Octyldodecanol
Oktylododekanol
Rozgałęziony alkohol tłuszczowy C20, płynny i bezwonny. Emolient i rozpuszczalnik składników lipofilowych w kosmetykach do skóry i włosów; nie wysusza jak alkohol etylowy.
Czym jest Octyldodecanol
To 2-oktylododekan-1-ol, nasycony alkohol tłuszczowy o 20 atomach węgla i rozgałęzionym łańcuchu. Powstaje w reakcji Guerbeta, czyli przez kondensację dwóch cząsteczek alkoholu decylowego. Rozgałęzienie sprawia, że w odróżnieniu od prostych alkoholi o podobnej długości, takich jak alkohol stearylowy, jest w temperaturze pokojowej bezbarwną cieczą.
Występuje w kremach, balsamach, pomadkach, kosmetykach kolorowych, odżywkach i szamponach, a także w podłożach preparatów farmaceutycznych do stosowania na skórę. CosIng wymienia też funkcje zapachowe, choć według producenta cytowanego przez CIR surowiec jest bezwonny.
Jak działa na skórę i włosy
- jako emolient łatwo się rozprowadza i według producenta nie zostawia widocznej tłustości;
- rozpuszcza składniki lipofilowe, dlatego bywa nośnikiem rozpuszczalnych w tłuszczach substancji czynnych, np. ceramidów, oraz dyspergatorem pigmentów;
- w szamponach, odżywkach i mydłach pełni rolę składnika natłuszczającego, który zostawia na skórze i włosach cienki film;
- łączy woski z innymi tłuszczami, co ma znaczenie w sztyftach i pomadkach.
Stężenia i pH
W danych FDA z 1981 r., na których opierał się raport Cosmetic Ingredient Review (CIR) z 1985 r., oktylododekanol występował w 371 produktach w stężeniach od poniżej 0,1% do ponad 50%, przy czym w najwyższych przedziałach mieściło się bardzo niewiele produktów. W badaniach bezpieczeństwa oceniano m.in. krem nawilżający z 4% i pomadkę z 10,2%. Jako obojętny alkohol nie ma optymalnego pH.
Dla kogo jest ten składnik
Pasuje do produktów dla skóry normalnej i suchej, do pomadek oraz do szamponów i odżywek dla włosów suchych i szorstkich. Nie jest właściwym wyborem dla osób z potwierdzoną alergią kontaktową na oktylododekanol: takie przypadki są rzadkie, ale udokumentowane. Przy nawracających reakcjach po kremach, także aptecznych i przepisanych przez lekarza, warto zapytać dermatologa o test płatkowy z tym składnikiem.
Jak stosować produkty z tym składnikiem
Szampon i odżywkę stosuje się zgodnie z przeznaczeniem; w produktach spłukiwanych kontakt jest krótki, a część emolientu zostaje na włosach. Krem lub balsam nakłada się rano i wieczorem. Gdy w składzie oktylododekanol sąsiaduje z ceramidami albo innymi lipofilowymi składnikami aktywnymi, może pełnić rolę ich rozpuszczalnika.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał oktylododekanol w 1985 r. za bezpieczny w ówczesnych warunkach stosowania. W 2004 r. panel ponownie przejrzał dostępne dane i podtrzymał ten wniosek (publikacja z 2006 r.). W jednorazowych testach płatkowych nierozcieńczony surowiec wywołał łagodne podrażnienie u 1 z 40 osób, a w testach powtarzanych aplikacji z produktami zawierającymi 3% lub 10,2% nie stwierdzono uczulenia. W jednym układzie badawczym nierozcieńczona substancja drażniła skórę królików, świnek morskich i szczurów umiarkowanie do silnie, ale nie skórę świń i ludzi. W badaniu przesiewowym 6 z 1664 osób (0,36%) miało dodatni wynik testu płatkowego z 30-procentowym roztworem. Opisano też pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, m.in. po kremie z klotrimazolem (1997), kremie przeciwświądowym (2007) i męskim kremie przeciwstarzeniowym (2025). Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży i u dzieci; pomadka z 10,2% nie działała fototoksycznie ani fotouczulająco.
Co pokazują badania
Ocena CIR opiera się głównie na niepublikowanych badaniach przemysłu. W raporcie CIR z 1985 r. nie było wyników testu Amesa dla oktylododekanolu; panel uznał, że budowa i niska aktywność biologiczna długołańcuchowych alkoholi tłuszczowych nie wskazują na ryzyko nowotworowe. Działanie emoliencyjne i rozpuszczające wynika z właściwości fizykochemicznych i nie było przedmiotem badań klinicznych; brak też badań, które mierzyłyby wpływ oktylododekanolu na kondycję włosów.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Ceramide NGoktylododekanol bywa nośnikiem lipofilowych ceramidów w fazie olejowej
Mity i sprostowania
-
Mit: Każdy alkohol w składzie wysusza skórę i włosy.
Jak jest: Wysuszać może alkohol etylowy w dużym stężeniu (na etykiecie Alcohol albo Alcohol Denat.). Oktylododekanol to alkohol tłuszczowy o długim łańcuchu: nie odparowuje, nie rozpuszcza lipidów naskórka i działa jak emolient.
Pytania o oktylododekanol (Octyldodecanol)
Czy oktylododekanol jest bezpieczny w szamponie i odżywce?
Tak. W produktach spłukiwanych kontakt ze skórą głowy jest krótki, a CIR nie znalazł zastrzeżeń do stosowania w kosmetykach. Wyjątkiem są osoby z potwierdzoną alergią na ten składnik, u których nawet krótki kontakt może wywołać reakcję.
Jak sprawdzić, czy uczula mnie właśnie oktylododekanol?
Rozstrzyga test płatkowy u dermatologa z samym składnikiem, a nie tylko z gotowym kremem. Gotowy krem zawiera wiele potencjalnych alergenów, więc wynik testu z samym produktem nie wskazuje winowajcy. Po potwierdzeniu uczulenia trzeba sprawdzać skład także leków do stosowania na skórę, w których oktylododekanol bywa składnikiem podłoża.
Czy oktylododekanol ułatwia wnikanie innych składników?
Może. W badaniach nad plastrami farmaceutycznymi (Kakubari i wsp., 2006) zastąpienie innego składnika oktylododekanolem wyraźnie zwiększało przenikanie substancji czynnej przez skórę szczura i człowieka in vitro. Czy ma to znaczenie w gotowych kosmetykach, nie zbadano.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
9 produktów ma Octyldodecanol w składzie INCI.

