Encyklopedia INCI

Oenothera Biennis Oil

Olej z wiesiołka

Olej z nasion wiesiołka dwuletniego, w którym ok. 70% kwasów tłuszczowych stanowi kwas linolowy, a 8-10% kwas gamma-linolenowy. Emolient do kremów dla skóry suchej; szybko jełczeje.

Czym jest olej z wiesiołka

Oenothera Biennis Oil to według CosIng olej z nasion wiesiołka dwuletniego (Oenothera biennis, rodzina wiesiołkowatych). Kwas linolowy stanowi w nim 70-74% kwasów tłuszczowych, a kwas gamma-linolenowy (GLA) 8-10% (Timoszuk i in. 2018). Dane przytoczone przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) podają szersze zakresy: 60-85% kwasu linolowego, 7-12% GLA, 5-12% kwasu oleinowego, 4-10% palmitynowego i 2-4% stearynowego. Olej zawiera też tokoferole, fitosterole i kwasy fenolowe (Farag i in. 2023).

W kosmetykach występuje w kremach, podkładach, pomadkach, produktach do paznokci i szamponach; olej wiesiołkowy jest też popularnym suplementem diety w kapsułkach, co warto odróżniać od jego roli w kremie.

Jak działa olej z wiesiołka

  • jako emolient zmniejsza szorstkość i uczucie ściągnięcia, a film oleju ogranicza utratę wody przez naskórek;
  • dostarcza dużo kwasu linolowego, który naskórek wbudowuje w acyloceramidy, lipidy potrzebne do szczelnego ułożenia warstw bariery;
  • zawiera GLA, kwas, którego zdrowy naskórek nie wytwarza sam z kwasu linolowego (Ziboh i wsp. 2000); ile GLA z kremu włącza się w lipidy skóry, nie wiadomo.

Stężenia i pH

Rejestr FDA z 2010 r. wymieniał 150 produktów z olejem z wiesiołka, z czego 113 niespłukiwanych. Zakres zgłoszonych stężeń był bardzo szeroki: od 0,00002% w produktach do okolic oczu po 58% w podkładzie, a w szamponach 0,05-0,1%. Nie wyznaczono stężenia, od którego olej z wiesiołka daje mierzalny efekt; własnego pH nie ma, a w emulsji wchodzi do fazy olejowej. Kwasy wielonienasycone stanowią w nim ok. 80% kwasów tłuszczowych (Poljšak i Kočevar Glavač 2022), więc łatwo się utlenia i wymaga przeciwutleniaczy, szczelnego opakowania oraz ochrony przed światłem.

Dla kogo jest olej z wiesiołka

Pasuje do kremów i balsamów dla skóry suchej i szorstkiej, w tym atopowej, gdy potrzebny jest emolient bogaty w kwas linolowy. Przy skłonności do zaskórników trzeba pamiętać o wyniku testu na uchu królika: Fulton (1989) przyznał olejowi 3 w skali komedogenności 0-5 i 2 w skali drażnienia, przy czym wyniki 2-3 uznawał za graniczne, a sam model za znacznie czulszy od skóry człowieka. Przeciwwskazaniem jest potwierdzona nadwrażliwość na olej.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Krem lub balsam z olejem z wiesiołka stosuje się rano i wieczorem, po oczyszczeniu skóry. Przy bardzo suchej skórze ciała produkt najlepiej nakładać po kąpieli, na jeszcze lekko wilgotny naskórek. Ze względu na opisany wyżej duży udział kwasów wielonienasyconych kosmetyk z dużą ilością tego oleju trzeba zużyć w terminie podanym po otwarciu i nie przechowywać w ciepłym, nasłonecznionym miejscu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Olej z wiesiołka został oceniony przez panel CIR jako bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (Burnett i in. 2017). Podkład z 1,99% oleju nie drażnił ani nie uczulał w powtarzanym teście płatkowym u 600 osób. W literaturze nie odnaleziono opisów alergii kontaktowej na ten olej. Działania niepożądane opisywane w badaniach kapsułek, głównie łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, i możliwe nasilenie krwawień u osób przyjmujących warfarynę dotyczą przyjmowania doustnego, a nie kosmetyków (Bamford i in. 2013). Nie ma przesłanek przeciw stosowaniu kremów z olejem z wiesiołka w ciąży i u dzieci.

Co pokazują badania

Gehring i wsp. (1999) w dwóch grupach po 20 osób ze skórą atopową przez 4 tygodnie stosowali olej z wiesiołka w dwóch rodzajach emulsji i porównywali je z tymi samymi emulsjami bez oleju. Stabilizację bariery naskórka, ocenianą przez TEWL i nawilżenie warstwy rogowej, obserwowano tylko dla emulsji typu woda w oleju, a nie dla emulsji amfifilowej. Wynik pokazuje, że o działaniu oleju decyduje także podłoże. Większość pozostałych badań dotyczy kapsułek przyjmowanych doustnie i nie mówi nic o działaniu kosmetyku.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitOlej z wiesiołka jest najbogatszym roślinnym źródłem kwasu gamma-linolenowego.

Jak jestOlej z wiesiołka zawiera 8-10% GLA (Timoszuk i in. 2018), a olej z ogórecznika dwa-trzy razy więcej (Foster i in. 2010). Wiesiołek wyróżnia się raczej bardzo dużym udziałem kwasu linolowego, sięgającym ok. 70-74% kwasów tłuszczowych.

Najczęściej zadawane pytania

Na etykiecie jest Oenothera Biennis Seed Oil. Czy to ten sam składnik?

Nazwy Oenothera Biennis Seed Oil nie ma w CosIng. Zapis wskazuje na olej z nasion wiesiołka, a tak właśnie CosIng definiuje Oenothera Biennis Oil, dlatego encyklopedia prowadzi oba zapisy na jednej karcie. Poprawną nazwą INCI jest Oenothera Biennis Oil.

Czy kapsułki z olejem z wiesiołka poprawią stan skóry?

Nie ma na to dobrych dowodów przy skórze atopowej: przegląd Cochrane 19 badań oleju z wiesiołka przyjmowanego doustnie nie wykazał przewagi nad placebo (Bamford i in. 2013). Kapsułki to suplement diety, a decyzję o ich stosowaniu, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków, warto skonsultować z lekarzem.

Po czym poznać, że kosmetyk z olejem z wiesiołka się zepsuł?

Utleniony olej ma ostry, jełki zapach. Taki produkt nie nadaje się do użycia, nawet przed upływem daty ważności. W kosmetyku z kompozycją zapachową zmianę zapachu trudniej zauważyć, dlatego warto przestrzegać terminu przydatności po otwarciu.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: OENOTHERA BIENNIS OIL
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017; 36(3 suppl): 51S-129S (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Timoszuk M i in., Evening Primrose (Oenothera biennis) Biological Activity Dependent on Chemical Composition, Antioxidants 2018; 7(8): 108
  4. Gehring W i in., Effect of topically applied evening primrose oil on epidermal barrier function in atopic dermatitis as a function of vehicle, Arzneimittelforschung 1999; 49(7): 635-642

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.