, która spowalnia odparowanie wody;
  • w sztyftach i balsamach do ust nadaje twardość, a przy nakładaniu topi się pod wpływem ciepła skóry.

Stężenia i pH

W ankietach przemysłu z 2010 r. stężenia wynosiły od 0,000002% do 37%. Najwyższe, 37%, dotyczyło produktów, które mogą być połknięte, czyli głównie pomadek i balsamów do ust; w produktach spłukiwanych stosowano do 2%, w produktach do okolic oczu do 9%, a w produktach dla niemowląt 0,01%. Masło nie ma własnego pH.

Dla kogo jest masło kakaowe

Dla suchej, szorstkiej skóry ciała, łokci, kolan i dłoni oraz dla spierzchniętych ust. Nie jest dobrym wyborem do kremów na twarz przy skórze tłustej i skłonnej do zaskórników, bo należy do najsilniej komedogennych tłuszczów w teście na uchu królika (zob. badania).

Jak stosować produkty z masłem kakaowym

Sztyft do ust najlepiej przechowywać z dala od słońca i ciepła, bo masło mięknie już w temperaturze bliskiej temperaturze ciała.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał masło kakaowe za bezpieczne w grupie 244 olejów i tłuszczów roślinnych (Burnett i in., 2017). Balsam do ust z 50,1% masła kakaowego nie drażnił i nie uczulał 106 osób w teście powtarzanych aplikacji (HRIPT). Opisów alergii kontaktowej na masło kakaowe w PubMed nie znaleziono.

Co pokazują badania

W teście na uchu królika (Fulton, 1989) masło kakaowe otrzymało 4 w skali komedogenności 0-5 przy braku drażnienia, a autor przypomniał, że klinicznie od dawna wiązano je ze zmianami zaskórnikowymi u osób stosujących pomady do włosów. Model królika jest czulszy od skóry człowieka, ale w małym badaniu u 6 ochotników plastry z masłem kakaowym na plecach zwiększyły po 2 tygodniach liczbę mikrozaskórników widocznych w mikroskopii konfokalnej (Baek i in., 2022). O ryzyku dla konkretnej osoby decyduje stężenie masła i cała receptura.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Butyrospermum Parkii Buttermiękkie masło shea łagodzi twardość masła kakaowego w balsamach do ciała i ust
  • Glycerinhumektant dostarcza wody, a masło spowalnia jej odparowanie

Mity i sprostowania

MitMasło kakaowe wcierane w brzuch w ciąży chroni przed rozstępami.

Jak jestW dwóch badaniach z podwójnie ślepą próbą preparat z masłem kakaowym nie różnił się od placebo: w Libanie rozstępy pojawiły się u 45,1% wobec 48,8% kobiet (175 uczestniczek; Osman i in., 2008), a na Jamajce u 44% wobec 55% (300 uczestniczek, różnica nieistotna; Buchanan i in., 2010). Przegląd Cochrane z 2012 r. nie znalazł wysokiej jakości dowodów na skuteczność żadnego preparatu miejscowego.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się masło kakaowe od masła shea?

Masło shea ma znacznie mniej kwasu palmitynowego (2,6-9% wobec 24-29%) i zwykle więcej oleinowego (37,1-62,1%), dlatego jest bardziej miękkie; zawiera też dużą frakcję niezmydlającą się, 2-12% (CIR, 2024). Oba są tłuszczami spożywczymi i oba CIR uznał za bezpieczne w kosmetykach.

Czy produkty z masłem kakaowym szybko jełczeją?

Raczej wolno. Liczba jodowa masła kakaowego, miara nienasycenia tłuszczu, wynosi według CIR 35-40, znacznie mniej niż w płynnych olejach bogatych w kwasy wielonienasycone, które utleniają się najłatwiej. Jełki zapach oznacza jednak, że tłuszcz w produkcie się utlenił.

Czy balsam z masłem kakaowym można stosować w ciąży?

Tak. Masło kakaowe jest tłuszczem spożywczym i nie ma przeciwwskazań do stosowania w ciąży. Nie należy jednak oczekiwać, że zapobiegnie rozstępom, co pokazały badania kliniczne.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: THEOBROMA CACAO SEED BUTTER
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Osman H i in., Cocoa butter lotion for prevention of striae gravidarum: a double-blind, randomised and placebo-controlled trial, BJOG 2008
  4. Fulton JE Jr, Comedogenicity and irritancy of commonly used ingredients in skin care products, Journal of the Society of Cosmetic Chemists 1989; 40: 321-333

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.