Encyklopedia INCI

Helianthus Annuus Seed Oil

Olej słonecznikowy

Olej z nasion słonecznika zwyczajnego. W odmianie tradycyjnej przeważa kwas linolowy, w wysokooleinowej kwas oleinowy. Emolient i rozpuszczalnik w kremach i olejkach.

Czym jest olej słonecznikowy

Helianthus Annuus Seed Oil to olej z nasion słonecznika zwyczajnego (Helianthus annuus). W tradycyjnym oleju słonecznikowym do 90% kwasów tłuszczowych to kwasy nienasycone: linolowy stanowi 68-72%, oleinowy 16-19%, palmitynowy ok. 6%, a stearynowy ok. 5% (Skorić i in., 2008). Hodowla dostarczyła odmian wysokooleinowych, w których kwasu oleinowego jest ponad 90%, a prace nad takimi odmianami o zmienionym składzie tokoferoli mają dać olej 10-20 razy odporniejszy na utlenianie niż tradycyjny. Olej z odmian z przewagą kwasu oleinowego ma w CosIng osobną nazwę INCI, Helianthus Annuus Hybrid Oil.

To jeden z najczęściej używanych olejów w kosmetykach: w danych zebranych przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) zgłoszono go w 1414 produktach, w tym 1054 niespłukiwanych, w stężeniach do 96%.

Jak działa olej słonecznikowy

  • jako emolient zmiękcza naskórek, a cienka warstwa oleju spowalnia odparowanie wody (CosIng wymienia funkcje emolientu i składnika okluzyjnego);
  • rozpuszcza składniki lipofilowe, np. witaminy, i bywa ich nośnikiem;
  • dostarcza kwasu linolowego, niezbędnego kwasu tłuszczowego; u myszy z jego niedoborem kwas linolowy nałożony na skórę szybko przywracał barierę naskórka w miejscu aplikacji (Elias i in., 1980).

Ten ostatni wynik dotyczy stanu niedoboru, a nie zdrowej skóry, i nie wiadomo, jaka część kwasu linolowego z trójglicerydów oleju trafia do lipidów warstwy rogowej człowieka. Przegląd 27 badań klinicznych olejów roślinnych (Poljšak i Kočevar Glavač, 2022) wskazuje, że na skórze z zaburzoną barierą lepiej wypadają oleje bogate w kwas linolowy niż oleje z przewagą oleinowego i małą ilością linolowego.

Stężenia i pH

Olej bywa podstawą olejków do ciała i do masażu, a w emulsjach jednym ze składników fazy olejowej. Olej nie ma własnego pH. Ograniczeniem jest trwałość: tradycyjny olej, bogaty w kwas linolowy, ma wysoką liczbę jodową i łatwo się utlenia; utlenianie ogranicza się dodatkiem przeciwutleniacza, np. Tocopherol, albo wyborem oleju z odmiany wysokooleinowej.

Dla kogo jest olej słonecznikowy

Pasuje do skóry suchej i normalnej, do pielęgnacji ciała oraz do produktów dla skóry atopowej, w której barierę wspiera się emolientami. W zestawieniu komedogenności Fultona (1989), opartym na teście na uchu królika, olej słonecznikowy otrzymał 0 za komedogenność i 0 za drażnienie, a autor zaliczył go do olejów z natury mało komedogennych. Model królika jest czulszy niż skóra człowieka (Mills i Kligman, 1982), a ocena dotyczy surowca, a nie gotowego kosmetyku, więc nie przesądza o braku zaskórników u konkretnej osoby. Nie powinny go stosować osoby uczulone na słonecznik.

Jak stosować produkty z olejem słonecznikowym

Krem lub olejek stosuje się rano i wieczorem, olejek najlepiej na lekko wilgotną skórę. Produkt z dużą ilością oleju warto przechowywać szczelnie zamknięty, z dala od światła i ciepła, i zużyć w terminie podanym po otwarciu, bo utleniony olej zmienia zapach.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał olej słonecznikowy za bezpieczny w grupie 244 olejów roślinnych (Burnett i in., 2017). W testach powtarzanych aplikacji serum z 20% oleju nie drażniło ani nie uczulało 108 osób, a olejek do masażu z 39,8% oleju 107 osób; u jednej z nich wystąpił przejściowy, lekki rumień. W ciąży nie ma przeciwwskazań, a olej nie zwiększa wrażliwości na słońce.

Co pokazują badania

W badaniu Danby i wsp. (2013) wzięło udział 19 dorosłych, z historią skóry atopowej i bez niej. W jednej z grup ochotnicy przez 4 tygodnie nakładali dwa razy dziennie po sześć kropli oleju słonecznikowego na jedno przedramię i oliwy na drugie. Olej słonecznikowy zachował spójność warstwy rogowej, nie wywołał zaczerwienienia i poprawił nawilżenie, a oliwa osłabiała warstwę rogową i powodowała lekki rumień. Badanie było małe i krótkie.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitOlej słonecznikowy jako naturalny i łagodny to najlepsza pielęgnacja suchej skóry noworodka.

Jak jestW pilotażowym badaniu Cooke i wsp. (2016) u 115 zdrowych noworodków olej słonecznikowy i oliwa poprawiały nawilżenie skóry, ale organizacja lipidów warstwy rogowej poprawiała się w tych grupach mniej niż w grupie bez oleju. Badanie nie miało mocy do oceny skutków klinicznych, a autorzy zalecili ostrożność w polecaniu olejów do pielęgnacji skóry noworodków.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olej słonecznikowy zawiera witaminę E?

Tak, naturalnie zawiera tokoferole, w ponad 90% w postaci alfa-tokoferolu (Skorić i in., 2008). Ich ilość w gotowym kosmetyku zależy od rafinacji oleju i jego udziału w recepturze; chronią przede wszystkim sam olej przed utlenianiem. Dodany przeciwutleniacz występuje w składzie jako Tocopherol.

Czym różni się Helianthus Annuus Seed Oil od Helianthus Annuus Hybrid Oil w składzie kosmetyku?

Według definicji CosIng Hybrid Oil pochodzi z hybrydowych odmian słonecznika i zawiera głównie kwas oleinowy, w odróżnieniu od zwykłego oleju słonecznikowego. CosIng przypisuje jednak Helianthus Annuus Seed Oil także numer CAS oleju hybrydowego jako numer ogólny, więc pewną informację o składzie kwasów tłuszczowych daje dopiero specyfikacja surowca.

Czy można używać na skórę oleju słonecznikowego z kuchni?

To ten sam gatunkowo olej, ale spożywczy nie jest oceniany jako kosmetyk: nie ma raportu bezpieczeństwa wymaganego rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009 ani kontroli czystości mikrobiologicznej pod kątem skóry. Butelka otwierana przy gotowaniu szybciej się też utlenia.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: HELIANTHUS ANNUUS SEED OIL
  2. Skorić D i in., Genetic possibilities for altering sunflower oil quality to obtain novel oils, Canadian Journal of Physiology and Pharmacology 2008
  3. Danby SG i in., Effect of olive and sunflower seed oil on the adult skin barrier: implications for neonatal skin care, Pediatric Dermatology 2013
  4. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017 (Cosmetic Ingredient Review)

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.