Encyklopedia INCI

Bisabolol

Bisabolol

Alkohol seskwiterpenowy, główny czynny składnik olejku rumiankowego, dodawany do kosmetyków jako składnik kojący i pielęgnujący, zwykle w stężeniu do 1%.

Czym jest bisabolol

Bisabolol (alfa-bisabolol) to jednopierścieniowy alkohol seskwiterpenowy. Jego odmiana (-)-alfa, zwana lewomenolem, jest głównym czynnym składnikiem olejku z rumianku pospolitego i może stanowić do 50% olejku (CIR, 1999). Naturalny bisabolol pozyskuje się też z olejku brazylijskiego drzewa candeia (Eremanthus erythropappus); drzewa wycinano w tym celu na dużą skalę ze stanu dzikiego i gatunek jest zagrożony (Alves Gomes Albertti i in., 2018). Na rynku jest również bisabolol syntetyczny, mieszanina racemiczna o czystości około 85% (CIR, 1999). Występuje w kremach, produktach do okolic oczu, pomadkach, dezodorantach i kosmetykach dla dzieci (CIR, 2017).

Jak działa bisabolol

  • CosIng przypisuje mu funkcje kondycjonującą, kojącą i zapachową.
  • U świnek morskich ograniczał rumień po UV; po podaniu na skórę najwyższa dawka chroniła 44% zwierząt (CIR, 1999).
  • Zwiększa przenikanie innych substancji: w badaniu in vitro na naskórku ludzkim przepuszczalność 5-fluorouracylu wzrosła 5,4-krotnie (Kadir i Barry, 1991, za CIR, 1999).
  • U 28 kobiet krem z 0,5% bisabololu stosowany raz dziennie na skórę pleców przez 8 tygodni rozjaśnił przebarwienia wywołane UV (Lee i in., 2010; CIR, 2017).

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2014 r. bisabolol stosowano do 1% w produktach niespłukiwanych i do 0,5% w spłukiwanych (CIR, 2017), a typowe stężenia podawane w 1995 r. wynosiły 0,1-0,2% (CIR, 1999). To oleista ciecz, którą wprowadza się do fazy olejowej. Jako składnik kompozycji zapachowych podlega standardowi IFRA z 2020 r., który ogranicza alfa-bisabolol m.in. do 0,60% w kremach do twarzy i 2,4% w perfumach; standard dotyczy mieszanin zapachowych, a nie bisabololu dodanego jako składnik pielęgnacyjny.

Dla kogo bisabolol

Dla skóry wrażliwej, suchej i skłonnej do zaczerwienień, jako dodatek kojący w kremach, balsamach i produktach do okolic oczu. Nie jest wskazany przy potwierdzonym uczuleniu na bisabolol.

Jak stosować bisabolol

Bisabolol jest składnikiem pomocniczym, więc sposób użycia zależy od produktu, nie od niego; pora dnia nie ma znaczenia. W składzie zwykle stoi w drugiej połowie listy, bo stosuje się go w stężeniu do 1%. Producenci dodają go jako składnik o deklarowanym działaniu kojącym; w badaniach na ludziach tego działania nie potwierdzono.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

CIR uznał bisabolol za bezpieczny w kosmetykach (1999) i potwierdził ten wniosek w 2017 r. Produkt z 0,1% bisabololu nie uczulił żadnej z 25 osób w teście maksymalizacyjnym, a u świnek morskich bisabolol nie działał fotouczulająco (CIR, 1999). Opisano jednak alergię kontaktową: w analizie retrospektywnej czworo z siedmiorga dzieci, głównie ze skórą atopową, które źle znosiły jeden emolient, miało dodatni test płatkowy z bisabololem (Jacob i in., 2011), a u kobiety reakcję na wargach wywołała pomadka z bisabololem (Pastor i in., 2008). U ciężarnych szczurów i królików doustne dawki do 1 ml/kg m.c. nie wpływały na rozwój płodu; mniej płodów obserwowano dopiero przy 3 ml/kg, dawce szkodliwej też dla samic (CIR, 1999).

Co pokazują badania

Działanie kojące opiera się głównie na modelach zwierzęcych i badaniach in vitro. W badaniu na zdrowych ochotnikach z podrażnieniem wywołanym laurylosiarczanem sodu i kwasem nonanowym preparat z (-)-alfa-bisabololem, badany w trzech stężeniach, nie różnił się od pozostawienia skóry bez żadnego produktu; poprawę dał tylko glicerol (Andersen i in., 2006). Rozjaśnienie przebarwień wykazano w jednym małym badaniu (Lee i in., 2010). Brak dużych badań klinicznych potwierdzających łagodzenie podrażnień u ludzi.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitBisabolol w kosmetykach to naturalny wyciąg z rumianku.

Jak jestBisabolol to jedna substancja, a nie wyciąg. Surowiec kosmetyczny pochodzi z olejku drzewa candeia albo z syntezy, a ekstrakt z rumianku to inny składnik o osobnej nazwie INCI, zawierający wiele różnych związków.

Najczęściej zadawane pytania

Mam alergię na rumianek. Czy mogę używać kremu z bisabololem?

Z ostrożnością. Bisabolol nie jest na unijnej liście alergenów zapachowych, ale naturalnie występuje w roślinach złożonych (Asteraceae), m.in. w rumianku i drzewie candeia, a opisane przypadki alergii na bisabolol łączono z tą grupą roślin (Jacob i in., 2011). Przy potwierdzonym uczuleniu na rośliny złożone warto zapytać dermatologa o test płatkowy z bisabololem.

Czy bisabolol jest odpowiedni w kosmetykach dla dzieci?

Jest w nich stosowany, a CIR uznał go za bezpieczny w obecnych stężeniach. Ponieważ bisabolol ułatwia przenikanie innych substancji przez skórę, CIR zaleca producentom produktów dla dzieci, by uwzględnili to przy ocenie pozostałych składników receptury.

Czy bisabolol naturalny działa lepiej niż syntetyczny?

Nie ma badań porównujących ich działanie na skórze. Surowiec naturalny to w około 95% odmiana (-)-alfa, a syntetyczny jest mieszaniną racemiczną wszystkich odmian; większość danych o bezpieczeństwie i działaniu dotyczy odmiany (-)-alfa (CIR, 1999).

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: BISABOLOL
  2. Fiume MM (CIR), Bisabolol: re-review summary, Int J Toxicol 2017
  3. Jacob SE, Matiz C, Herro EM, Compositae-associated allergic contact dermatitis from bisabolol, Dermatitis 2011
  4. Andersen F i in., Anti-irritants I: Dose-response in acute irritation, Contact Dermatitis 2006

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.