Encyklopedia INCI

Troxerutin

Trokserutyna

Półsyntetyczna pochodna rutyny, dobrze rozpuszczalna w wodzie. Występuje w balsamach do nóg i kremach dla skóry wrażliwej i z widocznymi naczynkami.

Czym jest trokserutyna

Trokserutyna to trihydroksyetylorutyna: półsyntetyczny flawonoid otrzymywany z rutyny przez przyłączenie grup hydroksyetylowych (Zamanian i in., 2021). Rutynę pozyskuje się z roślin, np. perełkowca japońskiego (Sophora japonica). Dzięki grupom hydroksyetylowym trokserutyna, w przeciwieństwie do rutyny, dobrze rozpuszcza się w wodzie. Bywa nazywana witaminą P4, choć nie jest witaminą. CosIng podaje dla niej dwa numery CAS i jedną funkcję: kondycjonowanie skóry.

Trokserutyna i pokrewne mieszaniny hydroksyetylorutozydów są też lekami stosowanymi w dolegliwościach żylnych, doustnie i w żelach (Belcaro i in., 2008). W kosmetykach występuje w balsamach i żelach do nóg, kremach dla skóry wrażliwej i z widocznymi naczynkami.

Jak działa trokserutyna

  • Mikrokrążenie: u osób z zaawansowanymi zaburzeniami krążenia żylnego dodanie 2% żelu z hydroksyetylorutozydami do postaci doustnej poprawiało pomiary mikrokrążenia skóry w okolicy kostek bardziej niż sama postać doustna (Belcaro i in., 2008). To badanie leku, nie kosmetyku.
  • Przeciwutleniacz: wychwytuje wolne rodniki, działając synergicznie z palmitynianem askorbylu i bursztynianem tokoferolu, i przenika z preparatu przez naskórek (Kessler i in., 2002).
  • Ochrona komórek przed UVB: w hodowli keratynocytów HaCaT trokserutyna ograniczała uszkodzenia wywołane UVB (Lee i in., 2014); to wynik z hodowli komórek, nie działanie filtra.
  • Wrażliwość skóry: autorzy badania na skórze wrażliwej wiążą jej działanie z hamowaniem receptora TRPV1, związanego z pieczeniem i świądem (Um i in., 2025).

Stężenia i pH

Stężeń trokserutyny w kosmetykach nie publikuje ani CIR, ani CosIng. W badaniu na skórze wrażliwej stosowano emulsję typu olej w wodzie z 1% trokserutyny (Um i in., 2025), a w badaniu leku żel z 2% hydroksyetylorutozydów (Belcaro i in., 2008). Jako substancja rozpuszczalna w wodzie trafia do fazy wodnej.

Dla kogo jest trokserutyna

Ma sens w produktach dla skóry wrażliwej i reaktywnej, z uczuciem pieczenia, świądu i zaczerwienieniem policzków i nosa, a także w pielęgnacji nóg z uczuciem ciężkości. Nie zastąpi diagnostyki: obrzęki, ból nóg i rozległe zmiany naczyniowe wymagają oceny lekarza. Przeciwwskazań dla określonych typów skóry nie opisano.

Jak stosować trokserutynę

Można ją nakładać rano i wieczorem; w badaniu na skórze wrażliwej krem stosowano dwa razy dziennie przez 8 tygodni (Um i in., 2025). W produktach do nóg bywa łączona z escyną. Nie opisano niezgodności z innymi składnikami.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Trokserutyny nie oceniał panel CIR ani SCCS, a CosIng nie podaje ograniczeń. W badaniu na 20 osobach ze skórą wrażliwą nie odnotowano istotnych działań niepożądanych, nowych ani nasilonych zmian rumieniowych czy podrażnień (Um i in., 2025), a w badaniu Belcaro i współpracowników żel był dobrze tolerowany. W przeszukanej literaturze (PubMed) nie znaleziono opisów kontaktowego uczulenia na trokserutynę. W badaniu 168 osób otrzymujących leki flawonoidowe, w tym 71 z trokserutyną podawaną pozajelitowo, często pojawiały się swoiste przeciwciała IgG, rzadziej IgE, a u części osób gorączka i wysypki (Wälti i in., 1986); to jednak inna droga narażenia niż kosmetyk. Brak danych o stosowaniu kosmetyków z trokserutyną w ciąży. Nic nie wskazuje na działanie fotouczulające.

Co pokazują badania

Jedyne znalezione badanie kosmetyku to otwarte badanie pilotażowe na 20 osobach ze skórą wrażliwą, bez grupy kontrolnej, prowadzone we współpracy z producentem: po 2 i 4 tygodniach zmalała TEWL i wzrosło nawilżenie warstwy rogowej, wynik skali wrażliwości skóry SS-10 spadł z 64,17 do 39,84 po 8 tygodniach, a zaczerwienienie policzków i nosa zmniejszyło się po 4 tygodniach (Um i in., 2025). Pozostałe dane pochodzą z badań in vitro i z badań leku. Brakuje badań z placebo.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Escinpodobne przeznaczenie: nogi z uczuciem ciężkości i skóra z widocznymi naczynkami

Mity i sprostowania

MitTrokserutyna to witamina P, której skórze brakuje.

Jak jestNazwy witamina P i witamina P4 to dawne, potoczne określenia flawonoidów. Trokserutyna nie jest witaminą, nie ma dla niej zapotrzebowania ani objawów niedoboru, a jej obecność w kremie nie uzupełnia żadnego braku w skórze.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trokserutyna i rutyna to to samo?

Nie. Rutyna to naturalny flawonoid, który słabo rozpuszcza się w wodzie. Trokserutyna powstaje z niej przez przyłączenie grup hydroksyetylowych i dzięki temu łatwo wprowadzić ją do wodnych żeli i emulsji. Na etykiecie mają różne nazwy INCI (Rutin i Troxerutin).

Czy żel z trokserutyną z apteki i balsam z trokserutyną to podobne produkty?

Nie. Żel z apteki jest lekiem o określonym stężeniu i wskazaniach, a balsam jest kosmetykiem do pielęgnacji skóry, który nie może obiecywać działania na dolegliwości żylne. Zawartość trokserutyny w kosmetyku zwykle nie jest podawana na opakowaniu.

Czy kosmetyk z trokserutyną można stosować w ciąży?

Nie ma badań kosmetyków z trokserutyną u kobiet w ciąży ani oceny CIR czy SCCS. Trokserutyna jest też lekiem, więc przy wątpliwościach, zwłaszcza przy stosowaniu na duże powierzchnie nóg, decyzję warto omówić z lekarzem prowadzącym ciążę.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TROXERUTIN
  2. Um JY i in., Anti-Pruritic and Analgesic Effects of a Topical Formulation Containing Troxerutin: A Pilot Study, J Cosmet Dermatol 2025; 24(11): e70541
  3. Kessler M i in., Free radical scavenging and skin penetration of troxerutin and vitamin derivatives, J Dermatolog Treat 2002; 13(3): 133-141
  4. Belcaro G i in., O-(beta-hydroxyethyl)-rutosides systemic and local treatment in chronic venous disease and microangiopathy: an independent prospective comparative study, Angiology 2008; 59 Suppl 1: 7S-13S

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.