Encyklopedia INCI

Ammonium Glycyrrhizate

Glicyryzynian amonu

Sól amonowa kwasu glicyryzynowego z korzenia lukrecji. Składnik kojący i kondycjonujący, o słodkim smaku, dlatego trafia też do balsamów do ust i past do zębów.

Czym jest glicyryzynian amonu

Ammonium Glycyrrhizate to sól amonowa kwasu glicyryzynowego, słodkiej saponiny triterpenowej z korzenia lukrecji. Kwas glicyryzynowy ma trzy grupy karboksylowe. W tej soli jedna z nich jest zobojętniona jonem amonowym (sól monoamonowa, wzór C42H65NO16, masa ok. 840 g/mol), a w glicyryzynianie dipotasowym dwie, jonami potasu. Surowiec zgodny z Farmakopeą Europejską jest mieszaniną izomerów 18-alfa i 18-beta z przewagą 18-beta; według raportu CIR ma czystość co najmniej 98%.

Różnica soli ma znaczenie praktyczne. Według danych dostawców, zgodnych z monografią farmakopealną, sól amonowa słabo rozpuszcza się w zimnej wodzie, lepiej w gorącej, a dobrze w mieszaninach wody z alkoholem, w glicerynie i glikolu propylenowym; w olejach się nie rozpuszcza. Sól dipotasowa rozpuszcza się w wodzie bez ogrzewania. Sól amonowa jest też wyraźnie słodka, dlatego CosIng przypisuje jej, oprócz kondycjonowania skóry, funkcje zapachową i smakową, a dostawcy polecają ją do balsamów do ust i past do zębów.

Jak działa glicyryzynian amonu

  • W doświadczeniach na szczurach i myszach kwas glicyryzynowy ograniczał odczyn zapalny (raport CIR); w kosmetykach wykorzystuje się to jako działanie kojące.
  • U ochotników z doświadczalnie wywołanym zaczerwienieniem skóry sól amonowa zamknięta w etosomach, pęcherzykach z fosfolipidów i etanolu, zmniejszała rumień wyraźniej niż jej roztwór wodny lub wodno-alkoholowy (Paolino i wsp., 2005); podobny wynik opisano później dla niosomów.
  • Wyniki te pokazują, że efekt zależy od podłoża: bez nośnika duża cząsteczka soli słabo przenika przez warstwę rogową.

Stężenia i pH

Według zestawienia CIR z 2007 r. glicyryzynian amonu stosowano w stężeniach do 5%, najwyższych w ocenianej grupie soli i pochodnych kwasu glicyryzynowego. Dostawca surowca zaleca 0,5-1% i dodawanie go do fazy wodnej.

Dla kogo jest glicyryzynian amonu

Dla skóry wrażliwej, reaktywnej i skłonnej do zaczerwienień, także dla skóry ust, gdzie słodki smak jest zaletą. W balsamach do ciała pełni rolę składnika kondycjonującego i kojącego. Nie powinny go stosować osoby z potwierdzoną alergią na glicyryzynę lub jej sole.

Jak stosować produkty z glicyryzynianem amonu

Produkty stosuje się rano i wieczorem, zgodnie z ich rodzajem; balsam do ust można nakładać wielokrotnie w ciągu dnia. W wykazie składników nie należy mylić go z Glycyrrhetinic Acid, czyli kwasem glicyretynowym: to część niecukrowa glicyryzyny, która ma własną nazwę INCI i inne właściwości.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR w 2007 r. uznał kwas glicyryzynowy i jego sole, w tym sól amonową, za bezpieczne w ówczesnych warunkach stosowania. Glicyryzynian amonu nie działał genotoksycznie w badaniach in vitro i in vivo, z wyjątkiem możliwego wzrostu mutacji dominujących letalnych u szczurów karmionych dawką 2000 mg/kg dziennie; w stężeniu 5% nie działał fototoksycznie ani fotouczulająco. Sole glicyryzyny nie szkodziły rozrodowi ani rozwojowi płodów u szczurów, myszy, chomików i królików, poza zmianami w mostku przy dużych dawkach u szczurów. Działania ogólnoustrojowe dotyczą spożycia: u siedmiu zdrowych osób przyjmujących 6 g soli amonowej dziennie przez 3 dni zmniejszyło się wydalanie sodu i potasu z moczem i potem. Opisano pojedyncze przypadki alergii kontaktowej na kwas glicyryzynowy i sól dipotasową. Ciąża nie jest przeciwwskazaniem do stosowania na skórę.

Co pokazują badania

Najlepiej opisane jest bezpieczeństwo. Działanie kojące wykazano w badaniach na zwierzętach i w krótkich próbach na ochotnikach, prowadzonych przez zespoły rozwijające nośniki leków, które oceniały przede wszystkim nośnik, a nie gotowy kosmetyk. Nie są znane badania kliniczne kosmetyku z glicyryzynianem amonu porównujące go z tym samym podłożem bez tego składnika.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Glycerinrozpuszcza sól amonową, słabo rozpuszczalną w zimnej wodzie
  • Propylene Glycolrozpuszcza sól amonową i ułatwia jej wprowadzenie do receptury

Mity i sprostowania

MitGlicyryzynian amonu zawiera amoniak, więc szkodzi skórze.

Jak jestJon amonowy jest tu tylko przeciwjonem soli, tak jak potas w soli dipotasowej, a nie wolnym amoniakiem jak w farbach do włosów. Ta sama sól jest dopuszczona jako substancja smakowa w żywności.

Najczęściej zadawane pytania

Czy glicyryzynian amonu to to samo co ekstrakt z lukrecji?

Nie. Ekstrakt z korzenia lukrecji (np. Glycyrrhiza Glabra Root Extract) zawiera obok glicyryzyny także flawonoidy, m.in. glabrydynę, i inne związki. Glicyryzynian amonu to oczyszczona sól, więc działa jak glicyryzyna, a nie jak cały ekstrakt.

Która sól jest lepsza: amonowa czy dipotasowa?

Nie ma badań porównujących je w kosmetykach, a CIR ocenił obie w jednym raporcie i uznał za bezpieczne. Aktywną częścią obu jest ten sam anion kwasu glicyryzynowego, więc wybór soli wynika głównie z potrzeb receptury, a nie z siły działania.

Czy połykanie balsamu do ust z glicyryzynianem amonu jest groźne?

Komitet Naukowy ds. Żywności UE uznał w 2003 r., że regularne spożycie kwasu glicyryzynowego i jego soli amonowej nie powinno przekraczać 100 mg dziennie, i zaznaczył, że osoby z nadciśnieniem mogą być wrażliwsze. Limit obejmuje wszystkie źródła, w tym słodycze z lukrecji. Z balsamu do ust połyka się niewielkie ilości produktu, więc do tej granicy jest daleko.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: AMMONIUM GLYCYRRHIZATE
  2. Cosmetic Ingredient Review Expert Panel, Final report on the safety assessment of Glycyrrhetinic Acid (...) Ammonium Glycyrrhizate, Dipotassium Glycyrrhizate (...) and Potassium Glycyrrhizinate, Int J Toxicol 2007; 26 Suppl 2: 79-112
  3. Paolino D i in., Ethosomes for skin delivery of ammonium glycyrrhizinate: in vitro percutaneous permeation through human skin and in vivo anti-inflammatory activity on human volunteers, J Control Release 2005; 106(1-2): 99-110
  4. Scientific Committee on Food, Opinion on glycyrrhizinic acid and its ammonium salt, SCF/CS/ADD/EDUL/225 Final, 2003

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.