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem na dzień
98% badanych: pozostawia skórę nawilżoną · deklaracja
5,0· 41 opinii50 ml · 279,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 83,70 zł Cena regularna: 279,00 zł

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem na noc
100% badanych: pozostawia skórę zregenerowaną · deklaracja
5,0· 23 opinie50 ml · 279,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 83,70 zł Cena regularna: 279,00 zł

CELLUREVA
Zestaw CELLUREVA DERMOSCULPT
88% probantek: działanie ujędrniające · deklaracja · Ujędrniający Żel z Mikroigłami
4,82· 55 opiniiNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 299,60 zł

TO GO
Zestaw TO GO
100% badanych: skuteczne działanie oczyszczające · deklaracja · Płyn Oczyszczający TO GO 50 ml
5,0· 9 opiniiNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,99 zł Cena regularna: 119,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Szampon Odbudowa włosa
200 ml · 47,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 76,00 zł Cena regularna: 189,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka kolagenowa Gęstość i elastyczność
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka Odbudowa włosa
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Zestaw kolagenowy Gęstość i elastyczność
5,0· 3 opinieNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 125,99 zł Cena regularna: 359,98 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Wszystkie produkty z tym składnikiem (9)
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: OCTYLDODECANOL
- Cosmetic Ingredient Review, Final Report on the Safety Assessment of Stearyl Alcohol, Oleyl Alcohol, and Octyl Dodecanol, Journal of the American College of Toxicology 1985
- Dharmagunawardena B, Charles-Holmes R, Contact dermatitis due to octyldodecanol in clotrimazole cream, Contact Dermatitis 1997
- Badaoui A, Allergic Contact Dermatitis to Octyldodecanol in a Men's Anti-Aging Cream: A Case Report, Contact Dermatitis 2025
