Borago Officinalis Seed Oil

Czym jest olej z ogórecznika

Borago Officinalis Seed Oil to według CosIng olej z nasion ogórecznika lekarskiego (Borago officinalis L., rodzina ogórecznikowatych). Ceni się go za kwas gamma-linolenowy (GLA), kwas omega-6 z trzema wiązaniami podwójnymi, który występuje w niewielu olejach roślinnych. W oleju tłoczonym na zimno przebadanym przez Tasset-Cuevas i wsp. (2013) GLA stanowił 21,1% kwasów tłuszczowych, kwas linolowy 36,6%, oleinowy 18,5%, palmitynowy 10,7%, stearynowy 6,4%, eikozenowy 4,2%, a erukowy 2,3%; autorzy podają, że udział GLA w tym oleju wynosi zwykle 15-22%.

W danych FDA z 2010 r. zgłoszono 180 kosmetyków z tym olejem, w tym 160 niespłukiwanych, np. kremów do twarzy i ciała.

Jak działa olej z ogórecznika

Na skórze olej działa przede wszystkim jako emolient: wygładza i zmiękcza naskórek, a jego warstwa spowalnia odparowanie wody. Wyróżnia go GLA. Zdrowy naskórek nie potrafi przekształcić kwasu linolowego w GLA, bo nie ma aktywnej delta-6-desaturazy, natomiast pochodną GLA, kwas dihomo-gamma-linolenowy, przekształca w 15-HETrE, związek, który w badaniach in vitro wyciszał reakcje zapalne (Ziboh i wsp. 2000). Stąd hipoteza, że GLA podany na skórę uzupełnia brakujące ogniwo tej przemiany. Nie wykazano jednak, ile GLA z kosmetyku trafia do naskórka i jest w nim przekształcane.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu przytoczonej przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) stężenia wynosiły 0,001-1% w produktach niespłukiwanych i 0,001-0,01% w spłukiwanych; 1% zgłoszono w kremach do twarzy i kremach nawilżających. Nie wiadomo, czy przy tak małych stężeniach olej daje mierzalny efekt. Nie ma optymalnego pH. Trzy wiązania podwójne GLA i dwa w kwasie linolowym sprawiają, że olej łatwo się utlenia, dlatego wymaga przeciwutleniaczy i ochrony przed światłem i ciepłem.

Dla kogo jest olej z ogórecznika

Ma sens w kremach i balsamach dla skóry suchej, szorstkiej i ściągniętej, także atopowej, jako jeden z emolientów. Przy skórze atopowej nie zastępuje zaleceń lekarza ani leków. Brak danych o komedogenności tego oleju, więc przy skłonności do zaskórników jego tolerancję sprawdza się w praktyce. Przeciwwskazaniem jest potwierdzona nadwrażliwość na olej z ogórecznika.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Krem z olejem z ogórecznika stosuje się rano i wieczorem, na oczyszczoną skórę. Olej stanowi zwykle najwyżej 1% produktu, więc stopień natłuszczenia zależy głównie od pozostałych emolientów. Czysty olej przechowuje się szczelnie zamknięty, w chłodnym i ciemnym miejscu; jełki zapach oznacza, że się utlenił i nie nadaje się do użycia.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W przeglądzie olejów roślinnych Cosmetic Ingredient Review olej z ogórecznika uznano za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (Burnett i in. 2017). Preparat do ciała z 1% oleju nie drażnił ani nie uczulał w powtarzanym teście płatkowym u 213 osób, a serum do twarzy z 2% oleju w teście u 108 osób. Nie odnaleziono opisów alergii kontaktowej na ten olej. Nie ma przesłanek przeciw stosowaniu kosmetyków z olejem z ogórecznika w ciąży i u dzieci ani danych o działaniu fotouczulającym.

Co pokazują badania

Badań oleju nakładanego na skórę jest niewiele. W podwójnie ślepym badaniu z placebo 16 dzieci ze skórą atopową nosiło przez 2 tygodnie koszulki pokryte olejem z ogórecznika, a 16 koszulki bez oleju; w pierwszej grupie zmniejszyły się zaczerwienienie, świąd i TEWL na plecach (Kanehara i in. 2007). Badanie było małe, krótkie i dotyczyło tkaniny, a nie kosmetyku. Po jednorazowym nałożeniu na skórę podrażnioną laurylosiarczanem sodu olej nie zmniejszył podrażnienia u 21 zdrowych ochotników (Lodén i Andersson 1996). Przegląd Foster i wsp. (2010) objął 12 badań oleju przy skórze atopowej, łącznie z podawaniem doustnym; ich wyniki były niespójne, a wnioski autorów dotyczyły suplementacji, więc nie pozwalają ocenić działania kremu.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

• Tocopherolprzeciwutleniacz chroniący GLA i kwas linolowy przed jełczeniem
• Oenothera Biennis Oildrugi olej z GLA, uzupełnia mieszankę o dużą ilość kwasu linolowego

Mity i sprostowania

MitOlej z ogórecznika w kapsułkach i w kremie działa na skórę tak samo, bo zawiera to samo GLA.

Jak jestTo dwie różne drogi i nawet suplementacja nie potwierdziła oczekiwań. W przeglądzie Cochrane 8 badań oleju z ogórecznika przyjmowanego doustnie przy skórze atopowej nie wykazało przewagi nad placebo (Bamford i in. 2013), a w badaniu u 140 osób 12-tygodniowa suplementacja nie zmieniła stanu skóry bardziej niż placebo (Takwale i in. 2003). Wyniki kapsułek nie mówią też nic o działaniu kremu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olej z ogórecznika jest bezpieczny, skoro ogórecznik zawiera szkodliwe alkaloidy?

Ziele ogórecznika zawiera alkaloidy pirolizydynowe, szkodliwe dla wątroby przy spożyciu. Według wcześniejszych analiz nie przechodzą one do oleju z nasion, a w nowszym badaniu oleju handlowego nie wykryto ich przy granicy wykrywalności rzędu 200 ppt (Vacillotto i in. 2013). Obawy dotyczą więc ziela, a nie oleju z nasion.

Czym olej z ogórecznika różni się od oleju z wiesiołka?

Oba są źródłem GLA, ale w innych ilościach. Olej z ogórecznika zawiera go dwa-trzy razy więcej (Foster i in. 2010), a olej z wiesiołka ma za to więcej kwasu linolowego, ok. 70-74%.

Czy krem z olejem z ogórecznika pomoże przy skórze atopowej?

Jako emolient może zmniejszać suchość i szorstkość, jak inne oleje w dobrze dobranym kremie. Wyniki badań są niejednoznaczne i nie pozwalają obiecać więcej. Przy nasilonych zmianach o pielęgnacji decyduje lekarz.

Składniki o podobnym działaniu

• Argania Spinosa Kernel Oil porównaj
• Ascorbyl Tetraisopalmitate porównaj
• Brassica Oleracea Italica Seed Oil porównaj
• Butyrospermum Parkii Butter porównaj
• Butyrospermum Parkii Butter Extract porównaj
• C12-15 Alkyl Benzoate porównaj

Źródła

1. CosIng: BORAGO OFFICINALIS SEED OIL
2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017; 36(3 suppl): 51S-129S (Cosmetic Ingredient Review)
3. Tasset-Cuevas I i in., Protective effect of borage seed oil and gamma linolenic acid on DNA: in vivo and in vitro studies, PLoS One 2013; 8(2): e56986
4. Kanehara S i in., Clinical effects of undershirts coated with borage oil on children with atopic dermatitis: a double-blind, placebo-controlled clinical trial, Journal of Dermatology 2007; 34(12): 811-815

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.